کتاب فرهنگ واژه‌ ها و گزاره‌ های حقوقی اثر منصور مختاری نشر مهراندیش

در این کتاب تلاش شده است تا همۀ واژه‌ها و اصطلاحاتی که برای ترجمه و فهم اسناد، قراردادها و متون حقوقیِ انگلیسی موردنیاز است، جمع‌آوری و مدون شود. این کتاب حاصل سال‌ها پژوهش و تجربۀعملی در موضوعات مربوطه و همچنین دروس دانشکدۀ حقوق ایالتِ کالیفرنیاست.

کار وکالت دادگستری من از پیشامد روزگار به شیوه‌ای آغاز شد که غالباً با شرکت‌ها و مؤسسات خارجی انگلیسی‌زبان سروکار داشتم و برای انجام وظایف وکالتی لازم بود که قوانین و اسناد گوناگون حقوقی به زبان انگلیسی یا فارسی برگردانده شوند. در این رهگذر، بارها به واژگان و گزاره‌هایی برخورد می‌شد که هم‌سنگ و برابرِ دقیق آن‌ها یافت نمی‌شد. روشن است که ترجمهٔ اسناد و قراردادها یا قوانین ـ برخلاف برگردان داستان یا رمان ـ علاوه بر دقت فراوان و تسلط به زبان انگلیسی؛ احاطهٔ کامل بر نهادهای حقوق ایران و نیز آشنایی با نهادها و نظام حقوق آنگلوساکسون را می‌طلبد و بلکه از ضروریات است‌. ازاین‌رو، از همان دوران همواره در این اندیشه بودم تا واژه‌ها و گزاره‌های حقوق ایران و برابر دقیق و رسای انگلیسی آن‌ها را گردآوری و به‌صورت یک فرهنگ درآورم. تا اینکه هنگام اقامت در غربت، علاوه بر مطالعه و پژوهش فرصت یافتم چندین رشته از دروس دانشکدهٔ حقوق ایالت کالیفرنیا را بگذرانم و با مفاهیم و معانی لغات و اصطلاحات حقوقی «کامن‌لا» و نهادهای آن آشنایی کافی بیابم. پس از آن بود که جرئت یافتم تا کوشش‌های چندین سالهٔ خود را در این فرهنگ گردآوری و به پژوهندگان راه حق و عدالت تقدیم دارم.

ناگفته نماند، ازآنجاکه کاستی از ویژگی‌های آثار انسانی است، بی‌تردید این فرهنگ نیز از نقص و ایراد مصون نیست. اما می‌توان این فرهنگ را گامی آغازین پیش روی پژوهشگران دانست تا فرهیختگانِ پرتوان، اشتباهات و کاستی‌های آن را اصلاح و در تکمیل آن کوشا باشند.

از مهم‌ترین ویژگی‌های این فرهنگ' موارد زیر شایان‌ذکرند:

اول اینکه معنا و مفهوم واژه‌های ترکیبی و همین‌طور عبارات حقوقی انگلیسی که معمولاً در فرهنگ‌های انگلیسی به فارسی یافت نمی‌شوند؛ برابر و همسنگ آن‌ها آورده شده یا تعریف دقیق و جامع آن‌ها به فارسی برگردانده شده است.

دوم اینکه بسیاری از اصطلاحات حقوقی لاتین که در بیشتر احکام و متون حقوقی زبان‌های زندهٔ دنیا بدان‌ها اشاره می‌شود؛ در این فرهنگ برابر فارسی آن‌ها آورده شده است.

سوم اینکه در این فرهنگ صرفاً واژه‌ها و گزاره‌های حقوقی آورده شده و از ذکر سایر واژگان و اصطلاحات علوم دیگر که ارتباط تنگاتنگی با امور حقوقی دارند مانند علوم اقتصادی، سیاسی، بازرگانی، حسابداری، بیمه و غیره (که فرهنگ‌هایی دربارهٔ هریک نیز وجود دارد) خودداری شده است.

چهارم اینکه در این فرهنگ تنها به معنی حقوقی واژه‌ها و گزاره‌ها بسنده شده و از اشاره به معانی متعدد دیگر هر واژه که به‌طورکلی در هر فرهنگ معمولی یافت می‌شود خودداری شده است.

ویژگی اختصاصی این فرهنگ لغت این است که علاوه بر ارائهٔ معنای فارسی مدخل‌ها، برای هر مدخل' معنی و یا مترادف انگلیسی آن نیز ارائه شده تا به یادگیری استفاده‌کنندگان و خوانندگان کمک کند.