کتاب روشهای نموداری در تحلیل اکتشافی داده ها اثر احسان بهرامی سامانی نشر انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

امروزه با ظهور علم داده‌ها در جهان به‌عنوان علمی جدید شامل آمار، ریاضیات، علوم و مهندسی کامپیوتر و با بسط انواع نرم‌افزارها، تحلیل اکتشافی داده‌ها گسترش یافته است. این نوع تحلیل که نقش بسزایی در علوم و دانش بشری ایفا می‌کند، از بخش‌های مهم و ضروری در علم داده‌ها به شمار می‌رود؛ علمی که در کشومان ایران نیز درحال توسعه و گسترش است.

بسیاری از پژوهشگران این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا تحلیل اکتشافی داده‌ها مهم است. در پاسخ باید گفت تحلیل اکتشافی داده‌ها به همۀ پژوهشگران این امکان را می‌دهد که پیش از یادگیری آماری و طراحی انواع مدل‌سازی‌ها و تحلیل داده‌ها با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، به درک کلی از داده‌ها برسند، ناهنجاری‌های داده‌ها را بشناسند و الگوها و ارتباط‌های بین داده‌ها را کشف کنند و درنهایت ماشینی قدرتمند برای تحلیل داده‌ها بسازند.

مصورسازی داده‌ها از ابزارهای مهم در تحلیل اکتشافی داده‌هاست. این ابزار برای تولید یک نمایش بصری از داده‌هاست که به‌طور مستقیم در اکتشاف، کاوش و تحلیل داده استفاده می‌شود. این تعامل بصری به کشف بینش‌هایی کمک می‌کند که به تصمیم‌گیری‌های مناسب‌تر و مبتنی بر داده‌ها منجر می‌شود.

کتاب روش‌های نموداری در تحلیل اکتشافی داده‌ها که نخستین کتاب به زبان فارسی در موضوع تحلیل اکتشافی داده‌هاست، در پنج فصل شامل مبانی تحلیل اکتشافی داده‌ها، تحلیل اکتشافیِ کشف ارتباط بین انواع داده‌های پیوسته و رسته‌ای (اسمی -ترتیبی)، تحلیل اکتشافی در خوشه‌بندی داده‌ها، ناهنجاری در داده‌ها و تحلیل اکتشافی در داده‌های گم‌شده نوشته ‌شده است. ویژگی‌ منحصربه‌فرد این کتاب پرورش مهارت تحلیل اکتشافی داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری است. نویسنده با تمرکز بر نرم‌افزار R و قرار دادن بخش‌هایی با عنوان مطالعۀ موردی، مثال‌های کاربردیِ روش‌های نموداری در تحلیل اکتشافی داده‌ها را بیان کرده است؛ ازاین‌رو، کتاب برای دانشجویان، آمارشناسان و متخصصان علم داده‌ها، علوم و مهندسی کامپیوتر منبعی مناسب و مؤثر در به انجام رساندن انواع پروژه‌ها در حوزه‌های گوناگون است.