کتاب انقلاب اسلامی و هویت ملی در ایران اثر آزیتا قویمی نشر موسسه اندیشه کامیاب ایرانیان

انقلاب اسلامی ایران اس در 22 بهمن ماه سال 1357 به پیروزی رسید‌‌‌‌. امام خمینی (ره) توانست با بهره گیری از نظام معنایی و اندیشه ای بدیع و عمیق یعنی توسل به آموزه های اصیل دینی، هویتی نوین و تحول ساز را ایجاد نماید.

انقلاب اسلامی ایران با نفی هژمونی هویت های پیشین در قالب هایی نظیر غرب گرایی، ایران شهری و باستان گرایی شبه مدرنیزاسیون، سوسیالسیم، کمونیسم و... با ایجاد هویتی «معناساز» و «معنابخش» در صدد برآمد با بهره گیری از فرهنگ سیاسی اسلامی – شیعی به ترسیم زوایا و ابعاد «بودن در این جهان بپردازد». در فرایند انقلاب اسلامی، تمام دانایی (اپیستم) و تشکیل گفتمانی دینی ای شکل گرفت که با تمام بداعتش ریشه در سنت دیرینه اسلام داشت و به مثابه یک ایدئولوژی راهنمای عمل و رهایی ساز جلوه گر شد. در کانون گفتمان انقلابی، اسلام به مثابه یک «دال متعالی» و برتر نشسته بود. غنای مفهومی و محتوایی این «دال استعلایی» تمامی زوایا و زمینه های زندگی آدمی را در بر گرفته بود. این گفتمان هویت ساز بر شاخصه هایی استوار بود از جمله توحید محوری و گسترش امر قدسی در زوایای مختلف حیات بشریت، تشکیل نظام معرفتی از نظرگاه جهان بینی اسلامی، بنا نهادن سیاست بر دین و بروز یافتن معرفت دینی در حیات سیاسی، اجتماعی، برتری، «دانش شریعت محور» بر «دانش طبیعت اندیش»؛ محوریت نظریه ولایت فقیه در ساختار حکومت جمهوری اسلامی؛ غیریت سازی و معین کردن مرزهای هویت دینی انقلاب با سکولاریم و اندیشه های انسان مدارانه، غربی و...

هویت ملی که یکی از مقوله های بسیار مهم و اساسی تلقی می شود، به گونه ای که در سال-های اخیر هم در ادبیات سیاسی – اجتماعی و حوزه های علمی و هم در سیاستگذاری های فرهنگی به صورت جزئی در همه جوامع مورد توجه متفکران قرار گرفته است و البته هویت ملی مهم ترین نوع از انواع هویت است، زیرا در حوزه فرهنگ، اجتماع سیاست و اقتصاد نقش تعیین کننده دارد. به عبارت دیگر، هویت ملی فراگیرترین و در عین حال مشروع ترین سطح هویت در تمامی نظام‌‌‌‌‌های اجتماعی – جدای از گرایش های ایدئولوژیک می باشد. اهمیت مفهوم هویت ملی نسبت به سایر انواع هویت جمعی، در تأثیر بسیار آن بر حوزه های متفاوت زندگی در هر نظام اجتماعی است.

از آنجایی که هویت نقطه عزیمت، پایگاه و منشأ انسجام اجتماعی و حفظ نظم در سطح کلان و لنگرگاه ثبات اجتماعی تلقی می گردد و عامل انسجام و وحدت است و خصلت تنظیم کنندگی را به تمام مردم اعطاء می نماید، بنابراین تزلزل و کم رنگ شدن آن پایه های همبستگی و انسجام اجتماعی را تضعیف می کند. پس‌ می‌توان گفت پرداختن به بحث هویت ملی و تأثیر آن از انقلاب اسلامی ایران ضروری، مهم و حتی اجتناب ناپذیر می باشد.

ویژه مدیران و دانشجویان علوم سیاسی و عموم اشخاص علاقه مند