فیدیبو نماینده قانونی انتشارات مینوفر و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا

کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا

نسخه الکترونیک کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۳,۶۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا

در یک دید کلی باید گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپایی نسبت به نوع رابطه اتحادیه با ایران، موضع هماهنگ و واحدی ندارند و هر کدام کمیت و کیفیت متفاوتی برای رابطه با ایران قائل هستند. برخی عمدتاً اهداف سیاسی را در مذاکره با ایران دنبال می­کنند و برخی به اهداف اقتصادی اولویت می­دهند، به این دلیل مسیر مذاکرات اقتصادی و سیاسی ایران با اتحادیه اروپایی مسیری دشوار و ناهموار است و به متغیرهای داخلی، منطقه­ای و بین­المللی بستگی دارد. پرونده هسته‌ای یکی از مهمترین متغیرهایی است که بر روابط جمهوری اسلامی‌ ایران با اتحادیه اروپایی تأثیر گذاشته است. در ارتباط با موضوعات هسته‌ای ایران، اروپایی‌ها نسبت به فعالیت‌‌های هسته‌ای ایران حتی بیش از آمریکایی‌ها نگران و حساس هستند؛ زیرا اروپا علاوه بر نگرانی‌های مربوط به امنیت بین‌الملل نسبت به امنیت خود قاره اروپا که به تدریج در برد موشک‌های ایران قرار می‌گیرد، نیز نگران و حساس است. به همین دلیل مسئله شفافیت در فعالیت‌های هسته‌ای ایران همواره یکی از پیش‌‌شرط‌های اروپا برای توسعه روابط با ایران بوده است.

ادامه...

بخشی از کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۷-پیشینه مطالعه:

تا کنون کتب و مقالات زیادی در رابطه با انرژی هسته ای چاپ و منتشر شده است. لذا بعد از تلاش و جستجوی لازم در خصوص سوابق این مطالعه به موارد ذیل برخورد یم.
نقش حقوق بشر در روابط خارجه اتحادیه اروپا وایران اثر بهاره حیدری:احترام به حقوق بشر،نه تنها به یک شرط بنیادین در روابط خارجی اتحادیه اروپا تبدیل شده بلکه بخش مهمی از سیاست های اتحادیه را در همکاری های توسعه،تجارت وکمکهای بشر دوستانه تشکیل می دهد.هدف از این مطالعه،تبیین شرط احترام به حقوق بشر وبررسی چگونگی عملکرد این شرط در روابط خارجه اتحادیه می باشد در این راستا مطالعه به دوبخش تقسیم شده است:بخش نخست به تفسیر شرط احترام به حقوق بشر در ساختار روابط خارجه اتحادیه می پردازد وجایگاه این شرط را درانعقاد قراردادهای خارجی،سیاست همکاری وتوسعه وقراردادعضویت در اتحادیه بررسی خواهد نمود. بخش دوم به بررسی عملکرد این شرط در روابط خارجی اتحادیه اختصاص داده شده است در این بخش تاکید براین است که اتحادیه از یک سو شرط احترام به حقوق بشر رادر روابط خارجه خود می گنجاند واز سوی دیگر تلاش دارد تا بااستفاده از اقدامات تشویقی وتنبیهی زمینه های لازم را در جهت افزایش سطح دموکراسی وحقوق بشر،در کشورهای طرف قرارداد ایجادنماید سیاست دیالوگ وسیاست تحریم از جمله اقدامات تشویقی وتنبیهی است که به همراه زیر مجموعه هایشان در این مطالعه ارائه خواهد شد.به عنوان زیر مجموعه های سیاست دیالوگ(۱) دیالوگ ساختاری،دیالوگ سیاست تحریم در این بخش بررسی می شود وتحریم سیاسی،اقتصادی وفرهنگی به عنوان زیر مجموعه های در انتها سعی می شود با بررسی ایران به عنوان گزینه ای که در روابط خود اتحادیه،اقدامات تشویقی وتنبیهی را تجربه نموده است به ارزیابی نتایج شرط احترام به حقوق بشر در تئوری وعمل پرداخته شود.
((نقش آفرینی اتحادیه اروپا در پرونده هسته ای ایران))به قلم سعید خالوزاده.بدون شک چالش ها و موانع زیادی بر سر راه گسترش روابط میان ایران و اتحادیه اروپا وجود دارد، اما یکی از مهم ترین این چالش ها، فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران است که روابط دو طرف را به شدت متاثر کرده و جدای از مناسبات سیاسی، جنبه های دیگر روابط را نیز تحت الشعاع قرار داده است. نویسنده در این مقاله تلاش کرده به نقش اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی آن در موضوع هسته ای ایران بپردازد و علل به وجود آمدن فضای منفی کنونی روابط را شرح دهد. در این ارتباط به تاثیر اتحادیه اروپا در تصویب قطعنامه ها علیه ایران در شورای امنیت و نزدیک شدن مواضع اتحادیه به آمریکا و آژانس هسته ای پرداخته می شود.
مقاله ای است به قلم دکتر پیروز ایزدی. نویسنده در مقاله خود با نام «تحلیلی بر مناسبات سیاسی ایران و فرانسه» در پی پاسخ به این پرسش برآمده که چه علل و عواملی سبب مواضع بسیار تند از سوی رهبران فرانسه در قبال جمهوری اسلامی ایران و برنامه هسته ای آن شده است و دامنه تضادها و اختلافات دو کشور چه حوزه هایی را در بر می گیرد. این مقاله بیشتر براساس دیدگاه فرانسه به تحولات جهانی و منطقه ای نوشته شده و این فرضیه را مطرح می سازد که تغییر در نقش و جایگاه دو کشور در خاورمیانه باعث افزایش قدرت منطقه ای ایران و بروز اصطکاک منافع میان دو کشور شده است. نویسنده در ادامه مقاله به رویکردهای عمده سیاست خارجی و خاورمیانه ای فرانسه و عوامل تاثیرگذار بر تصمیم گیرندگان سیاست خارجی این کشور پرداخته است.
سیاستگذاری هسته ای ایران در شرایط بازدارندگی منطقه ای(دکتر عباس مصلی نژاد)اگرچه رویکرد متفاوتی در ارتباط با فعالیت هسته ای ایران وجود دارد،اما تاکنون کشورهای گروه۱+۵برضرورت محمدودسازی استراتژیک ایران از طریق تعلیق فرآیند غنی سازی هسته ای تاکید داشتند طبعاً این امر با اهداف وسیاست های استراتژیک ایران هماهنگی ندارد در چنین شرایطی برخی از تحلیلگران کشورهای غربی وواحدهای منطقه ای تلاش دارند تابرفعالیت های ایران در حوزه هسته ای که مبتنی براعتمادسازی،شفاف سازی وآشکارسازی استراتژیک می باشد را تایید نمایند.
از سوی دیگر،بسیاری از کشورهای فرادست در سیاست بین الملل در صد معرفی ایران به عنوان کشوری می باشند که درصدداست تا از قابلیت های هسته ای خود برای مقاصد نظامی استفاده نماید این امر در حالی انجام گرفته است که برخی دیگرتلاش دارند تا واقعیت هسته ای ایران را مورد پذیرش قرارمی دهند این امر به مفهوم حمایت از قواعد حقوق بین الملل در راستای مشارکت چند جانبه در قالب پادمان هسته ای در روند اعتمادسازی محسوب می شود
کتاب اروپا (ویژه روابط ایران و اتحادیه اروپا) بهزاد احمدی لفورکی کتاب اروپا (ویژه روابط ایران و اتحادیه اروپا) بهزاد احمدی لفورکی از زمان پیروزی انقلاب در ایران، روابط ایران با اتحادیه اروپا ـ در آن زمان جامعه اقتصادی اروپا ـ فرازونشیب های بسیاری را تجربه کرده و به واسطه تحولات سازمانی این اتحادیه، ظهور متغیرهای جدید و تحولات منطقه خاورمیانه و تاثیر آنها، کمتر پیش آمده که روابط مذکور دارای ثبات و روندی رو به گسترش در یک بازه زمانی درازمدت باشد. بدیهی است مهم ترین دلیل چنین وضعیتی خروج ایران از اردوگاه غرب و ضدیت با سیاست های هژمونیک ایالات متحده آمریکا در جهان و اقدامات و نفس وجود رژیم اسرائیل بوده است. فعالیت های هسته ای ایران و مباحث حقوق بشری نیز به عنوان متغیرهای جدید، بیش از پیش بر روابط دو طرف تاثیر گذاشته و محدودیت های بسیاری را در راه توسعه و ارتقاء مناسبات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و امنیتی ایجاد کرده است. با این حال، اهمیت ژئوپلیتیک ایران در کنار توانایی ها و ظرفیت های بسیار آن در ایجاد ثبات و امنیت منطقه ای، امنیت انرژی، مبارزه با تروریسم، مبارزه با قاچاق مواد مخدر و بهبود و ارتقاء اقتصاد جهانی سبب شده روابط با ایران همواره جایگاه و اهمیتی حیاتی برای اتحادیه اروپا و یکایک اعضای آن داشته باشد.
در چند سال اخیر هرچند اتحادیه اروپا تلاش کرده به واسطه قرارداد لیسبون، قدرت و پویایی خاصی به سیاست خارجی و امنیتی مشترک خود ببخشد و موضعی مشترک در قبال ایران اتخاذ نماید، اما نارسایی ها و گاه ناکارآمدی ابزارهای موجود در اختیار اتحادیه اروپا سبب شده اعضای آن نسبت به ایران و نوع رابطه اتحادیه با آن موضع هماهنگ و واحدی نداشته باشند و بیشتر سیاست های ملی و نه اروپایی را در قبال ایران دنبال کنند. از سوی دیگر، با روی کار آمدن دولت نهم به ریاست آقای دکتر احمدی نژاد و ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت در سال ۲۰۰۶، عملاً روابط ایران با اتحادیه اروپا وارد مرحله جدیدی شده و تحت تاثیر مسائلی چون هولوکاست و پررنگ شدن مسائل حقوق بشر، بسیار سرد و سنگین شده است. به واسطه اهمیت این موضوع و داشتن ارزیابی ای جامع و در عین حال دقیق از وضعیت روابط ایران و اتحادیه اروپا، این شماره از کتاب اروپا به روابط مذکور اختصاص یافته و در قالب آن تلاش شده به مهم ترین مسائل مطرح میان دو طرف، نخست در سطح اتحادیه و سپس در سطح سه بازیگر برتر آن یعنی آلمان، فرانسه و انگلستان پرداخته شود.
در این راستا، مقاله نخست با نام «رویکردهای اتحادیه اروپا در قبال ایران» به قلم آقایان دکتر سعید خالوزاده و توحید افضلی، به بررسی رویکردهای مختلف اتحادیه اروپا در نوع برخورد با ایران در ده سال اخیر و به خصوص بعد از روی کار آمدن دولت نهم می پردازد. به باور نویسندگان مقاله، رابطه ایران با اتحادیه اروپا طی چند سال اخیر از شکوفایی و پیشرفت برخوردار نبوده و ما شاهد همسویی هرچه بیشتر این اتحادیه و به خصوص کشورهای بزرگ آن با آمریکا و سیاست هایش در قبال ج.ا.ایران هستیم.
دکتر محمودرضا گلشن پژوه در مقاله دوم به بحث حقوق بشر و تاثیر آن بر روابط ایران و اتحادیه اروپا می پردازد؛ بحثی که همسنگ برنامه هسته ای ایران، اهمیت و جایگاه مهمی در سیاست های اتحادیه اروپا دارد. این مقاله با نام «حقوق بشر و جایگاه آن در سیاست اتحادیه اروپا در قبال ایران»، نخست به نگاه اتحادیه اروپا به موضوع حقوق بشر می پردازد و معاهدات و نهادهای مرتبط با این امر در تعاملات دو یا چندجانبه اتحادیه اروپا را بحث و بررسی می کند. به باور نویسنده در چند دهه اخیر، بخش مهمی از روح و روابط حاکم میان اتحادیه اروپا با سایر کشورها را مسائل حقوق بشری تشکیل می دهد و این امر در مورد روابط اتحادیه اروپا با جمهوری اسلامی ایران نیز صادق است. محورهای دیگر این مقاله به شیوه نگاه ایران و اتحادیه اروپا به بحث حقوق بشر اختصاص یافته و نویسنده تلاش می کند تاثیر این بحث در کیفیت روابط دوجانبه بین ایران و اتحادیه اروپا را مورد توجه و بررسی قرار دهد.
اما تنش در روابط سیاسی با غرب تا چه اندازه بر روابط اقتصادی و تجاری ایران با اتحادیه اروپا تاثیر گذاشته است و آیا این ابزار سیاسی ـ اقتصادی توانسته است سبب ساز تغییر رفتار ایران در قبال غرب شود؟ دکتر علی فلاحی در مقاله سوم با نام «تاثیر تحریم های اقتصادی غرب بر روابط تجاری ایران ـ اتحادیه اروپا» به این سوال پاسخ داده و دیدگاه های موجود در این زمینه را بررسی کرده است. نویسنده بعد از توصیف ابعاد نظری تحریم، روابط تجاری ایران ـ اتحادیه اروپا را پیش و پس از تحریم های سازمان ملل از دریچه آمار و ارقام به تصویر کشیده و در پایان پیامدها و آثار تحریم ها را مشخص نموده است.
مقاله چهارم با نام «ایران و بازی چهار دوره ای امنیت انرژی اروپا دردریای خزر» به قلم دکتر علی بی نیاز به یکی از منافع کلیدی اتحادیه اروپا در منطقه یعنی امنیت انرژی پرداخته است. این نوشتار، با بهره گیری از چهارچوب مفهومی نظریه بازی ها و تاکید بر دو مفهوم کلیدی «تعادل» و «لزوم رعایت حق طبیعی کشورها» در یک بازی پایدار، به تجزیه و تحلیل تعاملات مربوط به امنیت انرژی اروپا در دهه ۱۹۹۰ میلادی تا به امروز پرداخته و با وارد نمودن واکنش بازیگران مهم، دامنه تحلیل را به جمهوری اسلامی ایران کشانده و درباره موضع بهینه ایران در آینده این بازی اظهارنظر نموده است.
«نقش آفرینی اتحادیه اروپا در پرونده هسته ای ایران» به قلم دکتر سعید خالوزاده، پایان بخش مقالات با محوریت اروپاست. بدون شک چالش ها و موانع زیادی بر سر راه گسترش روابط میان ایران و اتحادیه اروپا وجود دارد، اما یکی از مهم ترین این چالش ها، فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران است که روابط دو طرف را به شدت متاثر کرده و جدای از مناسبات سیاسی، جنبه های دیگر روابط را نیز تحت الشعاع قرار داده است. نویسنده در این مقاله تلاش کرده به نقش اتحادیه اروپا و کشورهای کلیدی آن در موضوع هسته ای ایران بپردازد و علل به وجود آمدن فضای منفی کنونی روابط را شرح دهد. در این ارتباط به تاثیر اتحادیه اروپا در تصویب قطعنامه ها علیه ایران در شورای امنیت و نزدیک شدن مواضع اتحادیه به آمریکا و آژانس هسته ای پرداخته می شود.
در مقاله هفتم دکتر علیرضا موسوی زاده، روابط ایران و انگلستان و تاثیر این روابط بر مناسبات ایران و اتحادیه اروپا را در دهه اخیر بحث و بررسی نموده است. دکتر موسوی زاده اساس مقاله خود را اسناد آرشیو ملی انگلستان قرار داده و در چهارچوبی تحلیلی تلاش کرده به روابط انگلستان و آمریکا و پیامدهای آن بر روی جمهوری اسلامی ایران، نگاه احزاب حاکم در بریتانیا به جمهوری اسلامی ایران و تداوم یا تغییر صورت گرفته در سیاست های آنان در قبال ایران و نیز مسائل مطرح بین دو کشور بپردازد و در نهایت، ابعاد تاثیرات ناشی از تنش در روابط ایران و انگلستان بر روابط ایران ـ اتحادیه اروپا را تبیین نماید.

۸-کتاب ایران بر سر دو راهی

کتاب «ایران بر سردوراهی» که توسط روح‎اله رمضانی و جان اسپوزیتو گردآوری شده است یکی از مهم‎ترین منابعی است که به تازگی در مورد ایران منتشر شده و سعی دارد با تمرکزبر ایران به موقعیت منطقه‎ای و جهانی آن بپردازد. از ده فصل کتاب، چهار مقاله به موقعیت ایران در سیاست بین‎الملل و سیاست خارجی این کشور اشاره دارند. در فصل هفتم با عنوان "سیاست خارجی ایران نسبت به روسیه، آسیای مرکزی وقفقاز"، نویسنده به بررسی سیاست خارجی عملگرایانه جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. از دید نویسنده رفتار خارجی ایران در این منطقه تحت تاثیر چهارعامل: ۱-جنبه‎های روسیه محور سیاست خارجی ایران ۲-نقش ژئوپلیتیکی و ژئوکالچری اسلام ۳-حضور دائمی آمریکا در شکل‎دهی به سیاست منطقه‎ای ایران و ۴- دیدگاه مبتنی بر مرکزیت ایران درشکل‎دهی به تحولات آسیای مرکزی و قفقاز، قرار داشته است.فصل هشتم با عنوان "انقلاب ایران و سیاست بین‎الملل"، به بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و مدعی است که سیاست خارجی ایران از افغانستان گرفته تاتاجیکستان در آسیای مرکزی، براساس اسلام یا ایدئولوژی اسلامی قرار نگرفته است. فصل نهم با عنوان "آینه کدر: ایالات متحده و ایران از ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۹"، به بررسی مناسبات ایران و آمریکا پرداخته و بر این باور است که سیاست خصمانه دو کشور نسبت به هم، درگذشته و هم‎چنین در سیاست داخلی آنها ریشه داشته است. فصل آخر نیز با عنوان "سیاست خارجی ایران: تعریف منافع ملی"، به ضرورت ارائه تعریفی از منافع ملی در جمهوری اسلامی ایران اشاره می‎کند. از دید نویسنده می‎توان سه مدل منافع ملی را باعنوان‎های منافع اسلامی ایدئولوژیک (ارائه شده توسط حضرت امام «ره»)، منافع اسلامی عمل‎گرا (ارائه شده توسط هاشمی رفسنجانی) و منافع اسلامی دموکراتیک (ارائه شده توسط خاتمی) از یکدیگر تمیز داد.

۹-کتاب از خلیج(فارس) تا آسیای مرکزی انوشیروان احتشامی

بازیگران در بازی زرگ جدید"، مقالاتی در مورد این دو زیرسیستم منطقه‎ای ایران از نویسندگان مختلف گردآوری کرده است. چهار مقاله اول از میان پانزده مقاله کتاب به بررسی جنبه‎های مختلف پیوندهای مذهبی میان دو منطقه خلیج فارس و آسیای مرکزی قفقاز و مساله ادغام کشورهای جدید اسلامی درجهان اسلام می‎پردازد. فصول پنجم الی هفتم به مساله چالش‎های اقتصادی فراروی دولتهای تازه استقلال یافته پس از فروپاشی شوروی می‎پردازد. فصل هشتم تا دهم به چشم‎اندازهای جدید برای گسترش نفوذ تجاری ایران وترکیه در منطقه اختصاص دارد. فصل هشتم با عنوان "جبهه‎های جدید: ایران، شورای همکاری خلیج فارس و جمهوری‎های آسیای مرکزی و قفقاز"، دو مسئله عمده یعنی رفتار ایران در منطقه و تاثیر ایستارایران نسبت به آسیای مرکزی و قفقاز بر سیاست در زیرسیستم منطقه‎ای خلیج فارس رابررسی می‎کند. فصل نهم نیز با عنوان "ایران و آسیای مرکزی"، به بررسی سیاست ایران مبتنی بر عدم مداخله در سیاست داخلی کشورهای منطقه و همکاری اقتصادی دوجانبه پرداخته و مدعی است که سیاست محتاطانه ایران در منطقه در تضاد با مفروضات غربی‎هامبنی بر قصد ایران برای بی‎ثبات‎سازی کشورهای منطقه قرار دارد. فصول یازدهم الی پانزدهم نیز به تاثیرات استراتژیک منطقه‎ای و جهانی ظهور جمهوری‎های جدید در آسیای مرکزی و قفقاز می‎پردازند.

۱۰-کتاب اتصال آسیای مرکزی به خاورمیانه

این کتاب که توسط دیوید مناشری گردآوری شده، به بررسی پیامدهای استقلال دولت‎های آسیای مرکزی و قفقاز برای خاورمیانه می‎پردازد. بخش دوم کتاب دو مقاله درباره ی ایران با این عناوین دارد: "ایران و آسیای مرکزی: رژیم رادیکال، سیاست عملگرا" و "ایران و ماورای قفقاز در دوران پساشوروی". هر دو مقاله به پیامدهای فروپاشی شوروی برای ایران و سیاست منطقه‎ای کشور ما پرداخته و عوامل داخلی و منطقه‎ای تعیین کننده سیاست خارجی ایران را بررسی کرده‎اند.

۱۱-کتاب جنگ سرد و خاورمیانه

این کتاب به بررسی تاثیر نظام جنگ سرد در فاصله سال‎های ۱۹۹۱-۱۹۴۵ می‎پردازد. از دید گردآورندگان کتاب، چنین باوری وجود داشته که کلیدسیاست بین‎الملل خاورمیانه در طول جنگ سرد عبارت از مناسبات قدرت‎های خارج از منطقه با دولت‎های منطقه بوده است. اما هر دو نویسنده با طرح این نکته که هیچ گونه اجماع نظری در مورد وزن نسبی نقش نیروهای خارجی و منطقه‎ای در شکل دادن به تحولات خاورمیانه وجود ندارد، مدعی هستند که هر گونه تحلیل جامع تحولات خاورمیانه باید به نقش قدرت‎های عمده داخل منطقه و خارج آن اشاره نماید. از این رو نویسندگان مقالات مختلف کتاب سعی دارند با رویکرد داخل خارج به بررسی تاثیر جنگ سرد بر کشورهای خاورمیانه بپردازند. هر یک از مقالات سعی دارند به بررسی این پرسش بپردازند که چگونه جنگ سرد بر تصورات استراتژیک و رفتار سیاسی دولت‎های منطقه خاورمیانه تاثیرگذاشته است.فصل نهم این کتاب نوشته شهرام چوبین و درباره ایران است. هر چند بخش اعظم این فصل به دوران حکومت محمدرضا شاه پرداخته اما صفحات آخر به تاثیر فروپاشی شوروی برجمهوری اسلامی ایران اشاره دارد. نویسنده مدعی است که به رغم تحولات عمده‎ای که دریک دهه و نیم پس از انقلاب اسلامی اتفاق افتاده یعنی فروپاشی شوروی و پایان جنگ سرد، ایران همچنان نمی‎داند که می‎خواهد پروژه‎های انقلابی خود را پیگیری کند یااین که منافع ملی خود را در نظر گیرد. نویسنده بر این باور است که در مجموع سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران همان سیاست‎های دوران جنگ سرد است.

۱۲-کتاب "افق‎های انقلابی سیاست خارجی منطقه‎ای در ایران پساخمینی"

نوشته جانکالابریس به بررسی روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران در مقطع پس از وفات حضرت امام خمینی(ره) می‎پردازد. هدف اصلی کتاب بررسی مرزهای جغرافیایی سیاست خارجی منطقه‎ای ایران و پیامدهای آن است. نویسنده در فصول سوم الی پنجم به سیاست خارجی ایران در منطقه عربی، آسیای مرکزی قفقاز، و پاکستان و افغانستان می‎پردازد. این کتاب از معدود کتاب‎هایی است که کلیه زیرسیستم‎های منطقه‎ای ایران را پوشش می‎دهد وبه مطالعه عوامل داخلی و بین‎المللی تعیین‎کننده محیط امنیتی ایران می‎پردازد.مهم‎ترین نقص کتاب در این است که دوره کوتاه ۱۹۹۳-۱۹۸۹ را دربرمی‎گیرد و در حال حاضر تازگی خود را از دست داده است.

۱۳-کتاب ظرفیت نظامی و خطر جنگ

کتاب"ظرفیت نظامی و خطر جنگ چین، هندوستان، پاکستان و ایران" شامل مجموعه مقالاتی است که توسط اریک آرنت گردآوری شده است. مقالات این کتاب به مساله خطر جنگ درمنطقه پرداخته و با توجه به دو جنگ هند و پاکستان در سال‎های ۱۹۶۵ و ۱۹۷۱، جنگ مرزی هند و چین در سال ۱۹۶۲، و جنگ ایران و عراق در فاصله سال‎های ۱۹۸۸-۱۹۸۰، چنین استدلال می‎کنند که این چهار کشور از پتانسیل بالایی برای جنگ در آینده برخوردارند.نویسندگان براساس توانایی‎های این کشورها، نه نیات واقعی‎شان، به بحث در مورداحتمال درگیری و جنگ در این منطقه می‎پردازند. هم‎چنین تصور تهدید کشورهایی چون چین، پاکستان و ایران در منطقه مورد بررسی واقع شده‎است. از نظر نویسندگان با توجه به این که سه کشور چین، هندوستان و پاکستان دارای سلاح هسته‎ای هستند، ایران نیزدر راه نیل به سلاح هسته‎ای است. آنها در این کتاب افزون بر توانایی‎های نظامی متعارف، توجه ویژه‎ای به توانایی‎های هسته‎ای درمنطقه دارند. این اثر،محیط امنیتی یران در این منطقه را به خوبی ترسیم کرده و نشان می‎دهد ایران چه تصوراتی ازتهدیدات منطقه‎ای دارد، هرچند به دیگر زیرسیستم‎های منطقه‎ای ایران نمی‎پردازد.

۱۴-کتاب مقدمه ای بر ایران و همسایگانش

کتاب " مقدمه‎ای بر ایران و همسایگانش منابع تنش و تهدید" از معدود کتاب‎های تالیف شده به زبان فارسی است که به محیط ایران که متشکل از پانزده همسایه و ۲۴ کشور است می‎پردازد. نویسنده عمدتاً به منابع تنش در اطراف ایران توجه کرده و تلاش می‎کند تا نشان دهد که ایران در یک محیط پرمشاجره قرار گرفته است. از دید نویسنده،وجود سه واقعیت اساسی در محیط استراتژیک بیرونی ایران، یعنی تعدد و تنوع تهدیدات پیرامونی، وجود مرزهای طولانی و کمتر قابل کنترل، فقدان چتر حمایتی طبیعی و یا رسمی و انزوای ایران، کشور را برای دستیابی به امنیت ملی و تداوم و استمرار بقای ملی باچالش‎های عمده‎ای مواجه ساخته است. این کتاب هر چند به محیط بیرونی پرتنش جمهوری اسلامی ایران می‎پردازد، اما بیشتر جنبه توصیف و تا اندازه‎ای تحلیل روابط خارجیایران را داشته و نمی‎خواهد از منظر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به تحولات منطقه‎ای نگاه کند. دوم این که تاثیر تحولات سیستمی در منطقه بیرونی ایران و تاثیرآنها بر امنیت ملی کشور به طور مستقیم مورد بررسی نویسنده قرار نگرفته است.

فصل اوّل: کلیّات

۱-مقدمه:

در یک دید کلی باید گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپایی نسبت به نوع رابطه اتحادیه با ایران، موضع هماهنگ و واحدی ندارند و هر کدام کمیت و کیفیت متفاوتی برای رابطه با ایران قائل هستند. برخی عمدتاً اهداف سیاسی را در مذاکره با ایران دنبال می­کنند و برخی به اهداف اقتصادی اولویت می­دهند، به این دلیل مسیر مذاکرات اقتصادی و سیاسی ایران با اتحادیه اروپایی مسیری دشوار و ناهموار است و به متغیرهای داخلی، منطقه­ای و بین­المللی بستگی دارد. پرونده هسته ای یکی از مهمترین متغیرهایی است که بر روابط جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اروپایی تاثیر گذاشته است.
در ارتباط با موضوعات هسته ای ایران، اروپایی ها نسبت به فعالیت های هسته ای ایران حتی بیش از آمریکایی ها نگران و حساس هستند؛ زیرا اروپا علاوه بر نگرانی های مربوط به امنیت بین الملل نسبت به امنیت خود قاره اروپا که به تدریج در برد موشک های ایران قرار می گیرد، نیز نگران و حساس است. به همین دلیل مسئله شفافیت در فعالیت های هسته ای ایران همواره یکی از پیش شرط های اروپا برای توسعه روابط با ایران بوده است.
تا جایی که، اتحادیه اروپائی در ژوئن ۲۰۰۳ انعقاد قرار داد اقتصادی و تجاری با ایران را به مسائل هسته ای مشروط کرد و نشان داد اروپا در صورت نیاز از اهرم های اقتصادی برای حل و فصل برنامه هسته ای ایران استفاده خواهد کرد. این وضعیت همچنان وجود دارد و امروزه تنظیم روابط ایران با اتحادیه اروپایی جنبه شرطی بخود گرفته است.
ارزیابی مواضع اتحادیه اروپایی در موضوع پرونده فعالیت های هسته ای ج.ا.ایران نشان می دهد که موضع اتحادیه از نیمه سال ۲۰۰۳ بتدریج سخت تر شده و اتحادیه سیاست همسوئی با مواضع آژانس بین المللی انرژی اتمی و آمریکا را در پیش گرفته و با چرخش بسمت آژانس و آمریکا، به یکی از عوامل موثر در شکل گیری اجماع بین المللی بر ضد ایران تبدیل شده است. مساله هسته ای یکی از بهانه های عمده اروپا در چند سال اخیر برای کاهش سطح روابط با ایران بوده است.
این مثلث سه ضلعی که حمایت سایر کشورهای غربی را بدنبال داشت و خصوصاً مورد تائید گروه ۷ کشور بزرگ صنعتی دنیا بود، شرایط را برای ایران دشوار ساخت و منجر به ایجاد بدبینی و فشار به ایران در جامعه جهانی شد. این امر بمثابه یک زورآزمایی بین کشورهای قدرتمند و پیشرفته دنیا از یکطرف و ج.ا.ایران از طرف دیگر بود. صحنه ای که بازیگران از موقعیت و توان بسیار متفاوتی برخوردارند. این در حالی است که تبلیغات بین المللی و جامعه جهانی نه از موضع ایران که از موضع طرف مقابل حمایت می کند.
دولت نهم از همان آغاز فعالیت خود با جدیت تمام بر حفظ چرخه سوخت و رسیدن ایران به توان هسته ای تاکید نمود و تعلیق غنی سازی اورانیوم را شکست و به این ترتیب دیپلماسی تهاجمی را در موضوع هسته ای در پیش گرفت. پس از بازگشایی تاسیسات یو سی اف اصفهان و فک پلمپ از بخش های مختلف آن، سه کشور اروپایی مذاکره کننده با جمهوری اسلامی ایران پیشنهادهایی را به ایران ارائه دادند که در آن برخلاف تعهدات خود در توافقنامه پاریس، نه تنها حق ایران در خصوص غنی سازی را به رسمیت نشناختند بلکه با شرط و شروط فراوان تعهد کردند که تنها برخی از حقوق جمهوری اسلامی ایران را به رسمیت می شناسند. در طرف مقابل، ایران با آن موافقت نکرد و سرسختانه اعلام نمود که حاضر نیست فعالیت فرآورده های اورانیوم در سایت اصفهان را متوقف نماید.
با فشار سه کشور اروپایی و آمریکا، البرادعی در فوریه ۲۰۰۶ گزارش پرونده هسته ای ایران را به شورای امنیت ارسال کرد. ایران نیز در مقابل با دستور رئیس جمهور و بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی تمام تعلیقات داوطلبانه خود را لغو نمود و در حضور بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی برای از سرگیری غنی سازی اورانیوم پلمپ تاسیسات نظنز را شکست.در راستای مطالب فوق اهدافی که در این پایان نامه دنبال می شود اینطور خلاصه می شوند شناخت وچگونگی اثر گذاری انرژی هسته ای بر روابط ج.ا.ایران واتحادیه اروپا شناخت عوامل موثر برسیاستگذاری اتحادیه اروپا در ارتباط با ایران در نهایت می خواهیم ببینیم آیا انرژی هسته ای بر روابط جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اروپا تاثیر داشته است و ما برای ادامه کار از روش توصیفی تحلیلی استفاده خواهیم کرد.

۲-بیان مسئله

فعالیت های هسته ای ایران یکی از مهمترین موضوعاتی است که روابط ایران و اتحادیه اروپایی را شدیداً متاثر کرده و جدای از مناسبات سیاسی، جنبه های دیگر روابط را تحت شعاع قرار داده است. ارزیابی روابط جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اروپایی نشان می دهد که چالش ها و موانع زیادی بر سر راه این روابط وجود دارد. این چالش ها طی سال های اخیر پر رنگ تر شده و منجر به رادیکال شدن موضع اتحادیه اروپایی در قبال ایران شده است. با توجه به نقش بسیار پررنگ آمریکا در روابط اتحادیه اروپایی با جمهوری اسلامی ایران و بخصوص در پرونده هسته ای، حل و فصل این موضوع از یکطرف و بهبود رابطه اتحادیه اروپا با ایران به نقش آمریکا نیز بستگی دارد. از طرفی طی چند سال گذشته اروپائیان با رد گزینه توسل به زور از سوی آمریکا، دیپلماسی قهرآمیز را در پرونده هسته ای ایران بکار گرفته اند. تحریم ها و فشارهای اقتصادی و تجاری در چارچوب دیپلماسی قهرآمیز غرب و اتحادیه اروپایی با ایران مطرح است و دو طرف آتلانتیک تلاش دارند از طریق فشارهای اقتصادی و تجاری موضع ایران در پرونده هسته ای را دچار تعدیل کنند.(امید وار نیا،۱۳۸۱: ۹۸)
در تنظیم روابط با اتحادیه اروپایی باید گفت اگر دولت ایران بتواند یک استراتژی مشخص در قبال رابطه با این اتحادیه براساس دیدگاه واقع بینانه و تشخیص ظرفیت ها و توانایی های متغیر اروپا تدوین نماید، فضای همکاری با اروپا بازتر شده و امکان بهره برداری از ظرفیت روابط فراهم می گردد. ایران باید به ارزیابی کارشناسی از روابط ۳۰ ساله با اتحادیه اروپا، به ویژه دهه اخیر بپردازد و نقاط قوت و ضعف دیپلماسی خود را تحلیل کرده، یک الگوی جدید تعامل در روابط با این مجموعه ۲۷ کشوری طرح کند و روند مذاکراتی جدید، متفاوت و هدفداری را با اتحادیه اروپایی پایه گذاری نموده و به نتیجه برساند. تنظیم روابط با اتحادیه اروپایی می تواند یکی از اهداف سیاست خارجی ایران باشد.
بطور کلی موضوع هسته ای ایران یکی از بهانه های عمده اروپا برای تعلیق و کاهش سطح روابط با ایران طی چند سال اخیر بوده است و در این میان اگر چه مقامات اروپایی به حق ایران برای داشتن فناوری صلح آمیز هسته ای اذعان دارند، اما همانند آمریکا رویکرد عدم اعتماد را مطرح می کنند. اتحادیه اروپایی همواره خواستار گفتگو با ایران برای حل موضوع هسته ای و در نتیجه عادی سازی روابط بوده است. این در حالی است که کشورهای اروپایی و عمدتاً فرانسه، انگلیس و آلمان در سالهای اخیر از بانیان قطعنامه و طرح تحریم با ایران در بحث هسته ای بوده اند. امری که سطوح مختلف رابطه با ایران را تحت تاثیر قرار داده است. لذا در این راستا انجام گفتگو و دیپلماسی اهمیت می یابد. گفتگوهای آتی طرفین باید بر اساس یک پایه متوازن و برابر باشد. زیرا به هرحال نتیجه مثبت این مذاکرات برای هر یک از طرفین اهمیت ویژه و استراتژیک دارد و موضع آنرا در سطح بین الملل تقویت خواهد کرد. این امر موجب ارتقاء موقعیت ایران در معادلات منطقه ای و بین المللی و برای اتحادیه اروپائی بمنزله موفقیت در سیاست خارجی و امنیتی مشترک تلقی خواهد شد و لذا از اهمیت نمادین و فوق العاده ای برای طرفین برخوردار است.(اشرفی ریزی،۱۳۶۸: ۶۵)

۳-اهمیت مطالعه:

اهمیت این مطالعه بدین جهت است که با توجه به اینکه چنین موضوعی در آثار موجود پس از حستجوی لازم یافت نشده است. این مطالعه دارای جنبه بدیع و نوآوری می باشد در ارتباط با اتحادیه اروپایی باید گفت اگر دولت ایران بتواند یک استراتژی مشخص در قبال رابطه با این اتحادیه براساس دیدگاه واقع بینانه و تشخیص ظرفیت ها و توانایی های متغیر اروپا تدوین نماید، فضای همکاری با اروپا بازتر شده و امکان بهره برداری از ظرفیت روابط فراهم می گردد. ایران باید به ارزیابی کارشناسی از روابط ۳۰ ساله با اتحادیه اروپا، به ویژه دهه اخیر بپردازد و نقاط قوت و ضعف دیپلماسی خود را تحلیل کرده، یک الگوی جدید تعامل در روابط با این مجموعه ۲۷ کشوری طرح کند و روند مذاکراتی جدید، متفاوت و هدفداری را با اتحادیه اروپایی پایه گذاری نموده و به نتیجه برساند. تنظیم روابط با اتحادیه اروپایی می تواند یکی از اهداف سیاست خارجی ایران باشد.موضوع هسته ای ایران یکی از بهانه های عمده اروپا برای تعلیق و کاهش سطح روابط با ایران طی چند سال اخیر بوده است و در این میان اگر چه مقامات اروپایی به حق ایران برای داشتن فناوری صلح آمیز هسته ای اذعان دارند، اما همانند آمریکا رویکرد عدم اعتماد را مطرح می کنند. اتحادیه اروپایی همواره خواستار گفتگو با ایران برای حل موضوع هسته ای و در نتیجه عادی سازی روابط بوده است. این در حالی است که کشورهای اروپایی و عمدتاً فرانسه، انگلیس و آلمان در سالهای اخیر از بانیان قطعنامه و طرح تحریم با ایران در بحث هسته ای بوده اند.امری که سطوح مختلف رابطه با ایران را تحت تاثیر قرار داده است. لذا در این راستا انجام گفتگو و دیپلماسی اهمیت می یابد. گفتگوهای آتی طرفین باید بر اساس یک پایه متوازن و برابر باشد. زیرا به هرحال نتیجه مثبت این مذاکرات برای هر یک از طرفین اهمیت ویژه و استراتژیک دارد و موضع آنرا در سطح بین الملل تقویت خواهد کرد. این امر موجب ارتقاء موقعیت ایران در معادلات منطقه ای و بین المللی و برای اتحادیه اروپائی بمنزله موفقیت در سیاست خارجی و امنیتی مشترک تلقی خواهد شد و لذا از اهمیت نمادین و فوق العاده ای برای طرفین برخوردار است. لذا پرداختن به این موضوع دارای اهمیت است

۴-اهداف مطالعه:

*شناخت وچگونگی اثر گذاری سیاستهای انرژی هسته ای بر روابط ج.ا.ایران واتحادیه اروپا
*شناخت عوامل موثر برسیاستگذاری اتحادیه اروپا در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران

۵- چارچوب نظری مطالعه

چار چوب نظری این مطالعه براساس نظریه کنت والتز می باشد پروفسور کنت والتز، استاد بازنشسته روابط بین الملل و بنیانگذار نظریه نئورئالیسم است،. او می گوید که ایجاد تعادل در موازنه قدرت به منطقه خاورمیانه ثبات خواهد آورد. بسیاری از سیاستگذاران آمریکایی و اروپایی معتقدند که دستیابی ایران به سلاح هسته ای بدترین گزینه برای غرب خواهد بود؛ و این در واقع همان چیزی است که دولت اسرائیل هم مدام تکرار می کند؛ اما آقای والتز می گوید که هسته ای شدن ایران "احتمالاً بهترین گزینه خواهد بود، گزینه ای که بیشتر از هر گزینه دیگر می تواند ثبات را به خاورمیانه بازگرداند."او می گوید که "خطر هسته ای شدن ایران بیش از اندازه بزرگ نمایی شده است" و اگر رهبران آن کشور به سلاح هسته ای دست یابند نگرانی از شروع یک درگیری هسته ای، بازدارنده برخی رفتارهای آنان خواهد بود. آقای والتز با مثال زدن از دو کشور همسایه و متخاصم هند و پاکستان می نویسد که آن دو کشور از زمان تاسیس پاکستان پس از پایان جنگ جهانی دوم تا زمان دستیابی به سلاحهای هسته ای سه بار وارد جنگ شده اند، اما از زمان هسته ای شدن خویشتنداری بیشتری در روابط با هم نشان داده اند.
این ادعا که دستیابی ایران به سلاح هسته ای سبب آغاز یک مسابقه تسلیحاتی در میان کشورهای عربی منطقه خواهد شد را نیز رد کرده و برای تثبیت استدلال خود از هسته ای شدن اسرائیل در دهه ۱۹۶۰ میلادی مثال زده است. آقای والتز گفته است که هر چند اسرائیل و بسیاری از دولتهای عربی در آن دوره در حال جنگ بوده اند، واقعیت این است که هسته ای شدن اسرائیل سبب افزایش تنش ها در منطقه نشد. آخرین جنگ بزرگ اسرائیل و اعراب در سال ۱۹۷۳ صورت گرفت، زمانی که اسرائیل قدرتی هسته ای تلقی می شد.
او گفت که گذر قریب به ۷۰ سال بدون بروز جنگی عمده در میان قدرتهای بزرگ در طول تاریخ کاملاً بدون سابقه بوده است. تنها تفاوت تاریخی دهه های اخیر وجود سلاحهای هسته ای بوده است، که به گفته آقای والتز "صلح آور" بوده اند "هر چند که به نظر می رسد مردم حاضر نیستند این واقعیت را بپذیرند." دولت ایران می گوید که برنامه مطالعه ات هسته ای آن کشور صرفاً برای تولید برق، تامین رادیوایزوتوپهای دارویی و کاربردهای علمی است. اما دولتهای غربی اصرار دارند که هدف نهایی ایران ساختن بمب اتمی است.
قریب به ده سال بازرسی مستمر ماموران آژانس بین المللی انرژی اتمی از مراکز اتمی ایران به همراه نصب دوربین و سنجش تشعشعات هسته ای در این مراکز، تا کنون نشانه ای از انحراف ایران از تعهدات بین المللی خود به دست نداده است. با این حال آژانس بین المللی انرژی اتمی می گوید که ایران اجازه دسترسی بازرسان بین المللی به مکان هایی (عمدتاً در تاسیسات نظامی) و افراد مشخصی که مورد ظن هستند را نمی دهد و بنابراین نمی توان صلح آمیز بودن فعالیت های اتمی ایران را تایید کرد.

۶-تعریف مفاهیم

الف: سیاستهای هسته ای
یکی از مهمترین بخش‎های سیاست خارجی دولت جمهوری اسلامی ایران، سیاست هسته ای کشور است که در واقع نوع این سیاست را کنشی معین می‎کند که دولت جمهوری اسلامی ایران از خود به عنوان برونداد در قبال دروندادها و تقاضای محیطی جامعه بین‎الملل بروز می‎دهد. بنابراین، شناخت این سیاست و عوامل تکوینی و علّی به وجودآورنده آن یکی از مهمترین مسائلی است که هر تجزیه و تحلیلگر سیاست خارجی و نظریه پرداز روابط بین الملل و علوم سیاسی بایستی به آن بپردازد. از سوی دیگر، با مروری بر ادبیات و آثار موجود درباره برنامه هسته‎ای دولت جمهوری اسلامی ایران، چه آثار منتشرشده در سطح داخل و چه آثار انتشاریافته توسط تحلیلگران خارجی و عمدتاً غربی، می‎توان اینگونه بیان کرد که در کنار آثار تاریخ محور، پیامدمحور، حقوق محور و راه حل محور فقط بخشی از این آثار مبنای تحلیل خود را بر روی خاستگاه و یا انگیزه دولت جمهوری اسلامی ایران از فعالیت‎های هسته‎ای قرار داده اند. خود این آثار نیز عمدتاً به دو بخش مهم تحلیلهای اقتصادمحور ملهم از نظریات لیبرالیستی و تحلیلهای امنیت محور ملهم از نظریات واقع گرایانه و نوواقع گرایانه روابط بین الملل تقسیم میشوند و عمدتاً بدون توجه به ساختارهای معنایی و انگاره‎ای و با در نظر گرفتن دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان کنشگر عقلانی صرف، برای این دولت منافع مادی از پیش تعیین شده ای را تعریف کرده و سیاست هسته‎ای کشور را نیز در همین راستا تبیین می‎نمایند. این در حالی است که به نظر میرسد در تبیین سیاست هسته ای جمهوری اسلامی ایران در قبال جامعه بین الملل بایستی در کنار این دو رویکرد به رویکرد سومی هم توجه کرد؛ رویکردی که برخلاف دو رویکرد اول در شکل دهی به سیاست هسته ای دولت ایران جنبه علی نداشته و کاملاً تکوینی و قوام دهنده به این سیاست است. بنابراین، هدف اصلی این مطالعه آن است که با اتخاذ دیدگاهی معناگرا و متمرکز بر هویتی که این کشور برای خود تعریف کرده است، به بحث در مورد اصلی‎ترین دلیل سیاست مقاومت جویانه و سازش ناپذیر جمهوری اسلامی ایران در زمینه هسته‎ای علیرغم وجود فشارهای بین‎المللی بپردازد. (منصوری، ۱۳۸۶: ۸۵)
ب:روابط اروپا با ایران
روابط ایران و اتحادیه اروپا به مجموعه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و اتحادیه اروپایی، از زمان تاسیس این اتحادیه گفته می شود. این روابط همواره تحت تاثیر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران و یا سایر کشورهای خاورمیانه بوده است. این روابط از زمان پافشاری ایران به ادامه و گسترش برنامه اتمی این کشور، به سردی گراییده است. (اخوان زنجانی، ۱۳۷۶: ۹۲)

نظرات کاربران درباره کتاب تأثیر سیاست‌گذاری انرژی هسته ای برروابط جمهوری اسلامی ایران واتحادیه اروپا