کتاب زیب نامه اثر میرگل محمدخان زیب مگسی نشر کلید پژوه

بلوچستان زادگاه و پرورشگاه مردمی نامور بوده است و برخی سخنوران این خطه از جمله رابعه قزداری بلخی بسیار نامبردار بوده است. تا واپسین سال‌های قرن نوزدهم میلادی، ادبیات قومی بلوچ عمدتاً به‌صورت سینه‌به‌سینه و شفاهی میان نسل‌ها انتقال می‌یافت. زبان فارسی علاوه بر سرزمین افغانستان و ایران، در قرن‌های متمادی به حیث زبان رسمی، علمی و ادبی در سرزمین پاکستان و هندوستان رواج داشته است. در پاکستان، به طور عمده در بلوچستان و به طور خاص پیش از زمان تسلط انگلیس‌ها، زبان فارسی در مجالس دولتی، ادبی و علمی مورد استفاده قرار داشت. در حال حاضر نیز در مدارس دینی، تدریس به زبان فارسی صورت می‌گیرد. سلسله تاریخی و فرهنگی بلوچستان به سطح مرتفع ایران مرتبط می‌گردد. در نبود امکانات نوشتاری و نهادهای رسمی برای ثبت این آثار، شعرها، داستان‌ها و روایت‌های محلی، حافظۀ زنده مردم بلوچ بود که میراث ادبی و فرهنگی‌شان را حفظ می‌کرد. با گذشت زمان و آغاز مطالعات قوم‌نگارانه، برخی پژوهشگران علاقه‌مند به گردآوری این میراث شفاهی روی آوردند. آنان با دقت و کوشش فراوان به ثبت و تدوین اشعار، حکایات و افسانه‌های مردم بلوچ پرداختند و گنجینه‌ای ارزشمند از فرهنگ بومی این قوم را از خطر فراموشی نجات دادند.