
کتاب صوتی عدد اثر بیژن مرادی کرمانی
عددها معمولا قرار است چیزی را برایمان اندازه بگیرند؛ تعداد، فاصله، زمان، سن، وزن و چیزهایی که میشود برایشان واحد مشخصی پیدا کرد. اما بعضی چیزها را نمیشود به همین سادگی اندازه گرفت. مثلاً دلتنگی را چطور میشود شمرد؟ عشق را چطور؟ خاطرهای را که سالها از ذهنمان بیرون نمیرود، با چه عددی میتوان ثبت کرد؟ و اصلاً اگر قرار باشد یک آدم را با یک عدد به یاد بیاوریم، آن عدد چه معنایی پیدا میکند؟
«عدد» مجموعهای از شعرهای بیژن مرادیکرمانی است؛ مجموعهای که از یک مفهوم آشنا استفاده میکند تا وارد قلمرویی شود که در آن، منطق معمول عددها کمکم کنار میرود و جای خودش را به احساس، خاطره و تداعی میدهد. عنوان کتاب شاید در نگاه اول سرد و حسابشده به نظر برسد، اما در دل شعرها با جهانی روبهرو میشویم که بیشتر از هر چیز با عاطفه و تجربه شخصی ساخته شده است.
این کتاب را میتوان روایتی طولانی از یک خطاب دانست؛ حرف زدن با کسی که در تمام این جهان شاعرانه حضور دارد، حتی وقتی خودش در قاب شعر دیده نمیشود. معشوق در بسیاری از این شعرها فقط یک شخصیت نیست، بلکه تبدیل به نقطهای میشود که اتفاقهای مختلف زندگی شاعر به آن وصل میشوند. یک منظره، یک خیابان، یک شهر، بخشی از طبیعت، خاطرهای دور یا حتی یک اتفاق ساده میتواند ناگهان مسیر شعر را عوض کند و دوباره آن را به سمت او برگرداند.
در چنین فضایی، جهان بیرون دیگر فقط همان چیزی نیست که دیده میشود. هر چیزی میتواند معنای دیگری پیدا کند. یک مکان میتواند خاطرهای را زنده کند، یک تصویر میتواند جای خالی یک آدم را پر کند و یک اتفاق روزمره میتواند بهانهای شود برای حرف زدن از احساسی که شاید مدتهاست در ذهن شاعر باقی مانده است. همین پیوند میان جهان واقعی و جهان ذهنی، یکی از چیزهایی است که به شعرهای «عدد» حالوهوای شخصی میدهد.
اما چرا عددها؟
شاید چون بعضی احساسها فقط وقتی به یک نشانه تبدیل میشوند، میتوانند برای همیشه در ذهن باقی بمانند. همانطور که هر آدمی ممکن است یک تاریخ، یک ساعت، یک شماره یا یک عدد داشته باشد که برای دیگران کاملاً بیمعناست اما برای خودش بخشی از یک داستان کامل را در خود نگه میدارد. عدد در اینجا دیگر فقط یک مقدار نیست؛ میتواند کلیدی باشد برای باز کردن دری به سمت یک خاطره.
شعرهای این مجموعه در چهار بخش پیش میروند و بهجای اینکه هر شعر را کاملاً جدا از دیگری ببینیم، میتوان میان آنها رشتهای از احساس و روایت پیدا کرد. گویی شاعر در طول کتاب، نامهای را ادامه میدهد که هر بار بخشی تازه از آن را مینویسد. حرفهایی که شاید در یک گفتوگوی معمولی نمیتوان گفت، در شعر فرصت پیدا میکنند که گفته شوند؛ از عشق و دلتنگی گرفته تا خاطره، فاصله، حضور و غیاب.
این نامه البته فقط درباره یک رابطه عاشقانه نیست. در پسِ خطاب به معشوق، نوعی مواجهه با خود شاعر هم شکل میگیرد. وقتی آدم از کسی حرف میزند که دوستش دارد، در واقع بخشی از خودش را هم آشکار میکند؛ چیزهایی که از آنها میترسد، چیزهایی که از دست داده، خاطراتی که هنوز رهایش نکردهاند و تصویری که از عشق در ذهن خودش ساخته است.
زبان شعرها نیز در همین مسیر حرکت میکند. قرار نیست با مجموعهای از توضیحات پیچیده و فلسفی درباره عشق روبهرو باشیم. احساسات از دل تصویرها و ارتباط میان کلمات بیرون میآیند و مخاطب را وادار میکنند خودش میان آنها ارتباط برقرار کند. گاهی ممکن است یک شعر کوتاه، تصویری ساده را پیش روی ما بگذارد، اما همان تصویر در ذهنمان ادامه پیدا کند و معنایی فراتر از چند سطر پیدا کند.
از طرف دیگر، «عدد» کتابی است که شنیدن آن میتواند تجربه متفاوتی از خواندنش ایجاد کند. شعر، پیش از هر چیز با صدا و ریتم زنده میشود. مکث میان جملهها، تأکید روی یک کلمه یا تغییر لحن میتواند معنایی را برجسته کند که روی صفحه شاید شکل دیگری داشته باشد. وقتی خود شاعر این شعرها را روایت میکند، فاصله میان نوشتن و شنیدن هم کمتر میشود؛ مخاطب نه فقط با متن، بلکه با صدای کسی روبهروست که این جهان را نوشته و حالا خودش آن را برای ما بازگو میکند.
شاید به همین دلیل، «عدد» را بتوان مجموعهای برای خواندن و دوباره خواندن، یا شنیدن و دوباره شنیدن دانست. بعضی شعرها ممکن است در برخورد اول فقط یک تصویر یا یک جمله را در ذهن باقی بگذارند، اما وقتی دوباره به سراغشان میرویم، نشانههای دیگری در آنها پیدا میکنیم. درست مثل خاطرهای که هر بار به آن فکر میکنیم، بخشی تازه از آن را به یاد میآوریم.
در نهایت، شاید جذابترین بخش این کتاب همان بازی میان چیزی باشد که میتوان شمرد و چیزی که نمیتوان. عدد میتواند تعداد روزهایی را نشان بدهد که از یک اتفاق گذشته، اما نمیتواند بگوید در تمام آن روزها چقدر دلتنگ بودهایم. میتواند فاصله دو نقطه را مشخص کند، اما نمیتواند فاصله میان دو آدم را اندازه بگیرد. میتواند زمان را ثبت کند، اما نمیتواند بگوید یک لحظه برای ما چقدر طولانی گذشته است.
«عدد» از همین تضادها استفاده میکند تا روایتی عاشقانه بسازد؛ روایتی که در آن، هر نشانه میتواند به چیزی بزرگتر از خودش تبدیل شود و هر شعر، بخشی از گفتوگویی باشد که میان شاعر و مخاطب پنهان کتاب شکل گرفته است.
اگر قرار بود عشق، دلتنگی و خاطره را به عدد تبدیل کنیم، چه چیزی را میشمردیم؟ تعداد روزهای دوری؟ تعداد دفعاتی که به یک نفر فکر کردهایم؟ یا شاید تعداد لحظههایی که حضورش، حتی وقتی کنارمان نبوده، جهان را برایمان تغییر داده است؟
«عدد» با نویسندگی و گویندگی بیژن مرادیکرمانی، دعوتی است به شنیدن مجموعهای از شعرهای عاشقانه که در آن، عددها فقط عدد نیستند؛ هرکدام میتوانند نشانهای باشند از چیزی که زمانی اتفاق افتاده، کسی که زمانی حضور داشته، یا احساسی که هنوز تمام نشده است.
شناسنامه
| فرمت محتوا | mp۳ |
| حجم | 77.۳۱ کیلوبایت |
| مدت زمان | ۰۱:۱۹:۳۰ |
| نویسنده | بیژن مرادی کرمانی |
| گوینده | بیژن مرادی کرمانی |
| ناشر | نوین کتاب |
| زبان | فارسی |
| تاریخ انتشار | ۱۴۰۵/۰۸/۲۰ |
| قیمت ارزی | 4 دلار |
| مطالعه و دانلود فایل | فقط در فیدیبو |







