کتاب علویان طبرستان، نخستین حکومت شیعه مذهب در ایران اثر علی اصغر مشکینی نشر انتشارات مینوفر

تاریخ ایران در آغاز قرن سوم هجری، شاهد تغییرات شگرفی در عرصه سیاسی بود. قدرت گیری رویگرزادگان سیستانی در جنوب شرق ایران و به امارت نشستن خاندان آل سامان در ماوراءالنهر، نویدبخش تغییر و تحول اساسی در این سرزمین باستانی بود. این تغییرات چنان چشمگیر به نظر می‌رسید که کمتر کسی به رخدادهای مناطق دیگر این سرزمین توجه نشان می‌داد. در این هنگام درست، در پشت کوه‌های البرز، مابین کوه و دریا، زمینه‌های تشکیل نخستین حکومت شیعه‌مذهب ـ بنا به خواست مردم محلی این مناطق ـ فراهم می‌گردید. روند قدرت گیری شیعیان، علل تشکیل نخستین حکومت شیعه‌مذهب در طبرستان، تأثیرات سیاسی ایجاد نهضت سادات در سرزمین‌های اطراف و بخصوص خلافت عباسی، تأثیرات فرهنگی قدرت گیری علویان در منطقه طبرستان، ازجمله مسائلی هستند که می‌بایستی بدان‌ها پرداخت. همچنین درباره شخصیت داعیان علوی، به‌ویژه ناصر کبیر، تحقیقات ما چندان گسترده نیست. از تحولات سیاسی و مذهبی این عصر چندان آگاه نیستیم. پیرامون مناسبات علویان و سامانیان تحلیل‌های در خوری به چشم نمی‌خورد. درگیری‌های سیاسی و نظامی میان رهبران علوی و اخلافشان و نقش سرداران محلی در این مناقشات چندان موردتوجه قرار نگرفته است. در این کتاب سعی شده است به مجموعه موارد فوق، در حد توان، اشاره گردد.