کتاب بهداشت و درمان بوشهر در عصر دکترمصدق اثر سیدقاسم یاحسینی نشر هامون نو

تاریخ پزشکی بوشهر از عصر ایلام تا امروز، از جمله موضوعات پژوهشی است که برای تدوین و نگارش آن راهی بسیار طولانی و پُرفراز و نشیبی را باید پیمود. در گام اول و مباحث مربوط به بوشهر پیش از اسلام، نیازمنــد کاووش-های بیشتر و عمیق¬تر باستان¬شناختی هستیم. همچنین رجوع به کتیبه¬ها، سنگ نوشته¬ها، نقاشی¬¬ها و منابع تاریخی به چندین زبان مختلف! برای دوره اسلامی باید کُتب و منابعی در زمینه¬های مختلف تاریخی، جغرافیایی، فقهی، رجالی، تفسیری، فلسفی، موسیقی، آداب و رسوم، تواریخ محلی و تاریخ-های موردی را به دقت خوانده، فیش¬برداری کرده و نظم و نسق داد. تاریخ پزشکی بوشهر از عصر صفوی تا پایان قاجار نیز بسیار مهم است. جدای از مراجعه به تحقیقات متعدد و ارزشمند محققانی چون دکتر ویلم فلور و پرفسور ایرج نبی¬پور، محقق باید انواع و اقسام منابع را به زبان¬های مختلف شرقی و اروپایی (عربی، تُرکی، ارمنی، لاتین، انگلیسی، آلمانی، فرانسه، ایتالیایی، روسی و...) جستــجو کرده و کوچک¬ترین اشاره به موضوعات سلامت، درمان و پزشکی را استخراج کند. یکی از موضوعات بکر و دست نخورده در زمینۀ تاریخ پزشکی بوشهر، اسناد مطبوعاتی مربوط به این موضوع است که خود اگر با دقت، صبر و امانت گردآوری و تدوین شود، حدود بیسـت تا سی مجلد پانصد صفحه¬ای خواهد شد! شاید هم بیشتر! ما بر این باور هستیم تا تحقق آرمانی چنین چشم اندازی، کارهای خُرد و اندک، هرکدام تکه¬های پازلی خواهد بود برای آن کار بزرگ و سترگ! در همین راستا، در گامی کوچک، بر آن شدیم تا اخبار، مقالات و گزارش¬های سه نشریه محلی بوشهر، سنگلاخ، پُست خلیج و دریاکنار را بیرون¬نویسی و تدوین کنیم و به-عنوان «ماده خام» در اخیار اهل تحقیق، به¬خصوص دانشجویان پزشکی، تاریخ پزشکی و تاریخ اجتماعی بوشهر قرار دهیم.