کتاب از تروما تا التیام اثر موسسه مدرسه زندگی نشر مون

کمتر کسی از ما می‌تواند امیدوار باشد که زندگی را بی‌گزند سپری کند. تهدیدهای پیشِ‌روی ما آن‌چنان پرتعداد و پایدارند که موقعیت‌های ایجادکنندۀ رنج، وحشت، عذاب و ناامیدی همواره پیشِ‌روی ما هستند. والدینی بی‌کفایت ازنظر عاطفی، دوستانی خائن، جوامعی آشوب‌زده، روابط پیشینِ آشفته، محیط‌های کاری بی‌‌‌روح و بی‌انرژی، بدن‌هایی غیرقابل‌اعتماد و فرزندانی ناسپاس در برابر ما صف کشیده‌اند. احتمال اینکه بتوانیم از این مسیر پُرمانع سالم و بی‌آسیب عبور کنیم تقریباً ناچیز است. شاید به همین دلیل است که تماشای نوزادان لطیف می‌تواند هم اشک به چشمانمان بیاورد و هم ما را بترساند، زیرا به‌خوبی می‌دانیم زندگی چه‌چیزهایی برایشان در چنته دارد.

گرچه ممکن است ضربه‌ها بخشی ذاتی از هستی باشند، اما همۀ گونه‌های رنج به یک شکل پدید نمی‌آیند یا بر روان ما تأثیر یکسانی نمی‌گذارند. ما می‌توانیم اکثر آن‌ها را «آشکار» بنامیم. منظورمان این است که می‌توانیم بفهمیم این رنج‌ها چگونه و چرا برای ما رخ داده‌اند. انگیزه‌ها قابل‌ردیابی‌اند و خاستگاه‌ها و پیامدها آشکارند. درنتیجه، این فرصت را داریم که دربارۀ دشواری‌هایمان تأمل کنیم و احساسات جریحه‌دارشده و غم خود را نزد افراد معتمد و مهم‌تر از این افراد معتمد، نزد خودمان، ابراز کنیم. می‌توانیم از سرنوشت خود شکایت کنیم، شاید وسوسه شویم که فریاد بکشیم، روی میز بکوبیم یا تا نیمه‌های شب بگِرییم. همچنین، می‌توانیم با دشمنان خود روبه‌رو شویم و برای جبران بی‌‌‌عدالتی‌ها تلاش کنیم. سرانجام، به‌یاری فرایند پالایش روانی (کاتارسیس)، بهت، وحشت و پریشانی ما مجال عبور و فروکش کردن پیدا می‌کند. ممکن است بر پیشانی‌مان چین‌وچروک‌هایی ظاهر شود، شاید با یادآوری برخی خاطرات هنوز به خود بلرزیم و شاید سایه‌ای از حسرت همواره با ما بماند، اما روزی از بدترین بخش ماجرا عبور خواهیم کرد. درد از ما عبور خواهد کرد؛ ما همچنان زخمی خواهیم بود، اما بر اندوه خود فائق آمده‌ایم.

بااین‌حال، نوع دیگری از رنج وجود دارد که در برابر آن آسیب‌پذیریم؛ رنجی به‌مراتب مهلک‌تر و ناشناخته‌تر که تاب آوردن در مقابل آن دشواتر است: تروما یا آسیب روحی.

تروما دشواری‌ای است که از سه جزء درهم‌تنیده تشکیل شده است: رنجی که از هویت و ماهیت واقعی آن آگاهی درستی نداریم؛ رنجی که خود را تنها به‌طور غیرمستقیم و از طریق علائمی ظاهراً بی‌ارتباط و تصادفی نشان می‌دهد؛ رنجی که اگر آگاهانه و با دقت برای پیشگیری از آن اقدام نکنیم در بلندمدت همچنان ما را آشفته و آزرده خواهد کرد.