کتاب ارزیابی خطر و ریسک خشکسالی اثر بانک جهانی نشر انتشارات شفاف

خشکسالی از جمله شایع‌ترین بلایای طبیعی محسوب می‌شود که امروزه اغلب نقاط دنیا را فرا گرفته است. در سال‌های اخیر، کشورهای سرتاسر جهان به شدت تحت تاثیر خشکسالی‌هایی قرار گرفته اند که منجر به ایجاد تبعات مختلف بر بخش های گوناگون اعم از اقتصادی، کشاورزی و معیشتی شده است از جمله کاهش منابع آب و متعاقبا کاهش عرضه مواد غذایی، افزایش بیکاری و کاهش تولید انرژی.

علاوه بر خشکسالی‌هایی که در دهه گذشته مناطق وسیعی از دنیا نظیر کشورهای واقع در شاخ آفریقا، شمال غربی اروپا و حتی کالیفرنیا را تحت تاثیر قرار داد، ایران نیز طی دو دهه گذشته متحمل خشکسالی‌های طولانی مدت بوده به طوری که اکثر استان های کشور هنوز متاثر از تبعات این بلیه طبیعی هستند. فراوانی وقوع زیاد خشکسالی‌ها و توزیع نامتوازن بارش‌ در بسیاری از کشورها همراه با آسیب‌پذیری‌های اقتصادی، اجتماعی و ‌محیط‌زیستی منجر به افزایش تبعات منفی بر جمعیت‌های در معرض ریسک خشکسالی شده است.

ارزیابی ریسک خشکسالی به ویژه برای مناطق مستعد خشکسالی اهمیت فراوانی در چرخه مدیریت ریسک خشکسالی دارد. در این فرایند، فعالیت‌هایی با هدف شناسایی مولفه‌های برآورد ریسک شامل خطر، در معرض قرارگیری و آسیب‌پذیری به طور گام به گام انجام می‌شود و پس از آن اقدامات پیشگیرانه و سازگاری برای کاهش ریسک بخش‌های مختلف و نیز اقتصاد در مقیاس‌های مختلف جغرافیایی تدوین می‌شود. در صورتی که تدوین راهکار‌های سازگاری و تصمیم‌گیری بلندمدت مرتبط با خشکسالی مورد نظر باشد، پیش‌بینی‌ تغییر اقلیم و تغییر و تحولات اجتماعی-اقتصادی باید در ارزیابی ریسک لحاظ شوند تا بتوان ارزیابی را برای دوره‌های آینده تعمیم داد. در این کتاب، راهنمای اجرایی ارزیابی ریسک خشکسالی و شناسایی اقدامات بالقوه کاهش ریسک همراه با نمونه هایی از کاربرد آن ارایه شده است.