فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب زنان یونان باستان

کتاب زنان یونان باستان
مجموعه تاریخ ۶۰

نسخه الکترونیک کتاب زنان یونان باستان به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۴,۱۴۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب زنان یونان باستان

مجموعه تاریخ جهان می‌کوشد چشم‌اندازی گسترده و ژرف از سیر تاریخ عرضه کند. این مجموعه با ارائه زمینه‌های فرهنگی رخدادهای تاریخی، خواننده را مجذوب خود می‌سازد. مجموعه تاریخ جهان اندیشه‌های سیاسی، فرهنگی و فلسفی تاثیرگذار را در گذر مشعل تمدن از بین‌النهرین و مصرباستان به یونان، روم، اروپای قرون وسطی و دیگر تمدن‌های جهانی تا روزگار ما پی می‌گیرد. این مجموعه نه تنها برای آشنایی خوانندگان با مبانی تاربخ تدوین شده است، بلکه همچنین در پی آگاه ساختن آن‌ها از این واقعیت است که زندگیشان بخشی از سرگذشت کلی انسان هاست. هر جلد از این مجموعه برداشتی جامع و روشن از یک دوره مهم تاریخی را به خواننده ارائه می‌دهد.

ادامه...

بخشی از کتاب زنان یونان باستان

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



پیشگفتار: تصویری محدود، اما جذاب از زنان یونانی

کسانی که با جامعه یونان باستان آشنایی ندارند، با خواندن کتاب حاضر شگفت زده می شوند و احتمالاً از رفتار سلطه جویانه بیش تر مردان یونانی با زنان، آشفته می گردند. واقع آن است که در سراسر تاریخ باستان، زنان یونانی از اندک حقوق مدنی برخوردار بودند. افزون بر این، تقریبا همه مردان و بیش تر زنان، این وضعیت را به عنوان امری طبیعی پذیرفته بودند. اما باید گفت از دیدگاه امروز چنین امری بی تردید غیرطبیعی و ناعادلانه می نماید و شایسته جامعه ای چون جامعه یونان نیست که از بسیاری جهات و به شکلی نامعمول نسبت به عصر خود پیشرفته و روشن بین بود.
با این همه، قبل از آن که مردان یونان باستان را موجوداتی بی رحم بخوانیم باید نقطه نظر ویژه ای را مطرح کنیم و تاریخ باستان را از آن منظر ببینیم. بیش تر مردم ایالات متحده و دیگر کشورهای پیشرفته صنعتی بدون شک به مفاهیم اخلاقی و اجتماعی و حقوق مدنی و ارزش و مقام والای انسان ها، از جمله زنان، توجه می کنند و به آن ها پایبندند. در بیش تر این کشورها قوانینی جاری است که بر اساس آن زنان از حقوقی برابر با مردان برخوردارند و شمار زیادی از دختران در این جوامع، با این باور که از هر نظر به اندازه پسران توانمندند و شایسته برخورداری از همان فرصت هایی هستند که برای پسران وجود دارد، پیشرفت می کنند و با جامعه سازگار می شوند.



نیم تنه ای از یک زن یونانی که اکنون در موزه ملی باستان شناسی آتن قرار دارد. چشم ها و موهای اصل این مجسمه، برای واقع نمایی بیش تر، رنگ شده اند.

آنچه نظریه برابری حقوق زن و مرد را به طور خاص محل بحث و جدل قرار داده است، فقدان مطالعه ای تاریخی در باره این موضوع است. در سراسر تاریخ و در همه جوامع باستانی مانند مصر و یونان، و در بیش تر جوامع، گروه ها و مذاهب عصر میانه، به طور طبیعی زنان را فرمانبردار و زیردست مردان می دانستند. اغلب قطعات منقول در کتاب مقدس یا آثار چهره های دینی معروف چون پولس قدیس یا آگوستین مقدس حاکی از این عقیده اند که خداوند مرد را به عنوان مظهری از وجود خود، و زن را به عنوان خدمتگزار و فرمانبردار او آفریده است. اما گه گاه زنان پرتوان و برجسته ای چون ایزابل ملکه اسپانیا، ملکه ژان پادشاه فرانسه، الیزابت اول ملکه انگلستان نیز شکوه و عظمت یافتند؛ هر چند که این ها نمونه هایی استثنایی تلقی می شدند. نظریه تفوق مرد بر زن تا سده های هفدهم و هجدهم همچنان پابرجا بود تا برخی از فیلسوفان عصر روشنگری، نظریه مبتنی بر ارزش یکسان زن و مرد را مطرح کردند و پس از آن اصلاحات اجتماعی و سیاسی، گرچه بسیار آرام، در همین جهت پیش رفت؛ چنان که در استرالیا تا ۱۹۰۲م، در بریتانیا تا ۱۹۱۸م، در ایالات متحده تا ۱۹۲۰م و در یونان جدید تا ۱۹۵۱م به زنان حق رای نداده بودند.
بنابراین جایگاه زنان و رفتار با آن ها، موضوع مورد بحث دنیای رو به پیشرفت جدید قرار گرفت؛ موضوعی که در یونان باستان پرداختن به آن، با توجه به اوضاع و احوال تاریخی، غیرعادی و غیرعملی بود.
صدور حکمی کلی در باره زندگی همه زنان یونان باستان قابل قبول نخواهد بود. اگر چه تقریبا همیشه زنان نسبت به مردان از ارزش کم تری برخوردار بودند، ولی موقعیت ها و فرصت های آن ها و رفتار دیگران با آن ها در همه قلمروها و دوره های تاریخی یونان یکسان نبوده است. دانشمندان معاصر، تاریخ یونان باستان را به چندین دوره کلی تقسیم می کنند: عصر برنز (۱۱۰۰ـ۳۰۰ ق.م)، عصر تاریکی (۱۱۰۰ـ۸۰۰ ق.م)، عصر کهن (۸۰۰ ـ۵۰۰ ق.م)، عصر کلاسیک (۵۰۰ ـ۳۲۳ ق.م) و عصر هلنی (۳۲۴ـ۳۰ ق.م) و البته نسبت و میزان جایگاه های قانونی، فعالیت های اجتماعی و فرصت های اقتصادی زنان بر حسب زمان و مکان، متفاوت بود. زنان آتنی نسبت به زنان ایالت های دیگر یونان، خیلی بیش تر تحت نظارت و کنترل قرار داشتند، و نیز از فرصت های کم تری برای نشان دادن خود برخوردار بودند. مثلاً زنان اسپارت (واقع در جنوب پلوپونز، شبه جزیره بزرگی که یک سوم جنوب یونان را دربرمی گیرد) می توانستند ورزش های پهلوانی بیاموزند؛ در حالی که زنان آتنی در همان زمان و در همان سرزمین از این امتیاز بی بهره بودند.
از آن جا که بیش تر مدارک برجای مانده از یونان باستان مربوط به آتنی هاست، تصویر موجود از زنان یونان باستان بسیار پیچیده و محدود است (در باره آداب و رسوم اسپارتی ها و نقش و موقعیت زنان در آن جا، مجموعه قابل توجهی شناسایی شده است، اما اطلاعات برجای مانده در باره ایالت های دیگر یونان، بسیار اندک است). آتن یکی از بزرگ ترین و مقتدرترین دولتشهرهای یونان محسوب می شد، و از این رو بسیاری از پژوهشگران معاصر، آداب و رسوم و عقاید آتنی ها را نمونه آداب و رسوم و عقاید اجتماعی سراسر یونان دانسته اند. بر اساس این نظریه، زندگی زنان در بیش تر دولتشهرهای یونان به زندگی زنان آتنی بسیار نزدیک بوده است. با این همه چنین می نمود که نقش و موقعیت زنان در اسپارت، سخت محدود، و با دیگر قلمروهای یونان ناهمگون بود.
ولی محققان معاصر در این نظریه تردید کرده اند و اکنون معلوم شده است که رفتار مردم اسپارت با زنان بسیار آزاداندیشانه تر و معتدل تر بوده است، در حالی که در آتن با زنان بسیار محافظه کارانه تر رفتار می کردند و حتی در اکثر ایالت های یونان باستان، آزادی و فرصت های بیش تری، نسبت به آتن، به زنان می دادند. دگرگونی دیدگاه ها نسبت به زنان یونان باستان، مستلزم تجدید مطالعه و پژوهش در باره خانواده، حیات شخصی و اجتماعی و نقش زنان و مردان دیگر در آن جامعه است که غالبا به سبب توجه مورخان به تاریخ سیاسی و نظامی نادیده گرفته شده است.
کتاب سارا پامروی زیر عنوانِ الهه ها، روسپی ها، همسران و بردگان: زنان در دوره کلاسیک باستان (چاپ ۱۹۷۵م)، نخستین پژوهش اساسی و ژرف در باره زنان یونان باستان است. در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰م، چندین اثر ارزشمند دیگر به چاپ رسید که یکی از آن ها کتابی از پامروی در باره زنان یونانی در دوره هلنی (۱۹۸۴م) بود که بعدا سوبلاندل، استاد دانشگاه لندن، پژوهشی جامع و ژرف در باره آن (۱۹۹۵م) انجام داد و از آن پس همواره کتاب ها و مقاله های جدیدی در این باره چاپ می شود.



شش کاریاتید، ستون هایی به صورت مجسمه زن، در ضلع جنوبی نمای ارکتیوم، سقف ایوان معروف دوشیزه ها، را سرپا نگه داشته است و یکی از معابد آتنی واقع در آکروپولیس آتن است.

توجه به این نکته نیز ضروری است که تصویر زنان یونان باستان، از جمله زنان آتنی که موقعیت آن ها در این مطالعات به تصویر کشیده شده است، تا حد زیادی مبتنی بر انواع مدارک و منابع مکتوب و برخی از استنباط ها و قیاس هاست. اگرچه منابع غیر آتنی اندکی در این موضوع در دست است و البته، همان طور که پامروی در مقدمه چاپ اول کتاب (۱۹۷۵م) اشاره کرده است، بخش زیادی از آن منابع توسط زنان نوشته نشده است و از این رو در این موضوع از جمله مدارک دست اول به شمار نمی آید.

شواهد ادبی، مشکلاتی جدی برای مورخ تاریخ اجتماعی پدید می آورد. تقریبا در همه انواع ادبی یونان و روم باستان در باره زنان صحبت شده است. اما جانبداری های نویسندگان غالبا موجب تحریف و تغییر واقعیات شده است. در کنار برخی اشعار تغزلی، بخش عمده ادبیات رسمی دوره باستان به قلم مردان نوشته شده است. افزون بر آن، مواضع زن ستیزانه در بسیاری از نوشته های ادبی باستانی نمایان است.(۱)

بنابراین دانشمندان باید منابع مکتوب دوره باستان در باره زنان یونانی را با دقت تمام و با دیدگاهی نقادانه بررسی کنند. افزون بر آن برخی از اشعار سروده زنان، اشعاری که پامروی آورده است، و بیش از آن، آثار شاعرانی چون هومر و هسیود در دوره باستان تا تئوکریتوس در دوران هلنی، نمایشنامه های ائوریپیدس و دیگر نمایشنامه نویسان بزرگ قرن پنجم ق.م، نوشته های فیلسوفان بزرگ که افلاطون و ارسطو (هر دو در قرن چهارم ق.م) از مشهورترین آن ها به شمار می روند و جایگاه واقعی یا آرمانی زنان را مورد بحث قرار داده اند، نوشته هایی از بقراط، پزشک معروف قرن پنجم ق.م و موسس مکتب بزرگ پزشکی، که در باره اندام شناسی زنان و طب عمومی زنان صحبت می کند، آثار برخی از مورخان و زندگینامه نویسان متاخر یونانی، و از همه معروف تر پلوتارک [ پلوتارخ] (سده اول میلادی)، که در باره تعدادی از شخصیت ها و فعالیت های زنان گزارش هایی به دست داده است، و خطابه های سخنورانی (بیش تر در آتن قرن چهارم ق.م) که به ویژه برای دعاوی قضایی نوشته شده است، همه جنبه های مختلف زندگی شخصی زنان و موقعیت های حقوقی آنان را نشان می دهد.
این منابع رسمی مکتوب، با انواع شواهد باستان شناسانه تکمیل می شود. این شواهد باستان شناسانه عبارتند از: ترسیم اوصاف زنان در مجسمه ها، نقاشی های روی گلدان و دیوار، موزائیک ها، سکه ها، نوشته های روی سنگ های قبور، کتیبه ها، لباس ها، دست ساخته هایی شخصی چون جواهرات و دیگر آلات زینتی، دستگاه های نساجی و چیزهایی مثل آن، پاپیروس های مختلف مشتمل بر قطعاتی از نامه ها، دعاها، قراردادهای ازدواج و اسناد دیگر حقوقی که به زنان مربوط می شود (که بیش تر به مصرِ دوره هلنی تعلق دارد). اگرچه این شواهد اندک است، ولی در باره بخش عمده ای از مردم که مدت ها در عزلت روزگار می گذراندند و جنسی که متاسفانه بسیار تحت فشار قرار داشت، دیدگاهی کلی ارائه می کند.

۱. زنان در جوامع اولیه یونان

در باره زندگی زنان یونان باستان اسناد عینی و مستقیم، بس اندک است و در حقیقت تصاویر روشن و کامل در باره اموری چون عشق و آرزو و رویاهای آنان، قرن ها پیش در لابلای غبارهای زمان از میان رفته است. بسیاری از همین شواهد اندک نیز مربوط به عصر آتن و نیز دوران کلاسیک و عصر هلنی یعنی از پنج قرن پیش از میلاد به این سوی باقی مانده است. بنابراین در باره جنبه های اجتماعی و یا تاریخی دوره های برنز، تاریکی و باستان آگاهی های اندک وجود دارد و اطلاعات موجود با زحمت بسیار از راه شواهد باستان شناختی بسیار پراکنده، اندک تکه های برجای مانده از آثار ادبی دوران اولیه و شخصیت ها و داستان های اساطیر یونانی به دست آمده است.



این تندیس در تاناگرا واقع در مرکز یونان پیدا شده است و زن جوانی را نشان می دهد که پوششی همانند چادر سر تا پایش را پوشانده است.

البته به این نکته باید توجه کرد که اطلاعات موجود در آثار ادبی و اساطیر، روایات و گزارش های تاریخی روشن و صریح محسوب نمی شود؛ از این رو، تصویری که از زنان در این گونه منابع ترسیم شده است، نباید تصویری از زندگی واقعی آنان تلقی شود. با وجود این، داستان های مندرج در آثار ادبی و اساطیر اولیه خالی از واقعیت نیست و پژوهشگران معاصر معتقدند که این داستان ها عناصر گوناگون و برخی روابط اجتماعی عمده آن روزگار را نشان می دهد.

حماسه های هومری

اشعار حماسی هومر، شاعر نیمه افسانه ای که احتمالاً در قرن هشتم ق.م می زیسته است، مهم ترین و برجسته ترین منبع ادبی ـ اسطوره ای قرون اولیه به شمار می آید. پیش از پانزده هزار بیت از ایلیاد، صحنه ای از آخرین سال محاصره ده ساله شهر مستحکم تروا (واقع در کرانه شمال غربی آسیای صغیر) به دست ائتلافی از پادشاهان یونانی را وصف کرده است. دوازده هزار بیت اُدیسه، در باره سرگردانی یکی از حکمرانان به نام اُدوسیوس (پادشاه جزیره سلطنتی، ایتاکا) در سال های پس از سقوط تروا، سروده شده است. در نتیجه حداقل در اوایل قرن ششم ق.م، این آثار به دیده یونانیان، منابع بسیار مهم ادبی، هنری، اخلاقی، اجتماعی، آموزشی، سیاستنامه و حکمت عملی محسوب می شد. این آثار از جنبه های دیگر نیز مفید بود؛ چنان که به عنوان یک نیروی اتحادآفرین فرهنگی که سرمایه عمومی همه یونانی ها به شمار می رفت، موجودیت آن ها را در یک هویت فرهنگی مورد تاکید قرار می داد.



این نقاشی متعلق به دوره رنسانس است و صحنه ای از اُدیسه هومر را به تصویر کشیده است که در آن پنلوپه همسر ادوسیوس در حال کار کردن با دستگاه پارچه بافی است و خواستگارانش او را می نگرند.

نظرات کاربران درباره کتاب زنان یونان باستان

هنوز نخوندمش
در 11 ماه پیش توسط نازنین تیموری