کتاب فرهنگ پایداری در شعر پارسی گویان گیلان اثر خدیجه گنجی‌بیجارپس نشر شمس لاهیجی

انقلاب اسلامی ایران از بزرگترین حوادث سیاسی قرن اخیر به شمار می‌رود. حدود یک سال و نیم پس از پیروزی انقلاب، کشور ما درگیر جنگی شد که آثار و پیامدهای مثبت و منفی بسیاری در پی داشت. دفاع هشت ساله ملت ایران نیز از این تاثیر بی نصیب نماند و شاعران و نویسندگان، در طول دفاع مقدس و پس از آن، آثار بدیع و ارزشمندی در قالب نظم و نثر آفریدند. از دستاوردهای ارزنده دفاع مقدس، تولد ادبیات پایداری در این دوره است.

شاعران متعهّد گیلان نیز با درک ضروریات زمانه خود، با شمشیر قلم وارد عرصه دفاع از ارزش‌های مقدس مذهبی و ملّی شدند و علاوه بر خلق آثار ادبی به شیوه کلاسیک، آثار شکوهمندی در قالب‌های نیمایی و سپید ارائه دادند. از جمله شاعران تاثیرگذار در این حوزه می‌توان به دکترغلامرضا رحمدل، عبدالرضا رضایی نیا، رحیم زریان، بهمن صالحی، جمشید عباسی، سید محمد عباسیه، سید محمود فخر موسوی، روزبه فروتن پی، اسماعیل محمدپور و فرامرز محمدی پور اشاره نمود. شعر این شاعران، انعکاس دهنده اندیشه‌ها و آرمان‌های انقلابی است که در سراسر دنیا گسترش یافته است. در این کتاب پس از بررسی اجمالی شیوه‌های شکل گیری شعر پایداری و شرح کوتاه زندگانی ده شاعر مذکور، ضمن تحلیل برخی از سروده‌های آنان به سوالات زیر پاسخ داده می‌شود:

۱- مضامین مشترک در شعر پایداری گیلان چه چیزهایی هستند؟

۱- مبانی شعر پایداری گیلان کدامند؟

۲- مهم‌ترین ابزارهای تصویرسازی شاعران در شعر پایداری گیلان کدامند؟

۴- مهم ترین ویژگی‌های زبان شعری شاعران گیلانی کدامند؟

اگر چه مصادیق شعر پایداری در مجموعه اشعار و یا شعرهای پراکنده شاعران گیلان به چشم می‌خورد، اما پس از بررسی‌های به عمل آمده، مشخص شد که در زمینه تحلیل شعر آنان در خصوص مضامین، زبان شعری و ابزارهای تصویرسازی، اقدامی صورت نگرفته است لذا تصمیم گرفته شد تا با اقدام در این زمینه، گامی کوچک در راستای گسترش ارزش‌های شعر پایداری برداشته شود.

این نوشتار بر اساس مجموعه دفاتر شعری «ما ایستاده‌ایم» و «از زمرمه تا فریاد» (غلامرضا رحمدل)، «فرشته بفرستید» (عبدالرضا رضایی نیا)، «شاخه آفتاب»، «در صلاه باران» و «آبی‌تر از آسمان» (رحیم زریان)، «خنجر و گل سرخ» (بهمن صالحی)، «گل با صدای سرب» (جمشید عباسی)، «بین خودمان باشد» (سیدمحمد عباسیه)، «آتش بناف گیا» (سید محمود فخرموسوی)، «ترنّم دل» (روزبه فروتن پی)، «قطاری از جمهوری شهریور» (اسماعیل محمدپور) و «پیشانی بهار» و «کنار چشم خدا» (فرامرز محمدی پور) صورت گرفته است. عناصر سازنده سروده‌ها از جهت محتوی، صورخیال و زبان شعری به همراه شواهد شعری بیان گردیده است.