کتاب دفترهای فلسفی هگل اثر ولادیمیر ایلیچ لنین نشر انتشارات روزبهان

کتاب دفترهای فلسفی هگل نوشته ولادیمیر ایلیچ لنین، مجموعه‌ای از یادداشت‌ها، حاشیه‌نویسی‌ها و تاملات شخصی لنین است که هنگام مطالعه آثار هگل نوشته شده‌اند. این کتاب بخش ارزشمندی از روند فکری یک رهبر انقلابی ارائه می‌دهد که تلاش می‌کند دیالکتیک هگل را در چارچوب مارکسیسم درک کند.

این کتاب نشان‌دهنده تلاش لنین در خلل سال‌های جنگ جهانی اول برای بازخوانی، خلاصه‌سازی و نقد منطق و فلسفه هگل است. در این دفتر، لنین تلاش می‌کند نه‌تنها مفاهیم فلسفی را بهتر بفهمد، بلکه آن‌ها را به ‌سبک مناظره بخواند و نقد کند و در چارچوب مارکسیسم انقلابی کاربردی سازد. این کتاب با ترجمه حسن مرتضوی از نشر روزبهان منتشر شده است.

خلاصه کتاب دفترهای فلسفی هگل اثر ولادیمیر ایلیچ لنین

کتاب دفترهای فلسفی هگل در اصل یک کتاب معمولی یا از پیش طراحی‌شده نیست، بلکه این اثر مجموعه‌ای از یادداشت‌ها، حاشیه‌نویسی‌ها و تاملات شخصی لنین است که هنگام مطالعه‌ آثار هگل نوشته شده‌اند. شما در این کتاب وارد ذهن لنین می‌شوید؛ جایی‌که او نه به‌عنوان یک سیاستمدار یا رهبر انقلاب، بلکه به‌عنوان یک مخاطب جدی فلسفه، با متن‌های دشوار هگل کلنجار می‌رود، سوال می‌پرسد، مخالفت می‌کند و گاهی با هیجان به کشفی تازه می‌رسد. همین ویژگی باعث می‌شود کتاب زنده، صمیمی و بسیار متفاوت از نوشته‌های فلسفی خشک و رسمی باشد.

لنین در این دفترها تلاش می‌کند فلسفه‌ هگل، به‌ویژه منطق او را بفهمد و هضم کند. او به این نتیجه می‌رسد که هگل با وجود ایدئالیست‌بودن، یک ابزار بسیار مهم به نام «دیالکتیک» در اختیار مخاطب گذاشته است؛ روشی برای فکرکردن که بر تضاد، تغییر و حرکت مداوم تاکید دارد. لنین نشان می‌دهد که هیچ پدیده‌ای ثابت نیست، هیچ وضعیتی همیشگی نمی‌ماند و هر چیز درون خودش تضادهایی دارد که آن را به جلو می‌راند. این نگاه، پایه‌ درک او از جامعه، تاریخ و انقلاب می‌شود.

در بخش‌های مختلف کتاب، لنین بارها به این نکته بازمی‌گردد که فهم دیالکتیک فقط یک کار ذهنی یا دانشگاهی نیست. از نگاه او، دیالکتیک راهی است برای دیدن واقعیت همان‌طور که هست، یعنی پر از کشمکش، تغییر و دگرگونی. او باور دارد کسی که دیالکتیک را درست بفهمد، جهان را سطحی قضاوت نمی‌کند، اسیر ظاهر نمی‌شود و می‌تواند ریشه‌ رویدادها را در تضادهای پنهان آن‌ها پیدا کند. به‌همین دلیل است که لنین فلسفه را از سیاست جدا نمی‌داند.

درعین‌حال، لنین بی‌چون‌وچرا طرفدار هگل نیست. او بارها به ایدئالیسم هگل انتقاد می‌کند و می‌گوید که هگل واقعیت را وارونه می‌بیند؛ یعنی به‌جای آن‌که جهان واقعی را اساس بداند، ایده‌ها را اصل قرار می‌دهد. لنین تلاش می‌کند این وارونگی را اصلاح کند و دیالکتیک را روی زمین، در زندگی واقعی، اقتصاد، جامعه و تاریخ بنشاند. همین تلاش است که بعدها نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه فلسفی مارکسیسم لنینیستی پیدا می‌کند.

در مجموع، این کتاب از نشر روزبهان داستان یک مواجهه‌ جدی با فکر است؛ مواجهه‌ انسانی که می‌خواهد عمیق‌تر ببیند، ساده‌لوحانه قضاوت نکند و پشت هر پدیده‌ای، حرکت و تضاد آن را کشف کند. این کتاب به شما نشان می‌دهد که فلسفه می‌تواند زنده، پر تنش و حتی هیجان‌انگیز باشد.

معرفی نویسنده کتاب دفترهای فلسفی هگل ولادیمیر ایلیچ لنین

ولادیمیر ایلیچ لنین، یکی از تاثیرگذارترین چهره‌های سیاسی و فکری قرن بیستم است که نه‌تنها مسیر روسیه، بلکه کل جهان را تغییر داد. او رهبر اصلی انقلاب اکتبر 1917 و بنیان‌گذار نخستین دولت سوسیالیستی جهان یعنی اتحاد جماهیر شوروی بود.

او فقط یک رهبر انقلابی یا سیاستمدار نبود، بلکه بیش از هر چیزی یک متفکر عمیق و جدی بود که سال‌ها وقت صرف مطالعه فلسفه، اقتصاد، تاریخ و سیاست کرده است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فکری او، پیوندزدن اندیشه با عمل بود. او فلسفه را از زندگی جدا نمی‌دانست و آن را ابزاری برای فهم واقعیت و تغییر آن می‌دید. به‌همین دلیل است که نوشته‌هایش میان تحلیل نظری و مسائل واقعی جامعه در حرکت‌اند.

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب چه باید کرد؟، کتاب دولت و انقلاب، کتاب امپریالیسم؛ بالاترین مرحله سرمایه‌داری و کتاب دفترهای فلسفی هگل اشاره کرد.

چرا باید کتاب دفترهای فلسفی هگل را بخوانیم؟

این کتاب با ترجمه حسن مرتضوی، پیوندی عمیق میان فلسفه و سیاست عملی برقرار می‌کند که کمتر در سایر متون نظری دیده می‌شود. همچنین اگر علاقه دارید بدانید چگونه یکی از مهم‌ترین رهبران قرن بیستم، فلسفه را برای تحول اجتماعی کاربردی کرد، این کتاب به شما کمک خواهد کرد.

دفترهای فلسفی هگل به‌عنوان سندی روشن از فهم دیالکتیک، نقد ایدئالیسم و بازتفسیر مارکسیستی فلسفه اهمیت دارد و این همان درکی است که بعدها بسیاری از جریان‌های فکری مارکسیستی را هدایت کرد.

کتاب دفترهای فلسفی هگل به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب مناسب برای هر کسی است که به فلسفه هگل یا شناخت لنین علاقه دارد؛ اما به‌طور ویژه به این افراد پیشنهاد می‌شود:

·   دانشجویان فلسفه و تاریخ؛

·   پژوهشگران علوم اجتماعی و سیاسی؛

·   علاقه‌مندان به نقد فلسفی و بررسی دیالکتیک؛

·   علاقه‌مندان به دانستن چگونگی پیوند نظریه و عمل؛

·   علاقه‌مندان به تاریخ انقلاب سیاسی روسیه و نظریات مارکسیستی.

بخشی از کتاب دفترهای فلسفی هگل

در این بخش می‌توانید قسمتی از متن این کتاب را بررسی کنید و درباره تهیه آن تصمیم نهایی را بگیرید:

در دهه 1890، بسیاری از متفکران برجسته مارکسیسم اروپای مرکزی از شکل‌های نوکانتیسم یا حتی پوزیتیویسم الهام می‌گرفتند. هیچ‌کدام از این چهره‌های عمده – از جمله انگلیس – علاقه‌ای به هگل نداشتند. به این ترتیب، هنگامی که شصتمین سالگرد مرگ هگل در سال 1891 فرا رسید، گئورگی پلخانف روسی مقاله‌ای به یاد بنیانگذار دیالکتیک مدرن در نویه سایت نوشت که در آن زمان نشریه اصلی جهانی اندیشه مارکسیستی شمرده می‌شد. متاسفانه پلخانف که در این مقاله اصطلاح به نسبت مهم «ماتریالیسم دیالکتیکی» را وضع کرده بود، دیدگاهی تحول‌باور و متکی بر ماتریالیسمی خام‌اندیشانه را از دیالکتیک مطرح کرد. او هیچ تفاوت بنیادی بین دیالکتیک مارکسی و تحول‌باوری داروینیستی نمی‌دید، گرچه مارکس در جلد یکمم سرمایه به دیدگاه داروین به‌عنوان «ضعف ماتریالیسم انتزاعی علوم طبیعی، یعنی ماتریالیسمی که فرآیند تاریخی را کنار می‌گذارد» اشاره کرده بود.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

اگر کتاب دفترهای فلسفی هگل را دوست داشتید، پیشنهاد می‌شود این آثار را نیز مطالعه کنید:

·   کتاب پدیدارشناسی روح از نشر نی

·   کتاب آشنایی با مارکس از نشر مرکز

·   کتاب فلسفه در شش ساعت و پانزده دقیقه از نشر ققنوس