کتاب خیال پردازی ادبی اثر کریستین شلبورگ نشر انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

نویسنده در کتاب خیال پردازی ادبی، از کهن‌الگوها تا بوطیقای سوژه به تعریف‌های بنیادین و نظری تخیل پرداخته است و ضمن ارزش‌گذاری بر آثار ادبی، با یادآوری تعریف‌های اصولی و علمی از تخیل، به بنیان‌های فلسفی، روان‌شناختی و حتی انسان‌شناسانة این مفهوم و کاربست آن‌ها در ادبیات نیز اشاره می‌کند. کتاب مقدمه‌ای کوتاه، پنح بخش اصلی و نتیجه‌گیری موجزی دارد. فصل اول خاستگاه مفهوم خیال‌پردازی را بازگو می‌کند و آخرین فصل به سه تحقیق اختصاص یافته است و به‌تدریج نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از دیدگاه خیال‌پردازی، به شبکه‌ای از صور قیاسی، به مضمون و به سبک نوشتاری دست یافت. نویسنده در این اثر کوشیده است تا تعریف‌های اصلی تخیل و خیال‌پردازی را از منظر نظریه‌پردازان غربی معرفی کند و این تعریف‌ها‌ را به منشأ فلسفی، روان‌کاوی یا مردم‌شناختی‌اش پیوند دهد و کاربردشان را در ادبیات به نمایش گذارد. پیش‌فرض نامحسوس نویسنده این است که تخیل، به‌رغم ظاهر بی‌منطق خود، نظامی منسجم و قانونمند دارد و دارای دستورِ زبان جهانی است که بر آنچه تولید می‌کند تأثیر می‌گذارد. ازاین‌رو، هدف بخش عمدة این نوشته یافتن این دستور زبان و قواعد نحوی تخیل است. خلاصه آنکه شاید بتوان گفت: هدف نویسنده ارائة ابزارها و اطلاعات لازم برای یک رویکرد موشکافانه از خیال‌پردازی برای هر فرد و تبیین پیش‌فرض‌ها و اهداف هریک از شیوه‌های مطرح‌شده است. آنچه کتاب را برتری می‌بخشد، نخست، بدیع و جامع بودن تحلیل‌های نویسنده در باب تخیل از منظر نظریه‌پردازان گوناگون و با رویکردهای متفاوت فلسفی، علمی و ادبی است و سپس وسعت مستندات ادبی آن است، چنان‌که نویسنده با توجه به اشرافی که دارد، در جای‌جای کتاب، دیدگاه‌های نظری خود را به کمک این ارجاعات تحلیل می‌کند و عینیت می‌بخشد. کتاب خیال پردازی ادبی، از کهن‌الگوها تا بوطیقای سوژه برای آن گروه از استادان، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی و برای تمامی علاقه‌مندان فارسی‌زبان در این حیطه کارآمد است که در ِپی دستیابی به منبعی کامل و جامع در زمینة نقد تخیل، نقد مضمونی و دیگر زمینه‌های ادبی و هنری‌اند و به این مفاهیم گرایش دارند یا تحقیق می‌کنند.