کتاب سندروم عسلویه اثر اسماعیل حسام مقدم نشر هامون نو

عرصه عمومی استان بوشهر پس از دهه‌ها سیاست‌گذاری و مدیریت کلان که از تفکرات متفاوت و متنوع نشات گرفته‌اند، دچار عارضه‌هایی شده که همچون ارواح بی‌تدبیری در اتمسفر استان بوشهر سرگردان شده‌اند و همچون جعبه پاندورا در کل عرصه عمومی جامعه رها گشته‌اند و سر بازگشت به درون جعبه را ندارند. این اشباح سرگردان را می‌توان در موارد زیر تلخیص نمود:

یک. مرگ جامعه: ازبین رفتن بینش جامعه‌شناختی در میان سیاست‌گذاران کلان استان بوشهر، به نوعی باعث شد جامعه از معانی خاص اجتماعی خود تهی شود و با کاریکاتوری از مفهوم جامعه و مردم مواجه شویم.

دو. آنتاگونیسم در فضای عمومی: جنگ و جدال بین نیروهای عرصه عمومی باعث شد با فضایی دو-قطبی‌شده مواجه شویم. عرصه عمومی این روزهای استان بوشهر به دلیل سیاست‌های غلط به میدان جدال‌های آنتاگونیستی مانند است و که هر نیرویی قصد حذف دیگر نیروها را دارد.

سه. سزارین نو-اصلاح طلبی/ نو-اصول گرایی: سیاست‌گذاران ارشد استان در دو دهه گذشته در پی معنا بخشیدن به کنشهای سیاسی خاصی بوده‌اند و آن خلق دو مفهوم جعل شده مذکور می‌باشد. این جریان در عرصه عمومی استان بوشهر به شدت پیاده شده و هنوز به طور دقیق مشخص نیست با چه چیزی مواجه هستیم. مخلوقاتی عجیب‌الخلقه که رویکردها و ایده‌های خود را دقیقا معرفی نکرده اند و معلوم نیست دال گفتمانی نظریات و ایده‌های آنان در مدیریت و تصمیم‌سازی کدام است.

چهار. سیاست‌زدایی از کنش‌های سیاسی: با توجه به مورد پیشین، کنش‌های سیاسی رقیب در کلیت هیچ تفاوتی با همدیگر ندارند و از همه آنها سیاست‌زدایی شده است.

پنج. مرکانتیلیسم اخلاقی: سیاست‌زدایی از کنشهای سیاسی باعث شده معامله‌گرایی و لابی‌گری برای منافع کاملا شخصی رواج یابد و شوربختانه این اخلاق مرکانتیلی در چند دهه گذشته به بلوغ رسیده است.

شش. سکته در توسعه پایدار: اشباح سرگردان در عرصه عمومی استان بوشهر، کالبد آن را دچار سکته کرده و همه نشانه‌هایی که باید به سمت توسعه پایدار حرکت کنند را مسکوت و مسکون گذاشته است.

هفت. سندروم عسلویه: عرصه عمومی استان بوشهر دچار عارضه‌ای اجتماعی / اقتصادی / زیست‌محیطی شده که در آن مشارکت عمومی برای سرمایه‌گذاری به شدت افت کرده و همه نگاه‌ها به منابع زیرزمینی و عوارض آلایندگی ناشی از آن معطوف شده است.

حال با توجه به هفت عارضه مذکور، جسم و جان استان بوشهر به تمامی با معضل و مساله مواجه است؛ مسائلی که در نهایت می تواند زیست روزمره مردم را مختل نماید. این کتاب در دو بخش تنظیم و تدوین شده است:

در بخش اول که شامل 24 جستار در زمینه عارضه‌های توسعه ناپایدار و نامتوازن بر کالبد و روان استان بوشهر است که تلاش شده است که موقعیت گفتمانی استان بوشهر را توصیف نماید و یک تصویر کلی از وضعیت را به دست بدهد. تصویری منسجم که از این کالبد و روان ازهم-گسیخته می‌توان ارائه نمود همان ترکیب توصیفی سندورم عسلویه است که عنوان کتاب نیز به همین دلیل انتخاب شده است.

در بخش دوم کتاب که شامل 7 جستار است تلاش شده که راه‌حل و راه‌کار رهایی از وضعیت پیش آمده را مبتنی بر هنر و ادبیات تشریح گردد. به نظر می‌رسد که روایت‌گری و گفت‌وگو در وضعیت پیش‌آمده، شاید تنها راه‌حل مساله و رهایی از نابودی و زوال جغرافیایی-تاریخی-اجتماعی استان بوشهر باشد.