کتاب ترجمه شرح شمس الدین محمد شهرزوری بر حکمت الاشراق سهروردی اثر محمدبن‌محمود شهرزوری نشر انتشارات مولی

شمس الدین محمد بن محمود شهرزوری متوفی پس از ۶۸۷ قمری فیلسوف، منطق‌دان و مورخ فلسفه، زادۀ شهرزور از شهرهای استان سلیمانیۀ کردستان عراق است. شرح او بر حکمت الاشراق نخستین شرحی است که بر این کتاب شهاب‌الدین سهروردی، حدوداً چند دهه پس از نگارش آن نوشته شده است. شهرزوری در مقدمۀ خود پس از ستایش شیخ اشراق، چنان که بایستۀ اوست، و بیان جایگاه کتابش، انگیزۀ خود از نگارش کتاب چنین بیان می‌کند:

...آن چکیده و کوتاهۀ حکمت و لبّ دانش، گنجینۀ شگفتی‌ها و دستور شگرفی‌هاست. ما و هیچ کس دیگری، به کتابی درس تتر از آن، در علم الهی و سلوکی دست نیافته‌ایم... بنابراین صلاح دیدم شرحی فراگیرِ اصول و فروعش بنویسم که دربردارندۀ قواعد حکمت ذوقی و بحثی، و پاک از مباحث رویه‌ای و فزونی‌های بی‌فایده، و مشتمل بر ابواب و فصولی باشد؛ و در آن به روشنگری پیچیدگی‌ها و دشواری‌ها راه برد و گره از نکته‌ها و نصوصش به روشنی بگشاید؛ و از رموز و اشاراتش پرده بردارد؛ و سرچشمه‌های قواعد و اشاراتش را بجوید؛ و در همۀ این کارها هدفش تحقق حق و رسیدن به صدق و راستی و مقرر داشتن دلیل و آسان ساختن سبیل سالکان به جناب قدس و حضرت انس باشد.

شرح شهرزوری که شرحی توصیفی-تبیینی است، به فراتر از این راه می‌برد. شرح او بیشتر متوجه گزارش قواعد منطقی و فلسفی است؛ و می‌کوشد فشردۀ متن را فراخ‌تر و گسترده‌تر بیان کند. همچنین شهرزوری در برخی مباحث از آرای خود در شرح سخن به میان می‌آورد.