کتاب مردم شناسی اقوام و مذاهب کردستان اثر جوزپه کامپانیله نشر افکار

تاکنون آثار فراوانی در خصوص تاریخ کردستان ترجمه شده‌اند. اثر حاضر، تاریخ کردستان، مهم‌ترین اثر جوزپه کامپانیله، مبلغ مسیحی، است و مشتمل بر تجربیات چندین سال زندگی وی در مناطق مختلف کردنشین است و در واقع سفرنامة وی به شمار می‌رود.

مبلغ مسیحی دیگری به نام توماس بوآ، کردشناس فرانسوی و یکی از پایه‌گذاران کردشناسی ، این کتاب را در سال 1953، از زبان ایتالیایی به فرانسوی ترجمه کرده است. این اثر شامل نُه فصل است و موضوعات متنوعی به شرح زیر است:

اشاره‌هایی به ساختار سیاسی حکومت در ولایات کردستان؛ قدرت نظامی؛ نظام قضایی حاکم بر آن؛ مذهب و اعتقادات مذهبی؛ قوانین و چگونگی اجرای آن در جوامع کردنشین؛ مجازات‌ها و نحوة اجرای آن‌ها؛ آداب و رسوم و اخلاقیات؛ نحوة پوشش مردم کرد؛ طبقات اجتماعی؛ بررسی وضع زنان؛ تجارت و بازرگانی؛ جغرافیای تاریخی و طبیعی و جاذبه‌های اقلیمی؛ هنرها؛ زبان؛ علم طب و گیاه‌شناسی؛ آثار و بناهای تاریخی و... .

روشن است که کامپانیله برای تبلیغ کیش مسیحیت و سروسامان دادن مسیحیان کردستان به این سرزمین سفرکرده و این سفرنامه نیز حاوی تلاش‌های مذهبی وی است؛ اما او، پس از بررسی مناطق و امارات کردنشین، به مانند سَیاحی زبردست، تمام لایه‌های زیستی و فرهنگی کردها را در اوایل سدة نوزدهم به قلم کشیده است و از هیچ نکته‌ای در آداب و رسوم و اخلاقیات و دین‌داری و ملک‌داری آنان فروگذار نکرده و محسنات و عیب‌های کردها را در یادداشت‌های خود ثبت کرده است. از این حیث، کتاب او می‌تواند برای پژوهشگران این حوزه، منبع مناسبی به شمار آید.

این گستردگی، تنوع و قدمتِ موضوعات که خود از امتیازات این اثر به شمار می‌رود، به‌‌نوعی کار را برای مترجم دشوار می‌کرد. گاهی یافتن معنی واژه‌ای، مخصوصاً در حوزه‌های طب سنتی و گیاهان دارویی یا غذاها و لباس‌های سنتی، مستلزم صرف وقت و ‌جست‌وجوی فراوان بود .