کتاب بدرود پوشکین اثر سعید نفیسی نشر ویکتور هوگو

نام الکساندر پوشکین در تاریخ ادبیات جهان با شکوهی جاودانه می‌درخشد. او نه تنها بزرگ‌ترین شاعر روسیه، بلکه یکی از بنیان‌گذاران ادبیات نوین جهان به شمار می‌آید؛ شاعری که زبان روسی را به اوج رساند و آثاری آفرید که پس از گذشت نزدیک به دو قرن، همچنان زنده و خواندنی‌اند.

در میان نویسندگان و پژوهشگران ایرانی، زنده‌یاد سعید نفیسی از نخستین کسانی بود که با نگاهی عالمانه و ژرف به معرفی پوشکین برای فارسی‌زبانان پرداخت. این پژوهش ارزشمند نخستین بار در سال‌های پایانی دهۀ 1315 خورشیدی، هم‌زمان با برگزاری آیین‌های بزرگداشت صدمین سال درگذشت پوشکین، تدوین شد. نفیسی که خود در جشن‌های هزاره فردوسی در اتحاد شوروی حضور یافته بود، از نزدیک با جایگاه بی‌مانند پوشکین در فرهنگ روسیه آشنا شد و حاصل آن آشنایی را در قالب تحقیقی جامع و خواندنی به یادگار گذاشت.

این کتاب که اکنون با عنوان «بدرود پوشکین» در اختیار خوانندگان قرار می‌گیرد، تنها شرح زندگی یک شاعر نیست؛ بلکه تصویری روشن از عصر پوشکین، محیط فکری و اجتماعی روسیه، ویژگی‌های آثار او و تأثیر شگرفش بر ادبیات جهان ارائه می‌دهد. قلم روان، دانش گسترده و شیوۀ روایت دلنشین سعید نفیسی، این اثر را به منبعی ارزشمند برای دوستداران ادبیات، پژوهشگران و علاقه‌مندان فرهنگ روسیه تبدیل کرده است.

امروز، دهه‌ها پس از نگارش این پژوهش، همچنان می‌توان در صفحات آن شور و شیفتگی نویسنده را نسبت به یکی از بزرگ‌ترین شاعران تاریخ احساس کرد؛ شاعری که زندگی کوتاهش با مرگی تراژیک پایان یافت، اما نام و آثارش برای همیشه در حافظۀ فرهنگی بشریت ماندگار شد.

این کتاب ادای احترامی است به پوشکین، شاعر آزادی، عشق و زیبایی؛ و نیز یادبودی است برای سعید نفیسی که با دانش و عشق خود پلی میان فرهنگ ایران و روسیه بنا کرد.

بدرود پوشکین؛ اما نه بدرود با نام و یاد او، که درود دوباره به شاعری جاودان