فیدیبو نماینده قانونی انتشارات موسسه فرهنگی هنری کتاب مرجع و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب دمشق

کتاب دمشق
دانشنامۀ جهان اسلام

نسخه الکترونیک کتاب دمشق به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۹,۰۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب دمشق

دانشنامه جهان اسلام دایرة‌المعارفی است درباره شریعت مقدس اسلام و تاریخ و تمدن و فرهنگ ملل مسلمان از آغاز اسلام تا زمان حاضر. مقالات این دانشنامه که به‌ترتیب الفبایی تنظیم شده است حوزه وسیعی از علوم و معارف را دربر می‌گیرد: اصطلاحات علوم قرآنی و حدیث و فقه و کلام و عرفان و فلسفه و ادبیات و هنر، سیره انبیا و اولیا و ائمه (علیهم‌السلام)، شرح حال و آرای مفسران و محدّثان و فقها و متکلمان و فلاسفه و حکما و علما و عرفا و مورخان و شاعران و هنرمندان عالم اسلام، تاریخ سیاسی اسلام و سرگذشت خلفا و سلاطین و وزرا و خاندانهای حاکم، جغرافیای کشورها و بلاد اسلامی، وصف ابنیه و آثار تاریخی و مذهبی و شرح اعیاد و ایام دینی و ابزارها و پوشاکها و خوراکها و گیاهان و داروهای خاص جهان اسلام. بخشی از مقالات دانشنامه جهان اسلام، به‌خصوص آنچه درباره اسلام و ایران و ادب فارسی است، اختصاصاً برای دانشنامه تألیف شده است که هم مؤلفان ایرانی و هم محققان مسلمان کشورهای دیگر در آنها مشارکت داشته‌اند. بخشی دیگر از مقالات، خاصه حوزه‌هایی که در ایران متخصص ندارد، ترجمه از منابع و مراجع مختلف است. برخلاف دانشنامه ایران و اسلام و دایرة‌المعارفهای عربی و ترکی و اردو که ملتزم به ترجمه از یک منبع یعنی دایرة‌المعارف اسلام بوده‌اند، دانشنامه جهان اسلام بدون چنان التزامی با جست‌و‌جو در دایرة‌المعارفهای مختلف، مقاله‌های محققانه‌تر و مناسب‌تر را ترجمه کرده و در دانشنامه آورده است. گاه نیز از تلفیق دو یا چند مقاله معتبر به مقاله‌ای جامع‌تر با ساختاری مناسب‌تر پرداخته است. دمشق از قدیم‌ترین و مهم‌ترین شهرهای منطقه شامات و پایتخت کشور سوریه است. این مقاله مشتمل بر این بخشهاست‌: ۱) تاریخ پیش از اسلام ۲) تاریخ دوره اسلامی ۳) وضع کنونی ۴) باستان‌شناسی ۵) معماری و شهرسازی جامع دمشق ۶) هنرها ۷) آموزش و فرهنگ

ادامه...

بخشی از کتاب دمشق

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



دمشق

از قدیم ترین و مهم ترین شهرهای منطقه شامات و پایتخت کشور سوریه است. این مقاله مشتمل بر این بخشهاست :
۱) تاریخ پیش از اسلام
۲) تاریخ دوره اسلامی
۳) وضع کنونی
۴) باستان شناسی
۵) معماری و شهرسازی جامع دمشق
۶) هنرها
۷) آموزش و فرهنگ

۱) تاریخ پیش از اسلام

در اسطوره های یونانی و منابع اسلامی، درباره ساخت و وجه تسمیه دمشق، وجوه متعددی ذکر شده است؛ بنابر یکی از مشهورترین روایتها، دمسکوس (فرزند هرمس، از خدایان یونانی) دمشق را بنا نهاده است.
همچنین گفته شده دمشق در اصل درمسکوس بوده است، بر این اساس که دیونوسوس (خدای بارآوری و شراب)، برای کیفر مردی به نام آسکوس، به جرم بریدن تاکی که او در سوریه غرس کرده بود، دستور داد پوستش را بکنند و از آن ظرف شراب سازند و درمسکوس، مرکب از دو کلمه درما به معنای پوست و آسکوس به معنای ظرف پوستی یا مَشک پوستی، به صورت دمسکوس کوتاه شده است.(۱) اما بنابر روایات اسطوره ای مذکور در کتابهای تاریخی دوره اسلامی، دمشق را یکی از احفاد نوح (به فاصله چهار نسل) با نام دمشق(۲) یا دَماشق،(۳) یا یونانیان پیش از اسکندر(۴) بنا نهاده اند. برخی جغرافی نویسان مسلمان دمشق را محل هبوط و اقامت آدم و حوّا(۵) و مقتل هابیل(۶) دانسته اند. این روایات و نیز روایتهای دیگر به این شهر در دوره اسلامی اعتبار و اهمیت ویژه ای بخشیده اند، ازجمله روایتهایی که دمشق را زادگاه ابراهیم،(۷) محل سکونت نوح،(۸) مدفن ۲۷۰۰ پیامبر همچون موسی،(۹) و محل نزول عیسی(۱۰) شمرده اند، در کنار شماری از اعلامِ مکانیِ آیات قرآن چون «اِرَمَ ذاتِ الْعِماد»(۱۱) و «رَبْوَه»(۱۲) که آنها را با دمشق انطباق داده اند؛ و نیز نقلهای فراوانی که در فضیلت دمشق بیان شده است.(۱۳)
اما بدون درنظرگرفتن این گونه اسطوره ها و روایات، بنابر یافته های باستان شناسان و محققان و برخی سنگ نبشته ها و اسناد تاریخی، پیشینه دمشق و تحول نامهای گوناگون آن به گونه ای دیگر است. برپایه کاوشها در تپه های باستانی متعدد اطراف دمشق، حیات بشری در دمشق به هزاره نهم پیش از میلاد می رسد،(۱۴) اما سابقه کاربرد واژه دمشق، بنابر اطلاعات موجود، به دوره تحوطمس سوم، پادشاه مصر (حک : حـ ۱۴۸۱ـ ۱۴۴۷ق م)، بازمی گردد. وی پس از حمله به شام و تصرف دمشق دستور داد نام آن را (با ضبطهای تمشق، دارمشق، تامشقو، تمسکو، تامسکو، دامسکو، و تیمشک) بر دیوارهای معبد آمون در شهر کرنک، در شمال شهر اَلْاُقْصر (در جنوب مصر) نقش کنند.(۱۵)
در همین معبد، در کتیبه ای مربوط به ۱۴۰۳ تا ۱۳۴۷ پیش از میلاد، نام آن به صورت دمشق نیز ضبط شده است.(۱۶) این نام در سنگ نوشته هایی به خط میخی از سده چهاردهم پیش از میلاد، در تَلّ العَمارنه، در استان مینیا (در جنوب مصر) به صورتهای - Ti-ma-aš-qiqa/Di-maš-qa/Du-ma-ašآمده است.(۱۷)
دمشق که از نیمه های هزاره دوم پیش از میلاد، در قلمرو فرعونهای مصر قرار داشت، پس از حدود سیصدسال، با پایان یافتن حکومت رامسس سوم (حک : ۱۱۹۸ـ۱۱۶۷ق م)، به تدریج از سیطره مصر بیرون آمد.(۱۸) در این زمان، آرامیان سامی تبار، که ابتدا در ۳۰۰۰ پیش از میلاد و سپس در ۱۵۰۰ تا ۱۲۰۰ پیش از میلاد از جزیره العرب به نواحی عراق و شام کوچیده بودند، با بهره گیری از اوضاع به وجودآمده پس از سقوط دولت دست نشانده مصریان، حکومتهایی در عراق و شام پایه گذاردند. دمشق مدتی مرکز یکی از این حکومتها بود(۱۹) و در عهد عتیق،(۲۰) از آن با نام صوبه/ صوبا یا آرام/ آرامه دمشق یاد شده است. به روایت عهد عتیق،(۲۱) حضرت داوود (حک : حـ ۱۰۱۲ـ حـ ۹۷۲) و سپس فرزندش سلیمان، که با پادشاه صوبه در جنگ بودند، مدتی دمشق را تصرف کردند.(۲۲) یکی از سرداران حکومت صوبه، با نام رِزون بن یدَع دمشق را تصرف و حکومتی مستقل در آنجا برپا کرد. او و اخلافش قدرتی روزافزون به دست آوردند و توانستند هم زمان با مقابله با دولت آشور، با دولت عبرانی یا مملکت اسرائیل رویارو شوند، چنان که در دوره آنها اسرائیل تابع دمشق شد.(۲۳) دمشق که در این دوره بین دشمن شمالی (دولت آشور) و دشمن غربی (دولت عبرانی) قرار گرفته بود، پس از بارها مقاومت در برابر حملات آشوریان و به رغم دیوارهای بسیار مستحکم شهر، سرانجام در ۷۳۲ پیش از میلاد به دست آشوریان افتاد(۲۴) و تا حدود ۶۱۲ پیش از میلاد، به رغم شورشهای مکرر اهالی دمشق، همچنان در تصرف آنها بود. در این سال، بابلیها که نینوا (پایتخت امپراتوری آشور) را تصرف کرده بودند، دمشق را نیز بر قلمرو خود افزودند.(۲۵)
هخامنشیان (حک : ۵۵۹ـ۳۳۰ق م) از همان سالهای آغاز سلطنتشان دمشق را تصرف کردند. در دوره داریوش اول (حک : ۵۲۱ـ۴۸۶ یا ۴۸۵ق م)، دمشق جزو ساتراپ پنجم امپراتوری هخامنشی بود و داریوش سوم (حک : ۳۳۶ـ۳۳۰ ق م)، پیش از جنگیدن با اسکندر، بخشی از گنجینه ها و حرمسرای خود را به دمشق فرستاده بود که اسکندر پس از فتح دمشق بر آنها نیز دست یافت.(۲۶) پس از اسکندر، حکومت دمشق بارها میان سرداران یونانی دست به دست شد.(۲۷) در ۱۱۱ پیش از میلاد، آنتیوخوس نهم (پادشاه سلوکی)، به جای انطاکیه، این شهر را پایتخت قرار داد. (۲۸)در حدود ۹۰ پیش از میلاد، دمتریوس سوم (پادشاه سلوکی مشهور به فیلوپاتر) دمشق را پایتخت خود برگزید و آن را دمتریاس نامید.(۲۹) در این سالها مردم دمشق، که بر اثر ضعف سلوکیان در معرض هجوم قبایل ایتوریها قرار داشتند، به حاره سوم (حک : حـ ۸۶ـ۶۲ق م)، حاکم نبطیها، متوسل شدند و او در حدود ۸۵ پیش از میلاد، با تصرف دمشق، چند سال بر آنجا حکم راند.(۳۰) در حدود ۶۲ پیش از میلاد، پادشاه ارمنستان، تیگرانس اول، بر دمشق استیلا یافت.(۳۱) در ۶۴ یا ۶۳ پیش از میلاد، پومپیوس (سردار رومی) وارد دمشق شد و سوریه را ولایتی رومی اعلام کرد.(۳۲) از آن پس، دمشق مرکز نایب الحکومه روم بود که اداره سرتاسر سوریه را مستقیماً زیرنظر داشت.(۳۳) در حدود ۱۳۰ میلادی، هادریانوس (امپراتور روم) در بازدید از دمشق، آنجا را به مرته متروپل (مادرشهر) ارتقا داد.(۳۴) دمشق، در دوره امپراتوری روم، به سبب اینکه مرز شرقی این امپراتوری را تشکیل می داد، بسیار اهمیت داشت و شاید از همین رو دیوکلتیانوس (حک: ۲۸۴ـ۳۰۵م) کارخانه اسلحه سازی در این شهر دایر کرد و سپاهیانی را به طور دائم در آنجا اسکان داد.(۳۵) در پی فرمان تئودوسیوس کبیر (امپراتور روم)، که در ۳۸۰ میلادی مسیحیت را دین رسمی امپراتوری اعلام کرد، مردم دمشق نیز به دین مسیحی گرویدند و دمشق اسقف نشین ناحیسلطه شام شد.(۳۶)
در زمان امپراتوری روم شرقی، غَسّانیان عرب نژاد، که حامی رومیان بودند، در دمشق نفوذ یافتند. آنان کاخهایی برای خود در دمشق ساختند که مشهورترین آنها البریص نام داشت و حَسان بن ثابت (شاعر مُخَضْرم عرب در سده اول؛ ص ۲۹۱) در اشعارش از آن نام برده است.(۳۷)
دمشق تا پیش از امپراتوری یوستی نیانوس اول (حک : ۵۲۷ـ۵۶۵ م) در آرامش بود، اما پس از آن تا ورود مسلمانان در سال ۱۴/ ۶۳۵، جنگهای متعددی در آنجا رخ داد که خرابیهای بسیاری درپی داشت.(۳۸) در حدود ۶۱۲ میلادی، سپاه خسروپرویز (پادشاه ساسانی) دمشق را تصرف کرد، اما در سال ۶/ ۶۲۷ هراکلیوس (هرقل، امپراتور روم) دوباره آن را تصرف کرد. چند سال بعد، مسلمانان دمشق را بر قلمرو دولت نوظهور اسلامی افزودند.(۳۹)

نظرات کاربران درباره کتاب دمشق