کتاب فرشته ی آبی اثر هاینریش مان نشر بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه

اگر بخواهیم از لحاظ فرهنگی، تاریخی و اجتماعی به بازخوانی سیمای اروپا در قرن بیستم بپردازیم، بی‌شک آثار خانواده “مان” و از آن میان رمان‌های هاینریش مان مراجعی بسیار پربار خواهند بود. هاینریش مان برادر بزرگتر توماس مان است که در سال ۱۸۷۱ به دنیا آمد. بنابراین او را باید نویسنده نیمه اول قرن بیستم بدانیم. دو اثر بزرگ اویعنی فرشته آبی وزیردست را بازتاب همه‌جانبه روح جامعه آلمان در اوایل قرن بیستم نامیده‌اند. آلمان در این دوران در زیر حکومت نظامی‌گرا و خودکامه قیصر ویلهلم دوم که میدانی به آزادی‌های مدنی و نهادهای مردمی نمی‌داد، در عرصه اقتصاد چنان رشد چشمگیری کرد که به زودی در سطح جهان به رقابت با انگلستان و فرانسه برخاست. جنگ‌های اول و دوم جهانی هرقدر زمینه روانی،فرهنگی و تاریخی داشته باشد، سرمایه‌‍داری نظامی‌زده آلمان، بی‌شک یکی از بسترهای عینی آن بود و این بستر در سال‌های جوانی هاینریش مان شکل گرفت. هاینریش مان وجدان فریب‌ناپذیر همین جامعه بود و با طنزی روشن در آثار اجتماعی خود به درون‌کاوی در لایه‌های پنهان فکر و فرهنگ مردم روزگار خود می‌پرداخت. موضوع بیشتر داستان‌های او کاوش در درک اربابان جامعه از پدیده قدرت است و درون‌کاوی قدرت به او در بازپردازی سیمای ریاکارانه نوکیسه‌ها و فرصت‌طلب‌ها نگاهی باریک‌بین و نکته‌سنج داده است. “فرشته آبی” داستان یک دبیر جزم‌اندیش و کوته‌بین است که در عشق پیرانه‌سر به رقاصه‌ای عامی کارش به رسوایی و ریا می‌کشد. مان در این رمان نشان می‌دهد چگونه انسانی خودکامه که ضعف‌هایش را در پس ظاهری صالح پنهان می‌کند، سرانجام بر سر بزنگاه به سادگی دچار لغزش می‌شود و نقاب از چهره برمی‌دارد. “فرشته آبی” نام سینمایی این رمان است که در اصل با عنوان “استاد گند یا عاقبت مرد خودکام” منتشر شد ولی به دلیل اقبال جهانی که نسبت به فیلم نشان داده شد، بیشتر به فرشته آبی شهرت دارد.