کتاب مرگ آشیل اثر بوریس آکونین نشر قطره

مجموعه‌‌ای که با نام «ادبیات پلیسی امروز جهان» عرضه می‌‌شود به‌‌مثابه‌‌ تلاشی است برای آشنا کردن علاقه‌‌مندان جدی این ژانر با چشم‌‌انداز گسترده و متنوع آن در آغاز سده‌‌ی بیست و یکم و معرفی گونه‌‌های فرعی متعدد و متفاوتش که هر کدام جنبه‌‌ای از این ژانر پُرمخاطب را آشکار می‌‌سازند. مجموعه‌‌ی «ادبیات پلیسی امروز جهان» شامل چند زیرمجموعه است. «کارآگاه برای همه‌‌ی قرون» یکی از این زیرمجموعه‌‌ها است که رمان‌‌های پلیسی/ تاریخی را در‌‌برمی‌‌گیرد و بیشترین تعداد آثار در آن گنجانده‌‌ شده‌‌اند. در ادامه به معرفی اجمالی این‌‌ گونه‌‌ی فرعی نسبتاً نوخاسته‌‌ی ادبیات جنایی/معمایی می‌‌پردازیم که تاکنون در کشور ما تقریباً ناشناخته مانده است.

پدیداری فراگیر روایت پلیسی/تاریخی را باید از اواخر دهه‌‌ی ۱۹۷۰ دانست، هرچند پیش از آن هم به شکل پراکنده آثاری منتشر شده بودند که می‌‌توانستند در این دسته‌‌بندی بگنجند؛ شاخص‌‌ترین و منسجم‌‌ترینشان بی‌‌تردید ماجراهای قاضی دی به قلم روبرت وان گولیک هلندی است که انتشارشان از دهه‌‌ی ۱۹۶۰ آغاز شد. موفقیت خیره‌‌کننده‌‌ی رمان نام گل‌‌سرخ (۱۹۸۱)، نوشته‌‌ی اومبرتو اکو، در ترغیب بسیاری از نویسندگان برای طبع‌‌آزمایی در این ژانر فرعی قطعاً نقشی بسزا داشت. تا پایان سده‌‌ی بیستم، عرصه‌‌ی روایتِ پلیسی/ تاریخی چنان گسترده و متنوع شده بود که در ۱۹۹۹ جایزه‌‌ی «اِلیس پترز» ویژه‌‌ی رمان‌‌های پلیسی/تاریخی به وجود آمد (برای بزرگداشت الیس پترز، از طلایه‌‌داران برجسته‌‌ی این ژانر فرعی، چنین نام گرفت) که این خود نشانه‌‌ی استقلال نسبی‌‌اش از بدنه‌‌ی ادبیات جنایی/معمایی بود. فرانسوی‌‌ها نیز در ۲۰۱۰ جایزه‌‌ی «ایستوریا» را پدید آوردند که به رمان‌‌های پلیسی/ تاریخی اعطا می‌‌شود.