کتاب صوتی پرکشیدگان اثر اتی‌ین کرن

کتاب پرکشیدگان نوشته‌ی اتی‌ین کرن، رمانی کوتاه و شاعرانه بر پایه‌ی زندگی واقعی فرانتس رایشلت، خیاط و مخترعی است که در سال ۱۹۱۲ برای آزمایش چتر نجات ابداعی خود از برج ایفل پرید. کرن این واقعه‌ی تاریخی را به شکل یک زندگی‌نامه‌ی معمولی بازگو نمی‌کند؛ او سرگذشت رایشلت را با خاطرات شخصی، تجربه‌ی سوگ و یاد کسانی که از دست داده است پیوند می‌زند. پرکشیدگان در سال ۲۰۲۲ جایزه‌ی گنکور نخستین رمان را دریافت کرد و همین کتاب، نام اتی‌ین کرن را در ادبیات معاصر فرانسه مطرح ساخت.

خلاصه کتاب پرکشیدگان اثر اتی‌ین کرن

چهارم فوریه‌ی ۱۹۱۲ است. هنوز صبح کاملاً آغاز نشده و جمعیت کوچکی اطراف برج ایفل گرد آمده‌اند. فرانتس رایشلت در طبقه‌ی نخست برج می‌خواهد اختراعش را آزمایش کند؛ لباسی که هم پوشش خلبان است و هم چتر نجات. اطرافیان بارها هشدار داده‌اند که این وسیله کار نمی‌کند، اما او از تصمیمش بازنمی‌گردد.

پرش فقط چند ثانیه طول می‌کشد. چتر باز نمی‌شود و رایشلت مقابل چشم تماشاگران و دوربین‌ها سقوط می‌کند. مرگ او به یکی از نخستین مرگ‌هایی تبدیل می‌شود که دوربین فیلم‌برداری ثبت کرده است؛ تصاویری که هنوز باقی مانده‌اند.

اتی‌ین کرن از همین تصاویر به زندگی مردی می‌رسد که بیشتر مردم تنها چند ثانیه‌ی پایانی عمرش را دیده‌اند. رایشلت خیاطی اهل بوهم بود که به پاریس مهاجرت کرد و شیفته‌ی رؤیای پرواز شد. او می‌خواست وسیله‌ای برای نجات خلبانان بسازد؛ طرحش را بارها تغییر داد و آزمایش کرد، اما نتیجه‌ها امید چندانی به موفقیت نمی‌دادند.

بااین‌حال، «پرکشیدگان» رایشلت را قهرمانی بی‌نقص یا نابغه‌ای قربانی‌شده نشان نمی‌دهد. کتاب میان جسارت و حماقت، امید و خودفریبی و رؤیا و وسواس حرکت می‌کند. رایشلت مخترعی شکست‌خورده است؛ اما شکست او بخشی از تجربه‌ی کسانی است که می‌خواهند از محدودیت‌های خود فراتر بروند.

روایت تاریخی کتاب به‌تدریج با زندگی نویسنده پیوند می‌خورد. کرن در سقوط رایشلت، رد کسانی را می‌بیند که خودش از دست داده است و از خلال تصاویر و اسناد، به سوگ، حافظه و اثر مردگان بر زندگی بازماندگان می‌پردازد. به همین دلیل، کتاب در مرز رمان تاریخی، زندگی‌نامه و خودزندگی‌نامه حرکت می‌کند. حیدر مظلوم، مترجم اثر، این شیوه را نوعی «خودزندگی‌نامه‌ی غیرمستقیم» می‌نامد؛ روایتی که در آن زندگی فردی دیگر، راهی برای سخن‌گفتن از خاطرات و فقدان‌های نویسنده می‌شود.

بخشی از کتاب پرکشیدگان

صبح زود چهارم فوریه1912. نزدیک به سی پلیس، خبرنگار و علاقه‌مند روبه‌روی برج ایفل جمع شده و به سکوی طبقه اول چشم دوخته بودند. مردی ایستاده بر نرده‌های حفاظ از آن بالا نگاه‌شان می‌کرد. مردی که یک مخترع بود. سی و سه سال داشت. نه مهندس بود و نه دانشمند. از علم هیچ سررشته‌ای نداشت و به داشتنش هم اهمیت چندانی نمی‌داد.