کتاب معاطات در نکاح اثر آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی نشر مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)

بحث از معاطات و جریان آن در عقود و ایقاعات، از مسائل بسیار مهم است که فقهاء قدیم و جدید، به‌ویژه شیخ اعظم انصاری (اعلی الله مقامه الشریف) به آن پرداخته‌اند. امروزه نمی‌توان فقیهی را یافت که چنین بحثی را در فقه، مورد تأمّل و دقت قرار نداده باشد، در بسیاری از ابواب معاملات بالمعنی الاعمّ، این فرع مطرح می‌شود که آیا معاطات در آن جریان دارد یا خیر؟ می‌توان گفت کسانی که اصل صحّت و بلکه لزوم معاطات را در بیع پذیرفته‌اند، آن را در همه اباب ساری و جاری می‌دانند به این معنا که هر عقدی که به صورت لفظ منعقد شود، چنان‌چه صحیح و لازم باشد، اگر به صورت معاطاتی واقع شد همین احکام بر آن مترتّب می‌شود و چنان‌چه صحیح و جائز باشد مانند هبه، معاطات آن هم چنین نتیجه‌ای را در بردارد. لکن در عین حال در جریان معاطات در برخی از عقود و ایقاعات اختلاف است که از جمله، باب نکاح است. این بحث را می‌توان تا حدی از مباحث مستحدثه و جدید شمرد چرا که در کتب قدماء با این عنوان مطرح نشده، اگر چه در کلمات شیخ طوسی(قدس‌سره) و ابن برّاج، آراء و انظاری حاکی از این نظر وجود دارد که مطابق با برخی از روایاتی است که قائلین به جریان معاطات به آن استدلال می‌نمایند. آنچه طرح این رساله را تا اندازه‌ای ضروری و لازم می‌نمایاند، آن است که در زمان معاصر، برخی نادر به دنبال تصحیح این امر بر آمده‌اند و درصدد آنند که آن را مطابق با ادله و قواعد قرار دهند. این کتاب به ارائه مباحث مربوط به کتاب البیع در دروس خارج فقه آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی پرداخته است.