کتاب سروانِ کوپنیک اثر کارل زوکمایر نشر قطره

کتاب سروان کوپنیک نوشته کارل زوکمایر با ترجمه یدالله آقاعباسی توسط نشر قطره منتشر شده است. این اثر یک نمایشنامه سیاسی اجتماعی است که بر پایه رویدادی واقعی در آلمان پیش از جنگ جهانی اول شکل گرفته است. زوکمایر در این کتاب با زبان طنز و نگاهی انتقادی، به سراغ بروکراسی خشک، اقتدار نظامی و تمایل جامعه به اطاعت از قدرت ظاهری می‌رود. داستان مردی حاشیه‌نشین که با پوشیدن یونیفرم نظامی نظم رسمی را به چالش می‌کشد، هسته اصلی این نمایشنامه ماندگار است.

خلاصه کتاب سروانِ کوپنیک نوشته کارل زوکمایر

کتاب سروان کوپنیک با ترجمه یدالله آقاعباسی، داستان زندگی مردی میانسال، فقیر و سابقه‌دار است که سال‌های زیادی از عمر خود را در زندان گذرانده و پس از آزادی، تلاش می‌کند به زندگی عادی بازگردد. او مهارت دارد، کار می‌داند و می‌خواهد شهروندی معمولی باشد، اما نظام اداری و قوانین سخت‌گیرانه جامعه راه را بر او می‌بندند. او برای کار، اقامت و هویت رسمی به مدارکی نیاز دارد که به دلیل گذشته‌اش هرگز به دستش نمی‌رسند.

شخصیت اصلی در مسیر ناامیدی و سرگردانی، به‌تدریج متوجه نیروی عجیبی می‌شود که در ظاهر قدرت نهفته است. یونیفرم نظامی، لباسی که نماد نظم، قانون و اقتدار است، در این نمایشنامه به عنصری تعیین‌کننده تبدیل می‌شود. او اتفاقی این یونیفرم را به دست می‌آورد و وارد مسیری می شود که داستان حول آن شکل می‌گیرد.

او با تکیه بر لباس و لحن فرماندهی، موفق می‌شود اطرافیان را مطیع خود کند. سربازان فرمان می‌برند، کارمندان اداری تردید نمی‌کنند و ساختار رسمی شهر، بدون مطرح‌کردن پرسشی جدی، اقتدار ظاهری را می‌پذیرد. نمایشنامه در این نقطه، با طنزی تلخ نشان می‌دهد که چگونه قانون و نظم می‌توانند از محتوا تهی شوند و صرفا به نمایش قدرت وابسته بمانند.

زوکمایر در طول داستان، شخصیت‌هایی از طبقات مختلف جامعه را وارد صحنه می‌کند تا تصویر گسترده‌تری از جامعه زمانه خود بسازد. سروان کوپنیک با حفظ لحن طنزآمیز و انسانی، داستانی روایت می‌کند که بدون افشای مستقیم سرنوشت شخصیت اصلی، خواننده را به تامل درباره رابطه قانون، هویت و کرامت انسانی دعوت می‌کند. این اثر همچنان خواندنی و معنادار باقی مانده، چون مسئله‌ای جهان‌شمول را نشانه می‌گیرد که فراتر از زمان و مکان است.

معرفی نویسنده کتاب سروانِ کوپنیک کارل زوکمایر

کارل زوکمایر نمایشنامه‌نویس و نویسنده برجسته آلمانی، در سال ۱۸۹۶ در آلمان به دنیا آمد. او از مهم‌ترین چهره‌های ادبیات نمایشی قرن بیستم است و بیش از هر چیز به دلیل نگاه انتقادی، زبان طنزآمیز و توجه عمیق به انسان و جامعه شناخته می‌شود. زوکمایر تحصیلات خود را در رشته‌های ادبیات و تاریخ در دانشگاه‌های فرانکفورت و هایدلبرگ ادامه داد و از همان سال‌های جوانی به تئاتر گرایش پیدا کرد.

شهرت اصلی او با نمایشنامه سروان کوپنیک رقم خورد؛ اثری که نقدی تیزبینانه بر نظامی‌گری پروسی، بروکراسی و اطاعت کورکورانه از قدرت است. با به قدرت‌رسیدن نازی‌ها، زوکمایر به‌خاطر داشتن دیدگاه‌های انسانی و ضد اقتدارگرایانه، تحت فشار قرار گرفت و ناچار به ترک آلمان شد. او سال‌ها در آمریکا و سپس در سوئیس زندگی کرد.

زوکمایر در آثارش همواره از طنز برای افشای نابرابری اجتماعی، خشونت ساختاری و از خودبیگانگی انسان مدرن استفاده کرد. او در سال ۱۹۷۷ در سوئیس درگذشت؛ اما نمایشنامه‌هایش همچنان در تئاتر جهان اجرا می‌شوند.

چرا باید کتاب سروانِ کوپنیک را بخوانیم؟

نمایشنامه سروان کوپنیک، مخاطب را با سازوکار قدرت و اطاعت در جامعه روبه‌رو می‌کند. این اثر نشان می‌دهد چگونه ساختارهای رسمی می‌توانند بدون پرسش و تفکر، به ظواهر اقتدار تکیه کنند و انسان را به حاشیه برانند. خواندن این نمایشنامه، نگاه انتقادی مخاطب را نسبت به قانون، نظم و نقش فرد در جامعه تقویت می‌کند و او را به بازاندیشی درباره مسئولیت شخصی و جمعی دعوت می‌کند. طنز هوشمندانه زوکمایر باعث می‌شود مفاهیم عمیق اجتماعی بدون شعارزدگی منتقل شوند و تاثیر ماندگارتری بر ذهن خواننده بگذارند.

این نمایشنامه ارزش ادبی بالایی دارد و نمونه‌ای درخشان از تئاتر انتقادی قرن بیستم است. مخاطب در خلال دیالوگ‌ها و موقعیت‌های نمایشی، هم سرگرم می‌شود و هم به تامل واداشته می‌شود. سروان کوپنیک تجربه‌ای است که هم لذت خواندن را فراهم می‌کند و هم توان تحلیل اجتماعی و حساسیت اخلاقی خواننده را افزایش می‌دهد.

کتاب سروانِ کوپنیک به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

کتاب سروان کوپنیک پیش برای علاقه‌مندان به نمایشنامه و تئاتر مدرن پیشنهاد می‌شود؛ کسانی که به آثار اجتماعی و انتقادی علاقه دارند و به‌دنبال متنی فراتر از سرگرمی صرف هستند. این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران ادبیات، هنرهای نمایشی و علوم انسانی نیز انتخابی ارزشمند است؛ زیرا نمونه‌ای کلاسیک از نقد بروکراسی، اقتدارگرایی و روان جمعی را ارائه می‌دهد.

همچنین مخاطبانی که به تاریخ اجتماعی آلمان و تحولات فکری پیش از جنگ جهانی اول علاقه دارند، می‌توانند از خواندن این نمایشنامه لذت ببرند. سروان کوپنیک برای خوانندگانی که دغدغه هویت فردی، کرامت انسانی و جایگاه انسان در ساختارهای قدرت را دارند، اثری تامل‌برانگیز است. این کتاب به‌دلیل روایت روان، طنز قابل فهم و شخصیت‌پردازی قوی، می‌تواند انتخاب خوبی برای کسانی باشد که می‌خواهند نمایشنامه‌خواندن را شروع کنند.

بخشی از کتاب سروانِ کوپنیک

در این قسمت بخشی از نمایشنامه سروان کوپنیک قرار داده شده است.

ویگت: (به گروهبان) سرکار، سرکار، لطفا... قربان... من از ساعت یازده‌ونیم اینجا منتظرم. دقیقا از یازده‌ونیم! طبق ساعت شهرداری. اصلا هم دوست ندارم عنایت خاصی بهم بشه. اما حسابش رو که می‌کنم... و می‌بینم کس دیگه‌ای اینجا نیست. من باید نفر بعدی باشم.

گروهبان: هفته دیگه!

ویگت: چی؟

گروهبان: دفتر هفته دیگه برای گرفتن تقاضانامه‌ها باز می‌شه.

ویگت: تو رو خدا... (بر روی حائل خم می‌شود و خطاب به افسر) ببخشید، سرکار سرگروهبان.

رئیس: (به گروهبان) شلیکمن، اون شخص من رو چی صدا زد؟

پیشنهاداتی برای دوستداران کتاب

در ادامه نمایشنامه‌هایی برای علاقه‌مندان این حوزه معرفی شده است.

·       کتاب خرده‌جنایت‌های زناشوهری نشر قطره

·       کتاب افسر برلینی نشر پندار تابان

·       کتاب صوتی پزشک پوشالی انتشارات ماه آوا