کتاب روانکاوی و دین اثر اریک فروم نشر مروارید

این کتاب را می‌توان دنبالۀ اندیشه‌های بیان‌شده در کتاب «انسان برای خویشتن» و کاوشی در روانشناسی اخلاقی به‌شمار آورد. اخلاق و دین بستگی متقابلی با هم دارند و بدین جهت در بعضی جاها با یکدیگر تلاقی می‌کنند. در این کتاب من کوشیده‌ام مسئلۀ دین را در کانون توجه قرار دهم، حال آن‌که در کتاب «انسان برای خویشتن» تماماً بر اخلاقیات تأکید ورزیده بودم.

عقاید و نظراتی که در این کتاب ابراز شده به‌هیچ‌روی بازنمای دانش روانکاوی نیست. هستند روانکاوانی که باید آن‌ها را مذهبیون حرفه‌ای نامید و همچنین کسانی که علاقه به دین را نشانۀ کشمکش‌های عاطفی حل‌نشده می‌دانند. موضعی که در این کتاب اختیار شده از هر دو موضع بالا متفاوت است و بیشتر می‌توان آن را بازنمای تفکر گروه سومی از روانکاوان دانست.

مایلم مراتب قدردانی و سپاس خود را تقدیم همسرم کنم. این قدردانی نه‌فقط برای پیشنهادات و نظرات بی‌شمار اوست که مستقیماً در فصول کتاب گنجانده شده بلکه، به‌خاطر چیزی است که به‌مراتب بیشتر از آن مرا مدیون او ساخته است، و آن فکر کاوشگر و دقیق اوست که سهم بزرگی در پیشرفت و تکامل من داشته و بدین طریق نظراتم را دربارۀ دین به‌طور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده است.