کتاب سایه های شب اثر امیل زولا نشر انتشارات نگاه

لوکوموتیورانی را در قرن نوزدهم میلادی تصور کنید که در حومه شهر پاریس زندگی می‌کند و عاشق لوکوموتیو‌اش شده است. سایه‌های شب داستان مردی است که در میان سایه‌های ذهنش زندگی می‌کند. این کتاب هفدهمین جلد از مجموعه آثار زولا است که به روگن ماکار مشهور است.

کتاب سایه‌های شب یا دیو درون با عنوان اصلی La Bête humain  در سال 1890 توسط امیل زولا نویسنده فرانسوی نوشته شده است. این رمان پرماجرا، روایتی تریلر و روانکاوانه از مردی به نام ژاک لانتیه است که در ایستگاه راه‌آهن کار می‌کند و به‌نوعی با لوکوموتیو خود، لیزون، رابطه عاطفی و جنسی برقرار می‌کند. این شخصیت دچار جنون است. در ظاهر کارگری آرام و مهربان و در باطن دیو‌سرشتی است که نمی‌تواند خارج از خوی آدمکشی خود به هیچ زنی نزدیک شود. زولا در این کتاب با زاویه دید دانای کل از آدم‌ها و ماجراهای متفاوتی سخن می‌گوید؛ مثلاً پیرمردی که قصد دارد همسر خود را چیز‌خور کند و یا زنی که از مزدوری می‌خواهد تا شوهرش را به قتل برساند. او ماجراهایی موازی را روایت می‌کند که همگی سراسر قتل و سیاهی و پلیدی است؛ اما زولا برخلاف آثار قبلی خود، در این کتاب به نقش دگرگونی‌های صنعتی بزرگ در قرن نوزدهم پرداخته و داستان را تحت‌تأثیر این وقایع جلو برده است. او نقش بسیار پررنگی را برای خط آهن در سده نوزدهم رقم زده است که همین امر باعث شده تا قلم او سمت‌وسویی آینده‌نگرانه داشته باشد.

امیل زولا را بیشتر بشناسیم

امیل زولا (Émile Zola) نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی است که در سال 1840 در پاریس به دنیا آمد. او یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسنده‌های مکتب ادبی ناتورالیسم یا طبیعت‌گرایی است که سهم بزرگی در گسترش ناتورالیسم در تئاتر ایفا کرد. زولا در سال‌های 1901 و 1902 نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شد. زولا در اوایل شروع حرفه خود داستان‌ها و نمایشنامه‌ها و رمان‌های متعددی نوشت؛ اما او به‌واسطه نوشتن مجموعه بیست جلدی روگن ماکار می‌شناسند. او در این مجموعه، جامعه فرانسه و داستان سرگذشت خانواده روگن ماکار را طی چندین نسل بیان می‌کند. در سال‌های آخر عمر زولا، او به‌خاطر نوشتن مقاله‌ای تحت عنوان "من متهم می‌کنم" به لندن تبعید شد. امیل زولا نهایتاً بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در سال 1902 در پاریس چشم از جهان بست. از این نویسنده کتاب‌های بسیاری به فارسی ترجمه و چاپ شده‌اند:

• ژرمینال
• پول و زندگی
• شاهکار

چرا باید کتاب سایه های شب را بخوانیم؟

همان‌طور که اشاره کردیم، سایه‌های شب جز مجموعه خانواده روگن‌ها است و خواندن این کتاب ما را با طرز تفکر زولا بیشتر آشنا می‌کند. او به دلیل اینکه یک نویسنده ناتورالیسم بود، به علم و وراثت علاقه زیادی داشته است و داستان‌های خود را معمولاً با این منظر پیش برده است. همچنین این کتاب، منبع خوبی برای نقد روانکاوانه و بررسی‌های تخصصی در این حوزه است و به خوانندگان کمک می‌کند تا از منظری متفاوت به ادبیات نگاه کنند. این کتاب با ترجمه علی‌اکبر معصوم بیگی توسط نشر نگاه به چاپ رسیده است.

در بخشی از کتاب سایه های شب می‌خوانیم

روبو داشت از دم پنجره کنار می‌رفت که کسی نام او را صدا زد و او ناچار از پنجره خم شد و زیر بالکن طبقه‌ی چهارم، چشمش به جوانی حدوداً سی‌ساله به نام هانری دوورنی افتاد؛ هانری نگهبان بود و با پدرش که یکی از چند معاون رئیس ایستگاه خط اصلی بود، و دو خواهرش کلر و سوفی، دو دختر موبور جذاب هجده و بیست‌ساله زندگی می‌کرد.

بار دیگر همه‌ی روزگار گذشته در دوانویل، کودکی و آغاز جوانی از پیش چشم سورین گذشت. آیا ماجرا در انبوه درختان باغ بزرگ اتفاق افتاده بود؟ یا در کنج پنهانی در یکی از راهروهای کوشک؟

دری باز شد و بانوی تیره‌پوش زیبا با وحشت جستی زد و پایین آمد. خیال می‌کرد تصادفی پیش‌آمده است. شوهرش، همان بازرگان سالخورده، فریاد زد: من به وزیر شکایت می‌کنم، راستی که شرم‌آور است!

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب سایه‌های شب

مکتب ادبی ناتورالیسم معمولاً تمرکز زیادی بر احساسات شخصیت‌ها ندارند و بیشتر مبتنی بر طبیعت هستند که آثار زیادی از این مکتب را می‌توان در ادبیات فرانسه پیدا کرد. اگر شما از دسته‌بندی داستان و رمان لذت می‌برید، به عناوین زیر سر بزنید:

• بابا گوریو اثر اونوره دو بالزاک
• کوه جادو  اثر توماس مان
• مادام بواری اثر گوستاو فلوبر
• سرسپردگی اثر فرانسوا سورو