کتاب ناکجاآباد اثر هرولد پینتر نشر قطره

کتاب ناکجاآباد نوشته هرولد پینتر نمایشنامه‌نویس برجسته انگلیسی و برنده جایزه نوبل ادبیات است. این اثر با ترجمه البرز محرر خوانساری، از سوی نشر قطره منتشر شده و یکی از متون شاخص برای شناخت جهان نمایشی پینتر به شمار می‌رود. ناکجاآباد در فضایی محدود و بسته روایت می‌شود و با تکیه بر دیالوگ‌های چندلایه و عمیق، سکوت‌های معنادار و ابهام روایی، به مفاهیمی چون هویت، حافظه، قدرت و عدم قطعیت می‌پردازد. پینتر در این نمایشنامه، بدون ارائه پاسخ روشن، مخاطب را وارد جهانی می‌کند که در آن مرز میان واقعیت و خیال پیوسته در حال فروپاشی است.

خلاصه کتاب ناکجاآباد نوشته هرولد پینتر

نمایشنامه ناکجاآباد اثر هرولد پینتر با ترجمه البرز محرر خوانساری، در خانه‌ای بزرگ و مجلل می‌گذرد؛ فضایی بسته که به دور از جهان بیرون قرار دارد و خود به صحنه اصلی کشمکش‌های روانی و قدرت بدل شده است. داستان با گفت‌وگوی دو مرد میانسال به نام‌های هرست و اسپونر آغاز می‌شود؛ دو نویسنده که گذشته مشترکشان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. آنچه در ظاهر گفتگویی دوستانه به نظر می‌رسد، به‌تدریج به میدان نبردی پنهان تبدیل می‌شود که در آن خاطره، هویت و جایگاه اجتماعی مدام زیر سوال می‌رود.

پینتر در این اثر، روایت خطی و شفاف را کنار می‌گذارد و به جای آن، ساختاری مبتنی بر تکرار، مکث و روایت‌های متناقض می‌سازد. شخصیت‌ها مدام از گذشته خود سخن می‌گویند، اما هیچ روایت قطعی شکل نمی‌گیرد. حافظه در این نمایشنامه ابزاری ناپایدار است و خاطرات وسیله‌ای برای اعمال قدرت هستند. هر شخصیت تلاش می‌کند با بازنویسی گذشته، موقعیت اکنون خود را تثبیت کند.  ورود دو شخصیت جوان‌تر به نام‌های فاستر و بریگز، فضای خانه را متشنج‌تر می‌کند. نسبت این دو با هرست و اسپونر هرگز به طور کامل روشن نمی‌شود و همین ابهام، حس تهدید همیشگی متن را تشدید می‌کند.

این نمایشنامه حاوی طنزی سرد و تلخ است و لایه‌ای از خشونت پنهان را در خود حمل می‌کند. سکوت‌ها و مکث‌های مشهور پینتر در این اثر نقشی اساسی دارند و گاه بیش از دیالوگ‌ها معنا تولید می‌کنند.

نمایشنامه ناکجاآباد نخستین‌بار در سال ۱۹۷۵ در لندن روی صحنه رفت و در طول سال‌ها بارها توسط کارگردانان مطرح اجرا شده است. از اجراهای شناخته شده این اثر می‌توان به اجرای سال ۲۰۱۶ با بازی ایان مک‌کلن و پاتریک استوارت اشاره کرد.

معرفی نویسنده کتاب ناکجاآباد هرولد پینتر

هرولد پینتر نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه‌نویس، شاعر و کارگردان تئاتر انگلیسی، یکی از تاثیرگذارترین چهره‌های ادبیات نمایشی قرن بیستم است. او در سال ۱۹۳۰ در لندن و در خانواده‌ای یهودی متولد شد و دوران کودکی و نوجوانی خود را هم‌زمان با جنگ جهانی دوم سپری کرد. این دوران تاثیر عمیقی بر نگاه او به جهان، مفهوم تهدید و ناامنی در روابط انسانی او گذاشت. پینتر تحصیلات دانشگاهی خود را ناتمام گذاشت و فعالیت هنری‌اش را با بازیگری در تئاتر آغاز کرد؛ اما خیلی زود به نمایشنامه‌نویسی روی آورد. او از دهه ۱۹۵۰ با آثاری چون اتاق، جشن تولد و سرایدار به شهرت رسید.

سبک نوشتاری او با دیالوگ‌های کوتاه، سکوت‌های معنادار، مکث‌های حساب‌شده و فضای ظاهرا عادی اما ناآرام شناخته می‌شود؛ منتقدان این سبک را کمدی تهدید نامیده‌اند. پینتر در آثار خود اغلب به موضوعاتی چون قدرت، هویت، حافظه، سلطه و شکنندگی روابط انسانی پرداخته و از ارائه پاسخ‌های قطعی پرهیز می‌کند. علاوه‌بر نمایشنامه‌نویسی، او در اقتباس سینمایی نیز فعال بود و فیلمنامه‌های مهمی بر اساس آثار نویسندگانی چون کافکا و پروست نوشت.

هرولد پینتر در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز متعددی دریافت کرد که مهم‌ترین آن‌ها جایزه نوبل ادبیات در سال ۲۰۰۵ بود. این جایزه به‌خاطر یک عمر خلق جهانی منحصربه‌فرد و تاثیرگذار در ادبیات نمایشی به او اهدا شد. پینتر تا پایان عمر، چهره‌ای منتقد، مستقل و متعهد باقی ماند و در سال ۲۰۰۸ در لندن درگذشت. آثار او همچنان از متون مرجع تئاتر معاصر جهان محسوب می‌شوند.

چرا باید کتاب ناکجاآباد را بخوانیم؟

خواندن نمایشنامه ناکجاآباد تجربه‌ای فراتر از دنبال‌کردن یک روایت داستانی است و مخاطب را به مواجهه‌ای عمیق با مفاهیم بنیادینی چون هویت، حافظه و قدرت دعوت می‌کند. این اثر به خواننده می‌آموزد چگونه به سکوت‌ها، مکث‌ها و ناگفته‌ها توجه کند و معنا را نه فقط در کلمات، بلکه در فاصله میان آن‌ها جست‌وجو کند. کتاب ناکجاآباد ذهن مخاطب را به تفکر انتقادی وادار می‌کند و او را با ناپایداری حقیقت و شکنندگی روابط انسانی روبه‌رو می‌کند. خواندن این کتاب تجربه‌ای است که نگاه خواننده به زبان، زمان و واقعیت دگرگون کرده و در او بینشی برای تاب‌آوری در مقابل ناپایداری روابط ایجاد می‌کند.

کتاب ناکجاآباد به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

مخاطبان اصلی کتاب ناکجاآباد، علاقه‌مندان به تئاتر معاصر، دانشجویان و پژوهشگران ادبیات نمایشی و خوانندگانی هستند که به متون تحلیلی و چندلایه گرایش دارند. این نمایشنامه برای کسانی مناسب است که از روایت‌های ساده، خطی و نتیجه‌محور فاصله می‌گیرند و آمادگی مواجهه با ابهام، سکوت و پرسش‌های بی‌پاسخ را دارند. نمایشنامه ناکجاآباد بیش از اینکه داستان تعریف کند، تجربه‌ای فکری می‌سازد و به همین دلیل برای مخاطبانی جذاب است که به خوانش فعال و تفسیر شخصی متن علاقه دارند. همچنین خوانندگان علاقه‌مند به فلسفه، روانشناسی روابط انسانی، مفهوم هویت و حافظه و بررسی مناسبات قدرت در بستر اجتماعی و طبقاتی، می‌توانند ارتباطی عمیق و ماندگار با این اثر برقرار کنند و آن را بستری برای تامل و تحلیل بدانند.

بخشی از کتاب ناکجاآباد

در این قسمت بخشی از کتاب ناکجاآباد برای آشنایی با قلم هرولد پینتر قرار داده شده است.

هرست: منظورتون از دسته دومه دیگه؟

اسپونر: بله، از دسته دوم، یه مرد فهیم و باذکاوت. نه از دسته اول، نه، نه، اصلا. به‌هیچ‌عنوان. (مکث) اگه اجازه بدین، می‌خوام عرض کنم واقعا لطف داشتین تعارف کردین بنده بیام داخل. درواقع، شما خود مهربونی‌این، بلکه هم تجسم همیشگی مهربونی، حالا توی انگلستان و توی همپستد و تا ابد. (به اطراف اتاق نگاه می‌کند.) چه اتاق فوق‌العاده و دلپذیری! اینجا احساس آرامش می‌کنم، از مخاطرات به دور، امن؛ اما یه‌وقت نگران نشین. من زیاد نمی‌مونم. یعنی بنده اصولا مدت زیادی با بقیه نمی‌مونم. اون‌ها دلشون نمی‌خواد. البته همین شکل از رابطه برای من مطلوبه.

پیشنهاداتی به دوستداران کتاب

در ادامه چندین نمایشنامه برای علاقه‌مندان این حوزه معرفی می‌شود.

·       کتاب مرگ فروشنده نشر قطره

·       کتاب دوزخ نشر قطره

·       کتاب آسایشگاه نشر قطره