کتاب شرق در برابر غرب اثر دیمیتری شلاپنتوف نشر مروارید

کتابی که پیش روی دارید گزارشی بدیع از جنگ‌های ایران و یونان در عهد هخامنشی است. نویسنده در لابه‌لای روایت و تحلیل تاریخی جنگ‌های ماراتن، سالامیس، ترومپیل و پلاته، داستان زندگی تمیستوکلس، فرمانده‌ی سپاه یونان، را هنرمندانه و با سبک و زبانی ادبی بیان می‌کند. بنابراین می‌توان گفت که در این کتاب، تاریخ و ادبیات به شیوه‌ای در هم تنیده شده‌اند که آن را از کتاب‌های تاریخی متعارف و همچنین رمان‌های تاریخی متمایز می‌کند. تاریخ، تحلیل و تخیل به گونه‌ای در کنار هم قرار گرفته‌اند که تخیل رهزن تعقل نشود و درعین‌حال لحظات جذابی برای خواننده فراهم شود. نویسنده در این همنشینی ادبیات و تاریخ، خواننده را با خود به درون فرهنگ یونان باستان می‌برد. او با بیان ویژگی‌ها و توانایی‌های سپاه دو کشور به مقایسه‌ی آنها می‌پردازد و هرازگاهی برای تحلیل وقایع و تحولات تاریخی به تاریخ معاصر ـ به‌خصوص تاریخ زادگاهش روسیه ـ گریزی می‌زند. نویسنده در سراسر کتب در پی رد این فرضیه است که «حکومت‌های دموکراتیک ـ یا آنهایی که ادعای دموکراسی دارند ـ قدرتمندتر و همواره برتر از حکومت‌های استبدادی بوده و هستند». او برخلاف تصور رایج، فرمانروایی در ایران باستان را استبدادی و دیکتاتورگونه نمی‌داند و ازاین‌روی، با نظریه‌ی استبداد شرقی و اروپاگرایی در تاریخ به مخالفت برمی‌خیزد. وی با تشریح برتری فرهنگی ایرانیان بر یونانیان، علل پیروزی نهایی یونانیان را وقوع برخی حوادث غیرمترقبه، موقعیت جغرافیایی میدان جنگ و تاحدی تفاوت سازوبرگ نظامی طرفین می‌داند.