کتاب داستان‌نویسی جریان سیال ذهن اثر حسین بیات نشر انتشارات علمی و فرهنگی

هدف اصلی نوشتار حاضر نقد و بررسی شیوه جریان سیال ذهن در داستان‌نویسی‌ ایران بوده است، اما از آن‌جا که در زبان فارسی درباره ‌این شیوه داستان‌نویسی در غرب نیز جز چند مقاله معدود در نشریات، و نیز اشاراتی گذرا در کتاب‌های مربوط به داستان‌نویسی، پژوهشی جدی صورت نگرفته است و نیز با توجه به نبود پشتوانه تئوریک لازم برای ‌این نقد و بررسی، نویسنده ناچار شده است حجم زیادی از کتاب را به بررسی زمینه‌‌ها و تاریخچه پیدایش ‌این شیوه در غرب و ویژگی‌های آن در آثار نویسندگان غربی‌ اختصاص دهد. بنابراین، در ‌این نوشتار ابتدا زمینه‌‌های شکل‌گیری، تاریخچه، اصول و ویژگی‌های ‌این شیوه داستان‌نویسی در غرب بررسی شده است و سپس آثار برجسته نویسندگان‌ ایرانی که به ‌این شیوه نوشته شده‌اند نقد و تحلیل شده و سیر تحول ‌این جریان در‌ ایران، ویژگی‌های آن، تفاوت‌های آن با جریان سیال ذهن در غرب و ارتباط آن با سبک‌ها و مکتب‌های داستان‌نویسی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. مهم‌ترین سؤالاتی که ‌این نوشتار درصدد پاسخگویی به آن‌هاست، بدین قرارند:

ـ داستان‌نویسی به شیوه جریان سیال ذهن در غرب تحت تأثیر چه عواملی و بر مبنای چه نظریاتی‌ ایجاد شد؟

ـ داستان‌نویسی جریان سیال ذهن در‌ ایران چگونه و در چه شرایطی پدید آمد؟

ـ ویژگی‌ها و اصول داستان‌نویسی به ‌این شیوه در ‌ایران چیست و با ویژگی‌های داستان‌نویسی جریان سیال ذهن در غرب چه تفاوت‌هایی دارد؟

ـ ویژگی‌های زبانی آثار جریان سیال ذهن چیست و رابطه زبان و معنی در ‌این آثار چگونه است؟ آثار نویسندگان مختلف از ‌این نظر چه تفاوت‌هایی دارند؟

ـ چه ارتباطی میان زبان آثار جریان سیال ذهن و زبان شعر وجود دارد؟ جنبه‌های شعری ‌این نوع داستان‌ها در آثار نویسندگان مختلف چگونه است؟

ـ مخاطب در داستان‌های جریان سیال ذهن چه جایگاهی دارد؟ به عبارت دیگر، خواندن ‌این داستان‌ها با خواندن داستان‌های دیگر چه تفاوت‌هایی دارد و ویژگی‌های زبانی ‌این داستان‌ها چه نوع خواندنی را‌ ایجاب می‌کند؟