کتاب خیزش های عقلانی شدن در طلوع ایران مدرن اثر مجید ادیب زاده نشر گروه انتشاراتی ققنوس

نویسنده این کتاب پژوهی در ابتدا شاخص‌ترین ویژگی جامعه مدرن غربی را از دیدگاه ماکس و بر جامعه‌شناس آلمانی چنین بیان می‌کند که روند عقلانی‌شدن فزاینده‌ای است که از طریق فرایند تاریخی نوسازی و بورکراتیک شدن جامعه رخ داده است . از نظر ماکس وبر در جامعه مدرن ، عقلانیت به صورت‌های مختلفی ظهور می‌کند که شکل غالب آن « عقلانیت ابزاری » و « عقلانیت ارزشی » است . عقلانیت ابزاری نوعی عقلانیت است که صرفاً در جهت عملی شدن حداکثر اهداف به کار می‌رود . این شکل از عقلانیت همان شیوه‌های عقلانی و بورکراتیک معطوف به هدف است و با تکیه بر محاسبات منظم ریاضیاتی و تکنیکی ، مناسب‌ترین و کارآمدترین ابزار را برای دستیابی به هدف ارائه می‌کند . عقلانیت ابزاری از پیامدهای صنعتی شدن و بورکراتیک شدن دنیای مدرن است که با چیرگی علم و تکنیک جدید در عرصه‌های گوناگون زندگی و کنش‌های بشری به منصه ظهور رسیده است . مهم‌ترین ویژگی عقلانیت ابزاری را می‌توان در کارآیی ، محاسبه‌پذیری ، تأکید بر کمیت به جای کیفیت ، جایگزینی تکنولوژی به جای انسان و قابلیت پیش‌بینی‌پذیری دانست . از دیدگاه ماکس وبر ، عقلانیت موجود در بروکراسی مدرن با محاسبه رفتارها و عملکردها ، نتایج عمل را قابل پیش‌بینی می‌کند و آشفتگی‌ها را از بین می‌برد . نمونه بارز آن عقلانیت ، نظم کارخانه‌ای جوامع صنعتی است که حامل به کارگیری روش‌های ریاضیاتی و فنی برای محاسبه عملکردها و پیش‌بینی نتایج در بروکراسی‌های صنعتی است که باعث تولید صنعتی انبوه و حداکثر کارآیی شده است . مجید ادیب‌زاده پیش از این کتاب‌های « دموکراسی معرفتی » درباره دموکراتیک شدن دانش ، « مدرنیته زایا و تفکر عقیم » چالش تاریخی مدرن و باروری علوم انسانی در ایران ، « امپراتوری اسطوره‌ها » ، « تبارشناسی تفکر علمی در ایران » و زبان ، گفتمان و سیاست خارجی ، دیالکتیک بازنمایی از غرب در جهان نمادین ایران را نوشته و روانه بازار نشر کرده است . « خیزش‌های عقلانی شدن در طلوع ایران مدرن » در ٢١٦ صفحه و با قیمت ٩ هزار تومان راهی بازار نشر شده است .