کتاب آذربایجان در اوایل دوره پهلوی اثر توحید ملک زاده دیلمقانی نشر اختر

آذربایجان به سبب قرار گرفتن در یک موقعیت خاص جغرافیایی مورد نظر قدرت‌های بزرگ اروپایی و آسیایی بود، استقرار کنسولگری‌های آمریکا، روس، انگلیس، عثمانی، آلمان و فرانسه در آذربایجان خصوصا ارومیه و تبریز و شهرهای غربی آذربایجان اهمیت این مهم را اثبات می‌کند. در میان دولت‌های خارجی، دولت عثمانی به سبب اشتراک زیاد مذهبی و فرهنگی با آذربایجانی‌ها دارای موقعیت ممتازی بود و در مورد نقش سیاسی نظامی آذربایجان در منطقه کتاب‌های بسیار نگاشته شده است. کتاب حاضر، ترجمة کتابی به نام «ایران آذربایجانی تدقیق راپوری» است که در سال ۱۹۲۷ میلادی توسط یک مامور نظامی کشور ترکیه به ترکی عثمانی نوشته و به فرماندهی ارتش ترکیه تقدیم شده است. مطالبی که در کتاب مطرح شده عبارت‌اند از: اوضاع طبیعی آذربایجان، منابع طبیعی آذربایجان، دریاچه‌ها، رودها، پل‌ها، راه‌آهن، راه‌های شوسه، مردم‌شناسی، جمعیت، ملیت و مذهب مردم آذربایجان، وضعیت اداری، کردها، تشکیلات سیاسی و فرهنگی روس‌ها در این منطقه و....