کتاب وضعیت آب آشامیدنی در دنیا اثر سازمان جهانی بهداشت (WHO) نشر انتشارات شفاف

همه روزه میلیون‌ها زن و کودک مدرسه‌ای که تقریباً همیشه دختران مدرسه‌ای هستند، برای دسترسی به آب مسافت‌هایی طولانی چندین ساعته را پیاده طی می‌کنند. آبی که ممکن است کیفیت پایینی داشته باشد، مقدار آن محدود باشد و یا توان مالی تهیه آن را نداشته باشند.

طی صدها سال گذشته، تلاش‌ها در جهت بهبود تأمین آب آشامیدنی سالم و پایدار منجر به افزایش سلامت عمومی و کاهش قابل توجه مرگ و میر کودکان شده است. طی دو دهه اخیر، دو میلیارد نفر به آب آشامیدنی سالم و پایدار دسترسی پیدا کرده‌اند. بازگشت سرمایه در بخش سلامت، افزایش بهره‌وری و دیگر عوامل، در مناطق شهری بیش از سه برابر هزینه‌ آن و در مناطق روستایی بیش از شش برابر هزینه آن برآورد شده است.

پس چرا به ارایه چنین گزارشی مبنی بر فراخوانی برای اقدام فوری نیاز داریم؟

اولین دلیل آن است که ما با یک بحران مواجه هستیم. با وجود شناخت ما از مزایای آب آشامیدنی سالم و پایدار و پیشرفت‌های حاصل شده، برآورد می‌شود که هنوز دو میلیارد نفر از مردم جهان، معادل با یک چهارم جمعیت جهان از آب آشامیدنی سالم برخوردار نیستند. آب آشامیدنی ناسالم عامل غیرمستقیم مرگ سالانه بیش از یک و نیم میلیون نفر به خاطر اسهال شدید است که بیشتر آن‌ها نوزاد و کودکان خردسال هستند. هر کدام از این مرگ‌های قابل پیشگیری یک تراژدی است. تحقق مأموریت هدف توسعه پایدار دسترسی جهانی به آب آشامیدنی سالم و پایدار تا سال ۲۰۳۰ میلادی نیازمند چهار برابر شدن سرمایه‌گذاری‌های کشورها و سازمان‌های چندملیتی است؛ هزینه کمی که برای حفظ جان میلیون‌ها نفر پرداخت می‌شود.

دومین دلیل آن است که پیشرفت‌های ما در زمینه دسترسی به آب آشامیدنی آسیب‌پذیر و ناپایدار است. دستیابی به آب سالم با یکبار سرمایه‌گذاری میسر نمی‌شود. دستیابی به آب سالم مستلزم پایش و نگهداری مستمر است. در عین حال، عواملی خارجی وجود دارند که منافع حاصل شده را تهدید می‌کنند. تغییر اقلیم عامل کمبود آب و رخداد خشکسالی‌ها است و در عین حال سیل‌ها فرایند تأمین آب را مختل کرده و جوامع را تخریب می‌کنند. آلاینده‌ها نیز هم سلامت انسان و هم سلامت کل اکوسیستم‌ها را تهدید می‌کنند. رشد شهرنشینی و افزایش جمعیت موجب محدودیت شهرها در تأمین آب برای میلیون‌ها نفر از مردم حاشیه‌نشین و مناطق فقیرنشین شده است اما در مناطق روستایی، خدمات با کیفیت کم، خشک شدن چشمه‌ها و منابع آبی آلوده و دوردست، واقعیت روزمره‌ی ساکنین روستایی است.

سومین دلیل آن است که فرصتی وجود دارد. در سال ۲۰۲۳، این اولین بار طی ۵۰ سال اخیر است که جامعه جهانی از طریق سازمان ملل به بررسی پیشرفت اقدامات و اتخاذ تعهدات استوار جهت تجدید اقدامات در زمینه آب می‌پردازد. باید از این فرصت برای تسریع اقدامات جدید استفاده کنیم.

این گزارش اولین نمونه‌ از این موارد است که پیمایشی جامع را پیرامون ارتباطات میان آب، سلامت و توسعه انجام داده و توصیه‌هایی عملی را ارایه می‌کند.

امیدواریم این گزارش سبب آماده‌سازی‌ برای بازبینی‌ در سال ۲۰۲۳ و تسریع اقدامات پس از آن در نیمه‌ی دوم دوره‌ی دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDG) شود.

-از پیشگفتار کتاب-