کتاب معنای دیوانگی اثر نیل برتون نشر خوب

زیرا که تو خاک هستی و به خاک برخواهی گشت.

عهد عتیق، «سِفر پیدایش»، باب ۳، آیۀ ۱۹‌

در ۱۳ سپتامبر ۱۸۴۸، زمانی که فینیاس گِیج با استفاده از تکه‌آهن بزرگی مشغول فشرده کردن مواد منفجره برای ساخت راه‌‌آهن راتلند و برلینگتون بود، ناخواسته مقداری باروت را مشتعل کرد. انفجار ناشی از این عمل به‌‌قدری شدید بود که آهن پس از برخورد به سرش چندین متر دورتر فرود آمد.

هرچند گِیج از این اتفاق جان سالم به‌‌ در برد و حتی لحظاتی پس از حادثه راه می‌رفت و صحبت می‌کرد، دوستانش به او لقب «گیجِ معدوم» دادند.

جِی‌‌ام هارلو، پزشک منطقه، در مجلۀ پزشکی و جراحی بوستون مقاله‌‌ای نوشت و ماجرا را این‌گونه شرح داد:

گِیج، ناآرام و هتاک و گاهی بسیار بددهن است (پیش‌ازاین چنین خصلت‌‌هایی نداشت). وقتی چیزی با خواسته‌‌اش در تضاد باشد، چندان احترامی برای همنوعانش قائل نمی‌‌شود و به خویشتن‌داری و نصیحت اعتنا نمی‌‌کند. گاه به‌‌شدت لجوج و کله‌‌شق می‌‌شود. درعین‌حال، ثبات خلقی ندارد و دمدمی‌‌مزاج است. برای آینده برنامه‌‌هایی عملیاتی می‌ریزد ولی این برنامه‌‌ها به‌‌ همان سرعتی که طرح می‌‌شوند از یاد می‌روند، زیرا برنامه‌‌های دیگری به ذهنش می‌‌آیند که عملی‌‌تر به نظر می‌‌رسند. در ظاهر و به‌‌لحاظ ظرفیت‌‌های فکری مانند کودکان است و درعین‌حال، شوروشوق حیوانی مردان قوی را دارد. پیش از اینکه دچار مصدومیت شود، او را تاجری باهوش و زیرک می‌‌دانستند که در اجرای برنامه‌‌های عملیاتی خود بسیار پرانرژی و باپشتکار بود، گرچه تحصیلات مدرسه‌‌ای نداشته است. ذهن او بعد از وقوع حادثه به‌‌شدت تغییر کرده، ‌‌طور‌‌‌‌ی‌‌ که دوستان و آشنایانش به او لقب «گیج معدوم» داده‌‌اند.

مورد فینیاس گِیج چندین سؤال مهم را درخصوص شخصیت او به ذهن متبادر می‌کند:

ماهیت شخصیت چیست؟

چه چیز ما را به آن‌ کسی که هستیم، بدل می‌‌کند؟

چه‌‌ چیز ما را به فردی متفاوت تبدیل می‌‌کند؟