در بین تمامی نهادها سازمانها، مؤسسات اجتماعی، خانواده مهمترین و ارزشمندترین، اثربخشترین نقشها را داراست. خانواده طبیعیترین واحد تولید مثل و فراگیرترین واحد اجتماعی به شمار میآید؛ زیرا همه اعضای جامعه را در بر میگیرد. خانواده دارای اهمیت تربیتی و اجتماعی است. افراد از سوی خانواده گام به عرصه هستی مینهند و جامعه از تشکل افراد، هستی و قوام مییابد و از آن رو که نهاد خانواده مواد نیروی انسانی و معبر سایر نهادهای اجتماعی است از ارکان عمده و نهادهای اصلی هر جامعه به شمار میآید. (نوابی نژاد ۱۳۸۰، به نقل از عراقی، ۱۳۹۰). خانواده کانون اصلی حفظ هنجارها، سنتها و ارزشهای اجتماعی است. خانواده نظامی است که عملکرد آن از طریق الگوهای مراوده ای صورت میگیرد. در طول تاریخ خانواده نقش هستی بخش داشته و یکی از مهمترین محیطهای تاثیر گذار بر ابعاد مختلف شخصیتی فرد میباشد. ماهیت وجود روانی خانواده که شامل روابط عاطفی والدین نسبت به فرزندان، فرزندان نسبت به یکدیگر و والدین به هم میباشد و میتواند در جهت ارتقای کیفیت زندگی و دست یابی به هویتی سالم و پایدار تسهیل کننده باشد. (هومن، ۱۳۸۶)
خانواده تأثیرگذارترین نهاد بر نوع کیفیت زندگی افراد است. در شکلگیری هویت هر شخص فلسفه مذهب جامعه خانواده نقش دارند بنابراین جلوههای آسیب دیدگی هویت در مراحل گوناگون زندگی به ویژه پس از نوجوانی به شدت این آسیب و عوامل زمینه ساز و مرحله زندگی بستگی دارد. در یک خانواده مطلوب روابط بین اعضا احساس همدلی و محبت و همفکری مبتنی است و والدین نیز پاسخگوی نیازهای فکری و جسمی و روحی فرزندانشان هستند بنابراین خانواده نقش بسزایی در کیفیت زندگی و شکلگیری هویت منسجم و پایدار و رسیدن نوجوان به جنبههای مهم رشد اجتماعی روانی دارد. انتخاب ارزشها و هدفهای زندگی مهمترین مشخصه این هویت را تشکیل میدهند. جست و جوی هویت تلاش فرد برای برقراری ارتباط صحیح فرد و جامعه به عنوان یک کل است.