کتاب فراسوی یادگیری اثر گِرت بیستا نشر گروه انتشاراتی ققنوس

کتاب فراسوی یادگیری نوشته گرت بیستا، کتابی چالش‌برانگیز و خواندنی است و وضعیتی که نویسنده از آن به‌عنوان یادگیری‌زدگی یاد کرده است را نقد می‌کند. نویسنده توضیح داده است این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که آموزش فقط به فرآیند یادگیری تقلیل می‌یابد و اهداف، معانی و نقش‌های اجتماعی آموزش از میان می‌روند. این کتاب شما را به بازاندیشی درباره پرسش‌هایی مانند «یادگیری برای چه؟»، «یادگیری برای چه کسی؟» و «آموزش چه معنا و جایگاهی در جامعه دارد؟» دعوت می‌کند.

کتاب به‌جای تاکید صرف بر مهارت‌آموزی، خواستار بازگرداندن آموزش برای انسان و آموزش برای زندگی جمعی به سیاست‌های آموزشی است. این کتاب با ترجمه سید سجاد هاشمی‌نژاد و صادق کشاورزان توسط نشر ققنوس منتشر شده است. این ترجمه هم دقت فکری متن اصلی و هم خوانایی برای مخاطب فارسی را حفظ کرده است.

خلاصه کتاب فراسوی یادگیری اثر گرت بیستا

کتاب فراسوی یادگیری بیان دارد مشکل اصلی آموزش امروز این نیست که چیزی کم دارد، بلکه مشکل این است که خود مفهوم آموزش اشتباه فهمیده شده است. همه جا حرف از یادگیری، مهارت‌آموزی، نمره‌گرفتن و مقایسه توانایی‌هاست. نویسنده از این وضعیت با عنوان یادگیری‌زدگی یاد می‌کند و معتقد است در این وضعیت، آموزش فقط به آموزش فردی تقلیل یافته است.

نویسنده پیشنهاد می‌دهد آموزش را از سه‌بعد نگاه کنید. نخست از منظر صلاحیت یعنی همان مهارت و دانش فنی که برای کار و زندگی لازم است، دوم اجتماعی‌شدن یعنی انتقال ارزش‌ها، هنجارها و مدل‌های زندگی جمعی و سوم شخصیت‌بخشی که فرآیند شکوفایی فرد به‌عنوان یک انسان مستقل، مسئول و قابل تفکر است. نکته جالب توجه کتاب، این است که بیان دارد تاکید بیش از اندازه بر بعد صلاحیت، باعث می‌شود دو بعد دیگر فراموش شوند.

بیستا یادآوری می‌کند مدرسه و کلاس صرفا جایی برای جمع‌آوری اطلاعات نیست، بلکه جایی است برای تمرین زندگی دموکراتیک، گفت‌وگوکردن با افراد متفاوت با خود، پذیرش مسئولیت جمعی و یادگرفتن زندگی جمعی. کتاب پر است از ایده‌هایی که به معلمان، والدین و دیگر افراد حاضر در آموزش نشان می‌دهد چگونه محیط‌های آموزشی را طوری بسازند که آدم‌ها در کنار کاربلدشدن، شهروندانی بامسئولیت نیز شوند.

زبان این کتاب از نشر ققنوس، روشن و انتقادی است و فکرهای نو توسط نویسنده بیان می‌کند. به‌طور کلی، پیام کتاب این است که اگر می‌خواهید جامعه انسانی‌تر و دموکراتیک‌تر داشته باشید، باید آموزش را فراتر از مهارت‌آموزی ببینید و از آن برای رشد اخلاقی، سیاسی و جمعی استفاده کنید.

معرفی نویسنده کتاب فراسوی یادگیری گرت بیستا

گرت بیستا، یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان معاصر در فلسفه آموزش و سیاست‌گذاری برای آن است. او نقش تعیین‌کننده‌ای در نقد رویکردهای رایج آموزش در دو دهه اخیر داشته است. او دکترای فلسفه خود را از دانشگاه لیدن هلند دریافت کرده است و به آموزش در مراکز علمی آمریکا و هلند مشغول بوده است.

آن چیزی که او را از بسیاری از پژوهشگران متمایز می‌کند، نگاهی فلسفی عمیق و کاربردی او به آموزش است. او از یک سو به سنت پراگماتیسم آمریکایی خصوصا اندیشه‌های جان دیویی تکیه می‌کند و از طرف دیگر، با نظریان انتقادی، تلفیق اندیشه و رویکرد دموکراتیک درگیر است.

او در نوشته‌های خود به سه مفهوم کلیدی اشاره دارد که شامل مهارت‌آموزی، اجتماعی‌شدن و شخصیت‌یابی است. این سه‌گانه امروزه به یکی از مشهورترین مدل‌های نظری تعلیم و تربیت تبدیل شده است. آثار او در بیش از 20 زبان زنده دنیا ترجمه شده‌اند و از مهم‌ترین نوشته‌هایش باید به فراسوی یادگیری، ریسک زیبای آموزش، آموزش خوب در عصر سنجش و اجازه بده هنر آموزش دهد، اشاره کرد.

چرا باید کتاب فراسوی یادگیری را بخوانیم؟

اگر به یکی از موارد زیر علاقه دارید، این کتاب با ترجمه سید سجاد هاشمی‌نژاد و صادق کشاورزیان برای شما ضروری و کاربردی است:

·   دوست دارید بفهمید چگونه سیاست‌های آموزشی امروز شکل گرفته‌اند و چه چیزهایی نادیده گرفته شده است؛

·   به نقش آموزش در شکل‌گیری شهروندان دموکراتیک و روابط اجتماعی جمعی اهمیت می‌دهید؛

·   می‌خواهید دیدی عمیق‌تر و فلسفی‌تر نسبت به هدف آموزش پیدا کنید؛

·   از مطالعه متنی روشن، انتقادآمیز و عمیق درباره آینده آموزش لذت می‌برید.

کتاب فراسوی یادگیری به کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب برای هر فعال در حوزه آموزش و تعیین سیاست‌های آموزشی مناسب است؛ اما به‌طور ویژه به این افراد پیشنهاد می‌شود:

·   دانشجویان و پژوهشگران فلسفه و سیاست‌گذاری آموزشی؛

·   مدیران برنامه‌ریزان آموزشی؛

·   فعالان مدنی و دغدغه‌مندان آموزش به‌عنوان ابزار تقویت یا تضعیف دموکراسی؛

·   خوانندگان عمومی کنجکاو در باب فلسفه آموزش و نقش آن در جامعه معاصر.

بخشی از کتاب فراسوی یادگیری

در ادامه می‌توانید بخشی از متن این کتاب را مطالعه و بررسی کنید و درباره تهیه آن، تصمیم قطعی بگیرید:

چرا زبان برای آموزش حایز اهمیت است؟ اگر بنا بود زبان را صرفا توصیفی از واقعیت بدانیم، دیگر در پاسخ به این سوال چیز چندانی برای گفتن باقی نمی‌ماند. در آن حال، آموزش صرفا «آنچه هست» را توصیف می‌کند. اما توصیف فقط یکی از کارکردهای زبان است و خود نیز کارکردی است مسئله‌مند. زبان صرفا آینه واقعیت نیست. لااقل از زمان دیویی و ویتگنشتاین می‌دانیم که زبان نوعی کردوکار است؛ کاری است که انجامش می‌دهیم. و لااقل از زمان فوکو می‌دانیم که کارکردهای زبانی و گفتمانی آنچه را می‌تواند دیده شود، می‌تواند گفته شود، می‌تواند اندیشیده شود، و سرآخر می‌تواند انجام شود حدگذاری می‌کنند، و چه‌بسا بتوانیم بگوییم برمی‌سازند. درست همان‌طور که زبان برخی شیوه‌های گفتن و عمل کردن را دشوار و گاه حتی ناممکن می‌کند. این دلیلی حائز اهمیت است برای اهمیت زبان در آموزش، چرا که زبان یا زبان‌هایی که در دسترس آموزش هستند تا حد زیادی بر آنچه می‌تواند گفته شود و انجام پذیرد، و نیز بر آنچه نمی‌تواند گفته شود و انجام پذیرد اثر می‌گذارند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

اگر از کتاب‌هایی مشابه کتاب فراسوی یادگیری خوشتان می‌آید، نمونه‌هایی از آن‌ها در ادامه معرفی شده است:

·   کتاب درباره دموکراسی از نشر شیرازه کتاب ما

·   کتاب پایان دموکراسی از نشر نو

·   کتاب نگرشی انتقادی به توسعه جماعت‌محور از نشر نی