کتاب نبـرد لَرده اثر سیدقاسم یاحسینی نشر هامون نو

اواخر دهه شصت شمسی بود که توجه و علاقه من به نقش زنان دشتستانی و تنگستانی در جنگ جهانی اول جلب شد و شروع به مطالعه و پژوهش در این زمینه کردم. پس از ماه¬ها جستجو و تحقیق، سرانجام فقط یک کتاب به خامۀ محقق و مورخ برازجانی؛ شادروان علی¬مراد فراشبندی پیدا کردم که مختصری درباره نقش زنان لَرده در اواخر جنگ جهانی اول نوشته بود. با تکیه بر این کتاب و منابع دیگر و مقداری تحقیقات میدانی، مقاله نسبتاً کوتاهی نوشتم و در اوایل دهه هفتاد شمسی در مجله «زن روز» منتشر کردم. اهمیت این مقاله از نظر سردبیر آن نشریه به اندازه¬ای بود که طرح اصلی روی جلد آن شماره به همین مقاله اختصاص یافت، شنیدم مقاله به آلمانی نیز ترجمه شده است. همین جنگ خونین چندین ساله، با جنگ و مقاومت چند زن کوه نشین دشتستانی، ساکن روستای لَرده در منطقۀ دشتستان، به پایان تراژیک خود رسید و انگلیسیها در هجوم به کوه گیسکان و روستای لرده، شکست سختی خوردند و ناچار به عقب نشینی به برازجان شدند. آخرین پیروزی نهضت مقاومت ضد انگلیس در عین تحمل شکستی تاریخی و مرگبار!