کتاب مجموعه جستارهایی پیرامون تاریخ روابط خارجی ایران، مجموعه مقالات تاریخ روابط خارجی ایران جلد 1 اثر زینب احیائی نشر انتشارات مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه

این کتاب اولین جلد از «مقالاتی در تاریخ روابط خارجی ایران در دوره مشروطه» و هشتمین جلد از مجموعه جستارهایی پیرامون تاریخ روابط خارجی ایران است. هشت مقاله موجود در این کتاب، توسط اساتید و پژوهشگران حوزه تاریخ معاصر ایران تألیف شده‌اند که مقاله اول با نگاهی انتقادی به عنوان «مقدمات جهانی شدن و انتقال نیروی کار در آستانه مشروطیت ایران» از منظری اقتصادی به تحولات ایران نظر دارد و بر مسئله ناکارآمدی نظام اقتصادی ایران و فقر در آستانه انقلاب مشروطه و مهاجرت نیروی کار به کشورهای دیگر از جمله روسیه و تضعیف پتانسیل‌های اقتصادی ایران تأکید می‌کند. مقاله دوم و ششم با عناوین «تأثیر انقلاب ۱۹۰۵ م. بر انقلاب مشروطیت ایران» و «نخستین انقلاب ایران، تشیع وانقلاب مشروطیت» انقلاب مشروطه ایران را متأثر از فعالیت‌های طبقات کارگری مهاجر قفقاز و ارامنه داشتاکیون و انجمن همتی‌ها می‌داند و از منظری چپ‌گرایانه به اصلاحات ایران نظر دارد. مقاله سوم و چهارم «قرارداد ۱۹۰۷» میان انگلیس و روسیه بر سر تقسیم ایران را مورد بررسی قرار می‌دهند. پنجمین مقاله این کتاب با عنوان «مخالفت با قرارداد ۱۹۱۹ ایران و انگلستان» به مخالفان داخلی، یعنی جمعی از روشنفکران، وطن‌پرستان و روحانیون و مخالفان خارجی با قرارداد ۱۹۱۹ می‌پردازد. هفتمین مقاله با عنوان «مردم معمولی ایران و تأثیرات فرهنگی بریتانیا» با رویکردی فرهنگی به تاریخ، مدعی این مسئله است که به رغم مخالفت با سیاست‌های انگلیس در سطوح بالای مملکتی در دوره مشروطه، مردم معمولی نسبت به فرهنگ انگلیسی واکنش مثبت داشتند و این مسئله نشان دهنده تعارض دولت و ملت از یکدیگر در این دوره است. مقاله پایانی با عنوان «الگوی سیاست خارجی ایران از مشروطه تا بر آمدن رضاشاه» بر مباحث نظری و الگوهای تکرار شونده سیاست خارجی ایران از دوره مشروطه تا پایان قاجار می‌پردازد و دو عامل مهم و تأثیرگذار انقلاب کمونیستی روسیه و سیاست‌گذاری‌های وزارت امور خارجه ایران را مانع از فروپاشی ایران در کوران اختلافات داخلی و جنگ جهانی اول می‌داند.