کتاب صوتی ادراکات یک ذهن سرکش اثر دیوید آیک

بخشی از کتاب

زندگی انسان از گهواره تا گور، بارگذاری برنامه ادراکی است. والدین خود برنامه‌ریزی‌شده، فرزندان را به نظام آموزشی تحویل می‌دهند که برنامه‌ریزی را تکمیل می‌کند. کودک یاد می‌گیرد فقط در زمان تعیین‌شده سخن بگوید، غذا بخورد یا حتی به دستشویی برود تا برای یک عمر اطاعت از اقتدار آماده شود. سپس وارد بازار کار می‌شود و با افرادی مواجه می‌گردد که همان برنامه را دریافت کرده‌اند، بنابراین «اجماع تمبر پستی» (باریکه بسیار محدود از امکان‌های ادراکی) به او تأیید می‌کند که برنامه‌اش «واقعیت» است. هر کس از این اجماع بیرون رود، طرد، مسخره یا حذف می‌شود.

این برنامه‌ریزی چنان عمیق است که بسیاری پس از تسلیم، برای حفظ احترام به نفس خود، به دفاع جانانه از همان نظام برمی‌خیزند؛ پدیده‌ای که سندرم استکهلم جمعی نامیده می‌شود. در دوران کووید، این سندرم را در مقیاس جهانی دیدیم: مردم با خشم از کسانی که به روایت رسمی اعتراض می‌کردند دفاع می‌کردند، گویی یادآوری تسلیم خودشان را برنمی‌تافتند.