کتاب ایرج میرزا اثر سیدهادی حائری نشر بدرقه جاویدان

ایرج میرزا یکی از شعرای متجدد عصر ماست. وی تقریبا اولین شاعری است که جنبه‌های منفی و خرافاتی زندگی را مورد حمله و تمسخر قرار داده است. منظومۀ «تعارف»، «این بزرگان»، «دوزخ»، «اشک شیخ» و غیره در نوع خود بی‌نظیرند.

ایرج‌میرزا در دوره‌ای که تسلط افکار تعصب‌آمیز، تمام شعرا و نویسندگان را به ریاکاری می‌کشاند، در برابر بدعت‌هایی که با شرع مقدس، مغایرت دارد، قد علم کرد و از هیچ‌گونه تهدیدی نهراسید.

ایرج در طریقۀ بیان مطلب، از تمام همکاران خویش جلو افتاد. منظومه‌های متعدد او دربارۀ «مادر»، هم از لحاظ مضمون و هم از حیث ترکیب کلام، کم‌نظیر است.

ایرج چند اثر خارجی را به صورت نظم درآورده و در تمام موارد، از خود حسن سلیقه و نبوغ تحسین‌آمیزی نشان داده است. تابلو «زهره و منوچهر» که ترجمۀ یکی از منظومه‌های «شکسپیر» شاعر دراماتیک انگلستان است، از شیرین‌ترین تابلوهای نظم فارسی است.

در قطعۀ: «گلم را فراموش مکن» برتری مسلم خود را بر تمام همکاران به ثبوت رسانید. بسیاری از خوانندگان، ایرج را جزء شعراء هزال می‌دانند. این نکته درست است که ایرج، هجو و هزل زیاد گفته، ولی هجویات وی با سایر هزالی‌ها فرق دارد.

جنبۀ انتقادی هزل ایرج همیشه نمایان است، در عین حال اگر از آثار او هزلیات را حذف کنند، باز این شاعر با ذوق، با وجود کمی آثار، در زمرۀ بهترین شعرای عصر ما قرار می‌گیرد.

در این کتاب، بسیاری از نکات زندگی ایرج روشن شده و کسانی‌که بخواهند دیوان ایرج را مطالعه کنند ناگزیرند برای فهم بیشتر مطلب، این کتاب را از نظر بگذرانند.