کتاب تبارشناسی تاریخی اتحادیۀ ایل شاهسون بغدادی اثر عطاالله حسنی نشر انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

مهاجرانی که به سرزمین ایران آمدند دارای قدرتی برابر نبودند و از نظر کثرت جمعیتی، سلطۀ نظامی، سلطۀ سیاسی، توان مدیریتی، ظرفیت جامعه‌پذیری، و نفوذ فرهنگی با هم تفاوت داشتند. قدرت، اراده، و حوزۀ مقاومت صاحبان مُلک نیز در برابر هریک از آنان تفاوت می‌کرد؛ ازاین‌رو، مهاجران گوناگون در ایران موقعیت‌های متفاوتی پیدا کردند. برخی از آنان چیرگی جمعیتی یافتند و برخی چیرگی فرهنگی؛ بعضی سلطۀ سیاسی و بعضی سلطۀ نظامی؛ جماعاتی از آنان در مردمان پیش از خود مستحیل شدند و جماعاتی شناسا باقی ماندند. اما یک اتفاق دربارۀ همۀ آن‌ها رخ داد؛ همگی پس از طی مراحلی از ردوقبول، «ایرانی» شدند. طوایف ایل شاهسون بغدادی معرفت دانشی خود را مدیون فضاهای متعدد جغرافیایی و جمعیت‌های متنوع ایلی و غیرایلی‌اند. این دانش، از یک‌سو، جغرافیایی از مغولستان و چین تا نواحی شامات و بالکان را دربر می‌گیرد و از سوی دیگر، اقوام متعددی از مغول و اویغور گرفته تا ترکان قفقاز و امپراتوری عثمانی و فارس‌زبانان و اعراب و کردها و لرها را در خود جای می‌دهد.