کتاب چگونه به استقبال ملال برویم؟ اثر ایوا هافمن نشر هنوز

یک روز عادی را سرِ کار پشت سر گذاشته‌اید و مثل باقی روزهای عادی جان‌به‌لب شده‌اید. باید فوراً تکلیف چیزهایی را روشن می‌کردید، و آن چند متلکی هم که رئیس‌تان بارتان کرده کمی شما را به هم ریخته است. باید بعداً فکر کنید که قضیه چه بوده. در راه خانه، سوار مترو، بازی مورد علاقه‌تان را در موبایل‌تان باز می‌کنید. چند تا پیام از دوستان‌تان آمده که دعوت‌تان کرده‌اند که شب را با آن‌ها خوش‌ بگذرانید؛ باید بگردید ببینید به کدام تئاتر، کنسرت‌ یا رستوران‌ می‌شود رفت. به خانه که می‌رسید، پیامکی به معشوق‌تان می‌زنید و جای قرار را به او اطلاع می‌دهید، و سعی می‌کنید تا جایی که می‌شود، قبل از این‌که از هوش بروید، ایمیل‌های‌تان را جواب بدهید. شب هم کلی خوش‌ می‌گذرد و خوش‌گذرانی تا نیمه‌شب ادامه می‌یابد. پا که به خانه می‌گذارید، نگاهی می‌اندازید به پیام‌های توئیتری‌تان که از عصر تا شب روی ‌هم تلنبار شده‌اند. این ته‌مانده‌های روز اذیت‌تان می‌کند، و یک جور حس عجیب بلاتکلیفی دارید. روزِ صددرصد پُربازده و هیجان‌انگیزی داشته‌اید. پس چرا حس می‌کنید روز را از دست داده‌اید؛ انگار در انتهای روز هیچ‌چیز به‌دردبخوری باقی نمانده است؟

این کتاب در باب مشکلی است که چون زیادی شایع است تا حدی به چشم نمی‌آید. مشکل از این قرار است: مشغولیتِ مُفرط و برنامه‌های زمانی درهم و شلوغ، و تأثیرشان بر زندگی روحی و عاطفی‌مان. غیر‌ از این‌ها، این کتاب به ما می‌گوید برای آن‌که پربارتر زندگی کنیم، چطور با چنین مشکلاتی روبه‌رو شویم و حل‌شان کنیم.

در دوره‌هایی از تاریخِ بشر یکی از بزرگ‌ترین مشکلات، دست‌کم برای بعضی از مردم و طبقات خاصی از جامعه، این بود که یک عالمه وقت داشتند، و در نتیجه خطر ملال همواره در کمین بود. مثلاً، سورن کی‌یرکگور، فیلسوف دانمارکی قرن نوزدهم، در این خصوص گفته: «ملال عجب دهشتناک است ... ملال چه دهشت‌بار ملالت‌بار است ... دَمَر می‌خوابم، بی‌حرکت؛ تنها چیزی که می‌بینم فضای تُهی است، تنها چیزی که با آن زندگی می‌کنم فضای تُهی است، تنها فضایی که در آن می‌جُنبم فضای تُهی است.»

سکون و انفعالِ رِخوت‌انگیز می‌تواند آدمی را از پا درآورد و دلتنگ و افسرده کند؛ ولی ما از آن سوی بام افتاده‌ایم. ما در عصرِ ناآرامی‌ها، فزون‌کاری‌ها، بی‌قراری‌ها و هیجان‌های بیش ‌از اندازه به سر می‌بریم. از وقتی اینترنت و فناوری‌های دیجیتال وارد زندگی‌مان شده‌اند، ما با حجم فراوانی از اطلاعات، تصاویر، ارتباطات شخصی و انواع متون مواجه بوده‌ایم که هر وقت و هر زمان که بخواهیم در دسترس‌مان هستند. در حیطۀ غیرمجازیْ دنیا خوانِ بی‌پایانی از فعالیت‌های گوناگون، تنوع‌ها، جذابیت‌ها و هیجان‌ها در برابرمان گسترده است. در مغازه‌های پرزرق‌وبرق و شلوغ، از شیر مرغ تا جان آدمیزاد می‌فروشند. هر طرف سر می‌چرخانیم، یک سَبَد پُر از سرگرمی‌های سطح بالا و سطح پایین به دامان‌مان می‌ریزند: یوتیوب، موسیقی‌ها، جشنواره‌های رنگ‌ووارنگ، نمایشگاه‌های هنری.