کتاب سالنامه آمارهای جمعیتی 1397 اثر مرجان علیزاده نشر انتشارات سازمان ثبت احوال

سالنامه آمارهای جمعیتی ۱۳۹۷ در ۴ فصل و ۳ پیوست تنظیم شده است: فصل اول ضمن مروری بر ثبت ولادت در کشور، به تبیین برخی گزاره‌های مهم در مورد ولادت ایرانیان اختصاص دارد. فصل دوم نیز به تفصیل به بررسی تبیینی مرگ‌های ثبت شده و دلایل آن‌ها اختصاص یافته است. آمارهای ازدواج و طلاق هر چند به لحاظ جمعیت‌شناختی صرفاً به‌عنوان عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و گسست خانواده و در نتیجه زمینه‌سازی ورود افراد به چرخهٔ فرزندآوری یا خروج از آن اهمیت دارد، اما از منظر اجتماعی به‌ویژه در سالیان اخیر نقش دماسنج روزگار مردمان ایرانی را یافته و باعث درگرفتن بحث‌های پردامنه‌ای در افواه عمومی و رسانه‌ها بوده است. فصل سوم به شکلی جامع به تبیین گزاره‌های آماری این دو مقوله پرداخته و هم‌زمان روش‌های آماری متقن در مطالعهٔ این دو رویداد را معرفی می‌کند. چالش‌های پیش‌روی سازمان ثبت احوال کشور در زمینۀ یکپارچگی نظام‌ها و نیز ضرورت بررسی مشکلات نظام ثبت مدنی، باعث افزودن این سه پیوست به سالنامۀ آمارهای جمعیتی شده است: پیوست اول دربارهٔ ادغام نظام‌های ثبت مدنی، ثبت جمعیت، مدیریت هویت و آمار حیاتی است. امری که با توجه به رخ‌داد‌های بین‌المللی به‌ویژه با توسعهٔ کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیندهای اجرایی به امری اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. پیوست دوم گزارش مختصری در مورد تجارب بین‌المللی و ملی در زمینهٔ ثبت خانواده به‌عنوان جزئی مهم از نظام ثبت جمعیت است. پیوست سوم به یکی از مهم‌ترین موضوعات نظام ثبت مدنی یعنی چالش‌های پوشانش ولادت اختصاص دارد. بدیهی است ثبت رویداد ولادت، علاوه بر اهمیتی که از منظر آمار حیاتی دارد، گامی اولیه در تحقق رویه‌های نظام ثبت مدنی، نظام ثبت جمعیت و نیز نظام مدیریت هویت و دسترسی است. جداول منتخب سالنامه در پایان ارائه شده است. بهره‌برداری از جداول تفصیلی منوط به مراجعه به لوح فشرده همراه کتاب است. سالنامهٔ آمارهای جمعیتی و صفحه دادهٔ این آمارها که همزمان منتشر می‌شود، در حقیقت اجرای بخشی از وظایف دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال کشور است. این دفتر در حال حاضر علاوه بر برنامهٔ «همه دیده شویم»، درگیر ساماندهی «شورای راهبردی جمعیت» در استان‌ها نیز هست و هم‌زمان تولید محتوا در حوزهٔ ثبت جمعیت و ثبت خانواده به‌عنوان دو اولویت در حال پی‌گیری سازمان ثبت احوال کشور بخشی از دغدغه‌های آن محسوب می‌گردد.