فیدیبو نماینده قانونی شرکت چاپ و نشر بازرگانی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی

کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی

نسخه الکترونیک کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۳,۰۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی

بهره‌گیری از منابع علمی غنی و روزآمد یکی از نیازهای اصلی سازمان‌ها و نهادهای دولتی و غیردولتی کارآمد و توانمند در راستای نیل به اهداف و تحقق سیاست‌های آن‌هاست. با توجه به نیاز مبرم محافل علمی، آموزشی و دانشگاهی به وجود بانک اطلاعاتی جامع پیرامون اسناد و مدارک موجود در فرآیند واردات، صادرات، ترانزیت و به صورت کلی در چرخه تجارت، انتشار این اثر ضروری به‌نظر می‌رسد. کتاب حاضر مشتمل بر ده فصل به همراه تصاویر اسناد توسط مولفین محترم پس از یک‌ سال و نیم مطالعه و بررسی‌های دستگاهی و میدانی برای اولین بار در کشور تألیف و منتشر شده است. آقای ابراهیم زارعی یکی از مولفین جوان کتاب «اسناد گمرکی؛ اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی» دارای تحصیلات عالیه در زمینه مدیریت گمرک و نویسنده مقالات و پروژه‌های تحقیقاتی متعددی در زمینه موضوعات تخصصی امور گمرکی و مبارزه با قاچاق کالا و ارز می‌باشند. آقای ابراهیم قهرودی نیز با تحصیلات تخصصی و تجربه دیرینه کاری در سطوح مدیرتی گمرک در ارزشمندی کتاب نقش به‌سزایی داشته‌اند. تألیف این کتاب، خدمتی ارزنده در جهت افزایش بهره‌وری و ارتقا و بهبود سطح علمی دانشجوهای رشته امور گمرکی، اقتصاد و بازرگانی و عوامل گمرکی و مورد نیاز مؤسسات آموزشی و پژوهشی، شرکت‌های بازرگانی و حمل و نقل بین‌المللی، حق‌العمل‌کاران، مدیران و کارشناسان دستگاه‌های نظارتی و کنترلی می‌باشد.

ادامه...

بخشی از کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



نمونه اظهارنامه یک قلم کالا



نمونه پشت اظهارنامه یک قلم کالا



نمونه اظهارنامه چند قلم واردات





نمونه قبض انبار



نمونه ترخیصیه














نمونه فاکتور



نمونه فاکتور



نمونه بارنامه



نمونه پشت بارنامه




نمونه فهرست عدل بندی



نمونه فهرست عدل بندی



نمونه گواهی مبدا



نمونه پشت گواهی مبدا



نمونه پیش فاکتور



نمونه سیاهه حمل







نمونه پیش فاکتور











نمونه گواهی بازرسی




نمونه گواهی بازرسی





نمونه گواهی مبدا







نمونه گواهی بازرسی





نمونه برگه نتایج آزمون



نمونه اظهارنامه عرضه کننده و تولید کننده









فصل اول: اسناد بازرگانی

COMMERCIAL DOCUMENTS

در تجارت بین المللی برای آن که طرفین قرارداد (عمدتاً خریدار) از مشخصات کامل کالای مورد مبادله و نحوه حمل، بسته بندی و شرایط پرداخت، قیمت و... آن اطلاع کافی داشته باشند، اسنادی را مورد استفاده قرار می دهند تا مبین این موارد بوده و حتی المقدور ابهامی از نظر توافق های به عمل آمده وجود نداشته باشد، این قبیل اسناد را اسناد بازرگانی می نامند.
اسناد بازرگانی به عنوان اولین اسناد در تجارت بین المللی مطرح هستند و قبل از خرید و فروش و حمل کالا مبادله می شوند.
مهم ترین اسناد بازرگانی عبارت اند از:

۱- پروفرما/پیش فاکتور
PROFORMA INVOICE
۲- سیاهه تجاری
COMMERCIAL INVOICE
۳-سیاهه گواهی شده
CERTIFIED INVOICE
۴-سیاهه تایید شده
LEGALISED INVOICE
۵-سیاهه کنسولی
CONSULAR INVOICE
۶-گواهی وزن
WEIGHT CERTIFICATE
۷-گواهی مبدا
CERTIFICATE OF ORIGIN
۸-لیست بسته بندی و مشخصات کالا
PACKING LIST & SPECIFICATIONS
۹-گواهی (کیفیت و بازرسی) کارخانه سازنده
MA NUFACTURERS QUALITY INSPECTION CERTIFICATE
۱۰-گواهی بازرسی شخص ثالث
THIRD PARTY INSPECTION CERTIFICATE
۱۱-گواهی تجزیه کالا
MANUFAC TURER ANALYSIS CERTIFICATE
۱۲-گواهی لیست سیاه
BLACK- LIST CERTIFICATE
۱۳-گواهی بهداشت و سلامت
HEALTH VETERINARY AND SANITARY CERTIFICATE
۱۴-گواهی ضدعفونی
FUMIGATION CERTIFICATE
۱۵-و...

۱- پروفرما/پیش فاکتور

PROFORMA INVOICE


پیش فاکتورسندی است که در آن صادر کننده، مجموعه شرایط پیشنهادی خود را جهت صدور کالا یا کالاهایی معین به وارد کننده اعلام می دارد. فروشنده (صادرکننده) معمولاً پیش فاکتور را به نام سفارش دهنده خارجی یا نمایندگی های فروش خود در خارج صادر می کند. غالباً خریدار (وارد کننده) به چنین سندی نیاز دارد تا علاوه بر ارزیابی شرایط پیشنهادی فروشنده، بتواند برای اخذ مجوزهای لازم جهت وارد کردن آن کالا یا احتمالاً خریدار اقدام کند. اما گاه این سند می تواند به صورت دعوتنامه ای از خریدار برای سفارش کالا باشد.
در هر صورت، پیش فاکتورها فرم واحدی ندارند، ولی معمولاً حاوی اطلاعاتی در خصوص مشخصات کمی و کیفی کالا و بسته بندی آن قیمت واحد و کل کالا با قید مدت اعتبار و در صورت لزوم هزینه های مربوط به کرایه، بیمه و شرایط پرداخت قیمت کالا می باشند.
به محض قبول پیش فاکتور از جانب سفارش دهنده، قرارداد فروش براساس شرایط مقرر در این سند شکل می گیرد. فروشنده به هنگام ارسال کالا، جزئیات پیش فاکتور پذیرفته شده را عیناً به سیاهه تجاری (فاکتور) منتقل می کند.
علاوه بر کاربرد پیش فاکتور در سفارشات خارجی، از این سند در مناقصه های بین المللی نیز استفاده می شود. فروشنده ممکن است پیش فاکتور را به عنوان پشتوانه پیشنهادش برای شرکت در مناقصه به کار برد تا در صورت پذیرش آن از جانب خریدار، مناقصه را ببرد. در حالت دیگر، فروشنده می تواند پس از قبول دعوت برای شرکت در مناقصه، ضمن ارسال پیش فاکتور (بدون ذکر قیمت) جهت خریدار، از وی بخواهد قیمت پیشنهادی را عرضه دارد، در صورت قبولی فروشنده، این پیشنهاد به شکل یک قرارداد فروش درخواهد آمد.

۲- سیاهه تجاری

COMMERCIAL INVOICE

سیاهه تجاری یا سیاهه خرید (فاکتور) از جمله اسنادی است که فروشنده به نام خریدار صادر می نماید و حاوی اطلاعاتی در خصوص کالا یا کالاهای فروخته شده می باشد.
فروشنده (صادر کننده) سیاهه تجاری را غالباً به نام خریدار (وارد کننده) صادر می کند اما گاه ممکن است این سیاهه به نام نماینده بازرگانی خریدار یا وارد کننده نیز باشد. فروشندگان یا صادرکنندگان فرم هایی خاص خود برای صدور سیاهه تجاری در اختیار دارند، اما نکات مندرج در آن ها تقریباً مشابه است.
در بازرگانی بین المللی سیاهه تجاری عموماً حاوی اطلاعات ذیل می باشد:
- نام و نشانی خریدار و فروشنده، تاریخ و شماره سفارش خریدار (پیش فاکتور)
- مشخصات کامل کالا
- شرایط پرداخت قیمت کالا
- شماره و علائم دقیق بسته ها یا محموله ها
- وزن (خالص و ناخالص) بسته ها یا کمیت محموله ها
- و...
علاوه بر اطلاعات فوق الذکر، به هنگام صدور سیاهه تجاری باید نکات زیر نیز رعایت گردد:
- در ترتیبات پرداخت قیمت براساس اعتبار اسنادی، طبق مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی، سیاهه تجاری باید به نام متقاضی اعتبار تنظیم شود و مشخصات کالا در سیاهه با مشخصات کالای مزبور در اعتبار اسنادی دقیقاً انطباق داشته باشد.
- مبلغ مذکور در سیاهه نباید از رقم اعتبار گشایش یافته به نفع فروشنده تجاوز کند، چرا که در این صورت بانک از قبول آن امتناع خواهد ورزید.
- قیمت اعلام شده در سیاهه تجاری باید با مبناهای مورد توافق در قرارداد فروش انطباق داشته باشد.
- و...

۳- سیاهه گواهی شده

CERTIFIED INVOICE

سیاهه گواهی شده عبارت از سیاهه تجاری است که در آن فروشنده مشخصات کالاها (خصوصیات فنی، ارزش، مقدار و...) خریدار، شماره سفارش و سایر اطلاعات طبق پیش فاکتور و عمدتاً (۱) L/C مربوط را منعکس می نماید. معمولاً از فروشندگان و صادر کنندگان چنین سیاهه ای، درخواست می شود سیاهه مزبور را به تایید اتاق بازرگانی محل یا مقام رسمی بازرگانی محل نیز برسانند.
اطلاعات مندرج در یک سیاهه گواهی شده عبارت اند از:
- عنوان سیاهه
- نام بانک
- شماره سیاهه
- شماره سفارش مشتری
- کشور سازنده کالا
- کشور مقصد نهایی
- نوع وسیله حمل
- نام بندر تخلیه
- شرایط پرداخت
- علامت و شماره کالا
- شرح کالا
- مقدار
- قیمت فروش
- مهر و امضاء اتاق بازرگانی
- و...

۴- سیاهه تایید شده

LEGALISED INVOICE

در مواقعی که خریدار یا مقامات کشور خریدار درخواست می نمایند که سیاهه کنسولی ارائه شود، سیاهه تجاری توسط سفارت یا کنسولگری کشور محل اقامت خریدار در کشور فروشنده کالا تسجیل می شود، که البته بدون توجه به مندرجات متن و صرفاً مهر و امضاء اتاق بازرگانی تایید می شود. در این حالت سیاهه امضاء شده توسط فروشنده پس از گواهی توسط اتاق بازرگانی محل، توسط سفارت نیز گواهی می گردد. این قبیل سیاهه را INVOICE VISAED نیز می نامند. بعضی از کشورهای خاورمیانه چنین سیاهه هایی را مطالبه می نمایند.
اطلاعاتی که در سیاهه تایید شده درج می شود عبارت اند از:
- عنوان سیاهه
- نام امضاء کننده
- محل و زمان صدور
- محل امضاء
- و...
در ذیل سیاهه تایید شده معمولاً چنین عبارتی درج می شود:
«در اینجا گواهی می شود که این سیاهه، قیمت واقعی کالای مشروح را نشان می دهد و هیچ سیاهه دیگری صادر نشده یا نخواهد شد و تمام مشخصات صحیح و درست می باشد»

۵- سیاهه کنسولی

CUNSULAR INVOICE

سیاهه کنسولی سندی است که در آن قیمت کالای وارداتی به تایید نماینده کنسولی کشور وارد کننده می رسد. کشورهایی که ارائه سیاهه کنسولی را لازم می دانند فرم خاص خود تهیه نموده اند. صادر کننده می تواند با مراجعه به کنسولگری کشور وارد کننده (در کشور صادر کننده) این فرم را دریافت دارد و پس از تکمیل اطلاعات خواسته شده، آن را جهت تایید به مقامات کنسولگری تسلیم و هزینه ای از این بابت پرداخت کند. سیاهه گواهی شده توسط کنسولگری کشور وارد کننده ضمن تایید مبلغ مذکور در این سیاهه به عنوان قیمت واقعی کالای وارداتی، باید حاوی اطلاعاتی در مورد فرستنده، گیرنده و مشخصات کمی و کیفی کالای مزبور باشد، گاه از اتاق بازرگانی کشور صادر کننده نیز تقاضا می گردد مبدا کالا به نحو اظهار شده در سیاهه کنسولی را تایید کند.
با مشخص شدن قیمت واقعی کالای وارداتی در گواهی کنسولی، اولاً کشور وارد کننده اطمینان حاصل می نماید که دامپینگی(۲) صورت نگرفته یا وارد کننده قصد ندارد از ورود کالا برای خارج کردن پول از کشور سوء استفاده کند. ثانیاً مقامات گمرکی کشور وارد کننده حقوق و عوارض متعلق به این کالای وارداتی را آسانتر تعیین خواهند کرد، خصوصاً اگر حقوق و عوارض گمرکی براساس ارزش کالا (ADVALOREM) محاسبه گردد. ذکر مشخصات کمی و کیفی کالا در این سند نشان می دهد که ورود کالای موضوع گواهی به کشور وارد کننده ممنوع نبوده و اینکه صادر کننده کالا را مطابق شرایط مندرج در قرارداد فروش عرضه داشته است.
شرایط سیاهه کنسولی به شرح زیر می باشد:
الف: فرم سیاهه کنسولی بایستی در کاغذ مارک دار و ممهور به مهر و امضاء سفارتخانه یا کنسولگری کشور خریدار در کشور فروشنده باشد.
ب:اگر در اعتبار ۲ نسخه سیاهه کنسولی درخواست شده باشد هر دو نسخه بایستی در فرم مارک دار کنسولی ممهور به مهر و امضاء سفارتخانه کنسولگری کشور خریدار باشد معمولاً در این حالت کپی نسخه اول مورد قبول نمی باشد.
ج: علامت حمل، تعداد بسته ها، وزن و شماره جواز ورود کالا در سیاهه کنسولی بایستی برابر با آنچه در سیاهه تجاری و یا بارنامه قید شده باشد.
د: هیچ تغییر و یا اصلاحیه ای نباید در سیاهه کنسولی وجود داشته باشد و در صورتی که فروشنده بخواهد جمله ای را اصلاح نماید بایستی آن را جداگانه در یک برگ اصلاحیه به ضمیمه فرم سیاهه کنسولی که به امضاء سفارتخانه مورد نظر رسیده باشد، ارائه نماید.
ه: شرایط حمل مانند CIF،CFR،CPT،FOB بایستی با نام وسیله حمل (حسب مورد) قید شده در بارنامه مطابقت داشته باشد.

۶- گواهی وزن

WEIGHT CERTIFICATE

گواهی وزن توسط فروشنده و یا شخص ثالثی صادر می گردد و صرفاً نشان دهنده وزن کالا است که بایستی با مقدار وزن نشان داده شده در اسناد دیگر مطابقت داشته باشد. بنابراین گواهی وزن سندی است که وزن کالایی معین را گواهی می کند.
از نظر بازرگانی بین المللی، وزن کالا در این سند باید همان رقمی باشد که در دیگر اسناد تجاری، از جمله فاکتور(سیاهه تجاری) ذکر می گردد. قبض باسکول نیز نوعی گواهی وزن است که گاه در حمل و نقل جاده ای یا راه آهن مورد استفاده قرار می گیرد.
اطلاعات مندرج در گواهی وزن عبارت اند از:
- عنوان گواهی
- نام وسیله محل
- محل تولید
- شماره گواهی
- تاریخ گواهی
- شماره بندر بارگیری شده
- وزن ابتدایی/ اولیه کالا
- وزن تکمیل شده
- نحوه و شیوه وزن کردن کالا
- محل مهر و امضاء
- خصوصیات کالا
- مقیاس وزن
- علامت یا نشانه کالا
- و...
معمولاً چنین عبارتی در ذیل گواهی وزن درج می شود:
«آنچه در بالا گواهی شده برای تایید صحت وزن گرفته شده در بارگیری و تحویل کالای فوق الذکر می باشد»

۷- گواهی مبداء

CERTIFICATE OF ORIGIN

گواهی مبدا سندی است برای اطمینان از کشور سازنده یا تولیدکننده طبق قواعد مبدا که نام کشور سازنده کالا در آن مشخص می شود. این سند معمولاً در فرم ارائه شده توسط اتاق بازرگانی محل پر شده و توسط آن اتاق نیز گواهی می گردد. در متن این سند شرح کالا و کشور سازنده آن قید گردیده و توسط اتاق بازرگانی با دست امضاء شده و ممهور به مهر می شود.


۸- لیست بسته بندی و مشخصات کالا

PACKING LIST & SPECIFICATIONS


این اسناد نشان دهنده جزئیات کالای بسته بندی شده بوده و اغلب مسئولین گمرکات جهت بررسی محتویات داخلی صندوق و یا کارتن از آن استفاده می نمایند در لیست بسته بندی نیازی به ذکر ریز قیمت هر واحد کالای بسته بندی شده نمی باشد و به همین جهت در PACKING LIST قیمت ریز کالای بسته بندی شده درج می گردد.

۹- گواهی (کیفیت و بازرسی) کارخانه یا سازنده کالا (فروشنده)

MANUFACTURERS QUALITY INSPECTION CERTIFICATE

سندی است که به موجب آن کارخانه یا تهیه کننده کالا اعلام می نماید که کالا را بررسی نموده و گواهی می کند کالا مطابق باقرارداد منعقده و یا پیش سیاهه می باشد.
طبق ماده ۲۱ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (نشریه شماره ۵۰۰ اتاق بازرگانی بین المللی) بانک هر سندی را که به عنوان گواهی کیفیت و بازرسی کالا ارائه شده باشد را قبول می کند مگر این که مشخصات آن در متن اعتبار دقیقاً تعیین شده باشد.


۱۰- گواهی بازرسی کالا توسط شخص ثالث

THIRD PARTY INSPECTION CERTIFICATE


این نوع گواهی بازرسی کالا توسط شخص ثالث یا موسسه بازرسی مستقلی صادر می گردد. این موسسات کالارا از نظر کمی و کیفی (بستگی به نوع قرارداد و یا شرایط تعیین شده در اعتبار اسنادی) بازرسی نموده و گواهی می نمایند که کالا را در زمان حمل و یا در انبار کارخانه بررسی نموده و آن را برابر با مشخصات داده شده تایید می نمایند و یا این که مشخصات کالا را دقیقاً در گواهینامه ذکر می نمایند.


۱۱- گواهی تجزیه سازنده کالا(آنالیز)

MANUFACTURER ANALYSIS CERTIFICATE


این گواهی اجزاء، مواداولیه و نسبت های آن ها در ساخت مواد شیمیائی و داروئی را به وسیله تجزیه بیان می نماید. در بعضی موارد صدور این گواهی توسط یک لابراتوار یا موسسه مستقل درخواست می گردد.

۱۲- گواهی لیست سیاه 

BLACK- LIST CERTIFCATE

کشورهایی که در حال جنگ با کشور دیگری بوده و یا با لحاظ روابط تیره سیاسی با کشوری، خرید از کشور مزبور را ممنوع اعلام داشته اند تقاضای ارائه گوای فوق را می نمایند در این سند اطلاعات ذیل می تواند درخواست شود:
الف: کالا ساخت کشور مورد نظر نیست.
ب: طرف های درگیر در فرآیند معامله (از قبیل کارخانه سازنده کالا، بانک، شرکت بیمه، شرکت حمل کننده کالا و غیره که ممکن است دارای روابط دوستانه ای با چنین کشور خارجی باشند) در لیست سیاه قرار نداشته نباشند.
ج: وسیله نقلیه ای که کالا را حمل می نماید نبایستی در بنادر آن کشور توقف نماید مگر این که به علت خاص مجبور به توقف باشد.
البته موسسات و اتاق های بازرگانی اکثر کشورها از دادن چنین گواهی نامه ای اکراه دارند.

۱۳- گواهی بهداشت و سلامت دام

HEALTH VETERINARY AND SANITARY CERTIFICATE

این نوع گواهینامه که برای خرید کالاهای خوراکی و دامی و پوست دام و حیوانات می باشد، معمولاً توسط مقامات کشور خریدار درخواست می گردد و صحت آن بایستی توسط مقامات بهداری؛ کشاورزی و یا دامپزشکی کشور فروشنده تایید شده باشد.

۱۴- گواهی ضد عفونی 

FUMIGATION CERTIFICATE

این گواهی معمولاً هنگامی صادرمی گردد که مقامات بهداشت و بهداری کشور خریدار چنین گواهینامه ای را در هنگام ورود کالا درخواست نمایند و لذا فروشنده موظف است کالاهای کشاورزی را قبل از بارگیری ضد عفونی نموده و مقامات بهداشت کشور فروشنده نیز گواهی و تایید نماید که کالای فروخته شده عاری از هر نوع آفت گیاهی می باشد. البته بایستی توجه نمود که شرکت حمل کننده کالاهای کشاورزی نیز موظف است قبل از بارگیری انبارهای خود را ضد عفونی نماید و چنانچه به علت عدم ضد عفونی، کالای مربوط خسارت ببیند مسئولیت آن متوجه شرکت حمل و نقل خواهد بود.
۱۵- و...

















پیشگفتار

بهره گیری از منابع علمی غنی و روزآمد یکی از نیازهای اصلی سازمان ها و نهادهای دولتی و غیردولتی کارآمد و توانمند در راستای نیل به اهداف و تحقق سیاست های آن هاست. با توجه به نیاز مبرم محافل علمی، آموزشی و دانشگاهی به وجود بانک اطلاعاتی جامع پیرامون اسناد و مدارک موجود در فرآیند واردات، صادرات، ترانزیت و به صورت کلی در چرخه تجارت، انتشار این اثر ضروری به نظر می رسد.
کتاب حاضر مشتمل بر ده فصل به همراه تصاویر اسناد توسط مولفین محترم پس از یک سال و نیم مطالعه و بررسی های دستگاهی و میدانی برای اولین بار در کشور تالیف و منتشر شده است.
آقای ابراهیم زارعی یکی از مولفین جوان کتاب «اسناد گمرکی؛ اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی» دارای تحصیلات عالیه در زمینه مدیریت گمرک و نویسنده مقالات و پروژه های تحقیقاتی متعددی در زمینه موضوعات تخصصی امور گمرکی و مبارزه با قاچاق کالا و ارز می باشند. آقای ابراهیم قهرودی نیز با تحصیلات تخصصی و تجربه دیرینه کاری در سطوح مدیرتی گمرک در ارزشمندی کتاب نقش به سزایی داشته اند.
تالیف این کتاب، خدمتی ارزنده در جهت افزایش بهره وری و ارتقا و بهبود سطح علمی دانشجوهای رشته امور گمرکی، اقتصاد و بازرگانی و عوامل گمرکی و مورد نیاز موسسات آموزشی و پژوهشی، شرکت های بازرگانی و حمل و نقل بین المللی، حق العمل کاران، مدیران و کارشناسان دستگاه های نظارتی و کنترلی می باشد.
درپایان لازم است از مولفین محترم کتاب آقایان ابراهیم زارعی و ابراهیم قهرودی و کلیه همکاران شرکت چاپ و نشر بازرگانی که موجبات تهیه و انتشار این اثر را فراهم نموده اند، تقدیر و تشکر به عمل آید.

شرکت چاپ و نشر بازرگانی

فصل دوم: اسناد واردات کالا

خروج کالای ورودی از گمرک مستلزم انجام تشریفات یکی از عناوین پنجگانه مذکور در ماده ۱۹ قانون امور گمرکی «ورود قطعی، ورود موقت، اعاده به خارج از کشور (مرجوعی)، ترانزیت داخلی و ترانزیت خارجی» می باشد و برای خروج کالای وارده از گمرک تحت هر یک از عناوین پنجگانه فوق الذکر (به استثنای ترانزیت داخلی اداری) صاحب کالا یا نماینده او باید اظهارنامه مخصوص آن عنوان را که اداره گمرک در اختیار اظهارکنندگان می گذارد در دو نسخه تنظیم و با قید تاریخ و امضاء به ضمیمه اسناد خرید و صورت عدل بندی (صورت تنوع کالا) و گواهی مبداء و بارنامه حمل به گمرک تسلیم نماید. برگ حواله یا قبض انبار که بایستی قبلاً از طرف موسسه حمل و نقل (کشتیرانی، هواپیمایی، راه آهن یا هر بنگاه متصدی حمل که کالا را به گمرک تحویل داده است) یا آورنده کالا به نام اظهارکننده پشت نویسی شده باشد نیز باید به اظهارنامه ضمیمه شود.
به استناد ماده ۲۰ قانون امور گمرکی و ماده واحده قانون یکسان سازی تشریفات ورود و خروج کالا و خدمات از کشور(۳)، انجام تشریفات گمرکی اعم از قطعی و غیرقطعی جز در مواردی که در آیین نامه اجرایی امور گمرکی (موارد مشمول ماده ۹۵ آئین نامه) تعیین می شود منوط به تسلیم اظهارنامه به گمرک می باشد و به نوعی مبنای انجام تشریفات گمرکی، تنظیم و تسلیم اظهارنامه گمرکی است.
اظهارنامه واردات کالا اوراق چاپی است که توسط گمرک تهیه و برای تنظیم و تکمیل به صاحب کالا یا نماینده قانونی وی، حامل یا موسسه حمل تسلیم می شود تا اطلاعات مربوط بوسیله حمل، مبداء بارگیری، تعداد محموله، مشخصات حامل، تعداد بارنامه، شماره مانیفست، نام کشور مبداء و مقصد کالا، تعداد و نوع بسته ها، علامت و وزن کالا، نوع کالای محتوی بسته ها و در صورت امکان وزن خالص و ارزش کالا، نام گیرنده کالا، نام و نام خانوادگی و محل اقامت تنظیم کننده اظهارنامه و امضای او، نام و پرچم و مبداء حرکت کشتی و نام صاحب یا فرمانده آن را در آن درج و به گمرک اظهار نماید.
اظهارنامه هایی که در حال حاضر در گمرکات مورد استفاده قرار می گیرند، اظهارنامه (SAD(۴ (سند واحد اداری) نام دارد که در سیستم خودپرداز اطلاعات گمرکی یا آسیکودا به کار گرفته می شود.
سیستم آسیکودا بمنظور استاندارد نمودن اظهارنامه های گمرکی و سرعت بخشیدن به ترخیص کالا بوجود آمده است. فرم اظهارنامه SAD از نظر گمرکی به چهار ناحیه الف.ب.ج.د تقسیم شده و هر ناحیه از تعدادی خانه تشکیل شده است.ناحیه (الف) دربرگیرنده اطلاعات گمرکی کالا، ناحیه (ب) شامل حسابداری، ناحیه (ج) برای ترانزیت و ناحیه (د) برای رسیدگی گمرک می باشد. اظهارنامه دارای ۵۴ خانه می باشد.
اسناد لازم جهت انضمام به اظهارنامه کالاهای وارداتی عبارت اند از:

۱-قبض انبار
WARE HOUSE RECEIPT
۲-فاکتور
COMMERCIAL INVOICE
۳-پیش فاکتور
PROFORMA INVOICE
۴-فهرست عدل بندی (بسته بندی)
PACKING LIST
۵-ترخیصیه
DELIVERY ORDER
۶-بارنامه
BILL OF LADING
۷-مانیفست
MANIFEST
۸-گواهی مبدا
CERTIFICATE OF ORIGIN
۹-مجوز ثبت سفارش
REGISTRATION PERMISSION
۱۰-کارت حق العمل کاری(ترخیص کاری)
BROKERY LICENSE CARD
۱۱-کارت بازرگانی
COMMERCIAL ID CARD
۱۲-وکالتنامه
POWER OF ATT ORNEY
۱۳-گواهی بازرسی
CERTIFICATE OF INSPECTION
۱۴-بیمه نامه
INSURANCE POLICY
۱۵-مجوزها و گواهی های مورد نیاز (حسب مورد)
۱۶-و...
لازم به توضیح است، در صورتی که واردات کالا از طریق سیستم بانکی صورت پذیرد، اسنادی نظیر اعلامیه فروش یا تامین ارز، مجوز تقاضای گشایش اعتبار برای کالاهای وارداتی (L/C) نیز ضم اظهارنامه واردات کالا به گمرک ارائه می گردد.

قبض انبار

Ware housereceipt

قبض انبار یا قبض رسید و تحویل کالا به انبار عبارت است از سندی که تحویل گیرنده کالا (انباردار) به موجب آن تحویل یا رسید کالایی را با مشخصات خاصی از تحویل گیرنده در تاریخ ورود معینی گواهی می نماید.
طبق ماده ۶۰ آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی هر کالایی که به اماکن گمرکی یا انبارهای گمرکی تحویل می گردد باید بلافاصله در دفاتر مربوطه انبار ثبت و برای هر ردیف (آرتیکل) فهرست کل بار (مانیفست) یا اظهارنامه یا پروانه یا صورتمجلس ضبط یا بارنامه، قبض انبار جداگانه صادر و به تحویل دهنده کالا تسلیم گردد.
سازمان بنادر و کشتیرانی و گمرک ایران در برخی موارد وظایف خدمات انبارداری خود را حسب قانون امور گمرکی و اصل ۴۴ قانون اساسی، با عقد قرارداد لازم به شرکت های خصوصی واگذار نموده اند و به همین لحاظ قبوض انبار از لحاظ شکلی و محتوایی دارای فرم استاندارد و یکنواختی نبوده ولی در کلیه موارد مشخصات عمومی ذیل می بایست در آن ها لحاظ گردد:
۱- شماره ردیف دفتر انبار
۲- شماره بارنامه
۳- مرز ورودی
۴- شماره قبض انبار
۵- شماره انبار
۶- شرکت حمل کننده
۷- نام صاحب کالا
۸- علامت کالا
۹- نوع کالا
۱۰- نوع بسته
۱۱- تعداد
۱۲- وزن کالا با ظرف
۱۳- تاریخ تحویل کالا
۱۴- و...
قبض انبار پس از ورود کالا به انبار و صورت برداری و کنترل و تطبیق کالا با اسناد حمل و تحویل و بالاخره صدور برگ بارشماری (تالی) و تنظیم و تکمیل صورتمجلس اضافه یا کسر تخلیه (موضوع ماده ۲۸ قانون امور گمرکی) صادر می گردد.
قبض انبار پس از صدور به شرکت مسئول حمل و نقل تحویل تا از آن طریق به صاحب کالا (گیرنده کالا) تحویل گردد.
لازم به توضیح است که در گمرکات مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، قبض انبار قابل معامله و تفکیکی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

فاکتور

Commercial Invoice

فاکتور، سیاهه خرید یا صورتحساب فروش کالاست که پس از اخذ وجه موضوع پروفرما توسط فروشنده و یا اطمینان از انجام ثبت سفارش و گشایش اعتبار بانکی توسط فروشنده صادر و به همراه سایر اسناد لازم (طبق توافق مندرج در پروفرما) از جمله گواهی مبدا، صورت عدل بندی، بارنامه و... جهت خریدار یا از طریق بانک خود به بانک گشایش کننده ارسال می گردد. فاکتور یکی از اسناد اصلی و مهم برای ترخیص کالا از گمرک می باشد و از حیث ارزش گذاری کالا در گمرک نیز حائز اهمیت است.
مشخصات یک فاکتور تا حدود زیادی با مشخصات پروفرما مطابقت دارد فقط در پروفرما شرایطی منظور شده که ممکن است در فاکتور منظور نگردد ضمناً در فاکتور به اطلاعاتی اشاره می شود که در موقع صدور پروفرما مشخص نشده است همانند شماره ثبت سفارش، شماره اعتبار اسنادی و بانک گشایش کننده، شماره بیمه نامه و...
اطلاعات مندرج در یک فاکتور عبارت اند از:
۱- عنوان فاکتور
۲- تاریخ فاکتور
۳- کد کالا
۴- بندر خروج کالا
۵- شماره بیمه نامه
۶- شماره اعتبار اسنادی
۷- علامت کالا
۸- بانک گشاینده اعتبار
۹- قیمت کالا (واحد و کل)
۱۰- نوع قرارداد (شرایط خرید)
۱۱- وزن خالص
۱۲- وزن ناخالص
۱۳- کشور سازنده
۱۴- مشخصات کالا
۱۵- شرایط تحویل
۱۶- شرایط پرداخت
۱۷- شماره سفارش یا قرارداد
۱۸- و...

پیش فاکتور

Proforma Invoice

در اصطلاح بین المللی به پیش فاکتور Proforma Invoice می گویند و سندی است که فروشنده پس از مذاکرات و مکاتبه اولیه طبق عرف تجارت با توافق قبلی خریدار جهت تایید سفارش خریدار صادر و با توجه به این سند، خریدار قادر خواهد بود مجوزهای ثبت سفارش یا گشایش اعتبار را در کشور متبوعه خویش فراهم سازد.
پروفرما در واقع یک توافق مقدماتی معتبر قرارداد فروش قبل از مبادله پول و کالا می باشد. اطلاعات مندرج در یک پروفرما که متعاقباً صورتحساب فروش (فاکتور) بر مبنای آن صادر می گردد، بایستی کلیه شرایط و توافقات فی مابین فروشنده و خریدار در آن درج شده باشد. در واقع پیش فاکتور سندی است که به موجب آن فروشنده شرایط پیشنهادی فروش کالای خود را بر اساس قرارداد و یا توافق به عمل آمده به اطلاع خریدار می رساند و خریدار پس از مطالعه و بررسی قرارداد و پیش فاکتور و شرایط فروش مندرج در آن تصمیم به خرید کالا گرفته و یا درخواست تغییر یا اصلاح پیش فاکتور را می نماید.
آشنایی با اصطلاحات و اطلاعات مندرج در یک پروفرما و رعایت اصول و شرایط موردنظر جهت سفارش دهندگان کالا بسیار ضروری بوده و درج اطلاعات مهم و شرایط موردنظر در پیش فاکتور از هرگونه ادعاهای بعدی و مغایرت ها جلوگیری خواهد نمود. در صورتی که معامله بر اساس پیش فاکتور صورت گرفته باشد این سند جزء اسناد و مدارک لازم (بر حسب ضرورت) برای ترخیص کالا از گمرک می باشد.
اطلاعات مندرج در یک پیش فاکتور عبارت اند از:
۱- نام و آدرس و مشخصات فروشنده
۲- شرح کالا
۳- تعداد کالا
۴- قیمت واحد و قیمت کل
۵- وزن کالا (خالص و ناخالص)
۶- تعداد و نوع بسته بندی
۷- بندر بارگیری کالا
۸- بندر تخلیه
۹- نحوه حمل
۱۰- نوع وسیله حمل
۱۱- زمان حمل کالا
۱۲- نام بانک گشایش کننده اعتبار
۱۳- نوع ارز
۱۴- نوع پرداخت
۱۵- زمان اعتبار پروفرما (یعنی تا چه مدتی این سند می تواند مورد استفاده قرار گیرد)
۱۶- تعهد فروشنده مبنی بر اینکه مندرجات پیش فاکتور صحیح بوده و قیمت ها ثابت است و هیچ گونه تبانی با اشخاص ذی نفع یا ثالث در ارتباط با این پیش فاکتور انجام نگرفته و نخواهد گرفت.
۱۷- کد کالا در کشور محل سفارش (تعرفه گمرکی)
۱۸- شماره و تاریخ صدور پروفرما
۱۹- و...

فهرست عدل بندی (بسته بندی) 

Packing List

زمانی که تنوع بسته بندی و یا اینکه محتویات بسته ها مغایر و یا مختلف باشند ارائه لیست عدل بندی به گمرک ضروری می باشد. در غیر اینصورت گمرک مکلف است کلیه بسته ها را باز نموده و بازرسی نماید.
Packing List معمولاً توسط فروشنده و یا فرستنده کالا تهیه می گردد لیکن شرکت های تخصصی نیز وجود دارند که به امر بسته بندی کالا مبادرت نموده و فهرستی از محتویات بسته ها و نوع بسته ها را تهیه می نمایند.
زمانی که کالا یکنواخت یعنی بسته بندی کالا از نظر ظاهر و محتویات یکسان باشند و این موضوع در فاکتور فروش کالا نیز به صراحت قید شده باشد و یا اینکه کالا به صورت باز و قابل رویت وارد و به گمرک اظهار شود نیازی به ارائه لیست عدل بندی نمی باشد.
اطلاعاتی که در متن فهرست عدل بندی(PACKING LIST) درج می شود عبارت اند از:
۱- تعداد بسته ها
۲- تعداد اقلام هر بسته
۳- نوع بسته بندی
۴- اندازه کالا
۵- شماره بسته
۶- وزن خالص و ناخالص
۷- مشخصات سفارش و فاکتور
۸- و...
فهرست عدل بندی کالا از جمله اسنادی است که در ارزیابی دقیق کالا توسط ماموران گمرکی بسیار اهمیت دارد.

ترخیصیه

Delivery Order

ترخیصیه (دستور تحویل یا اجازه تحویل) سند یا حواله تحویل کالا به صاحب آن یا عبوردهنده است که از سوی متصدی حمل و یا نماینده وی به عنوان گمرک با رعایت ضوابط و مقررات مربوطه صادر می گردد.
صاحب کالا یا نماینده قانونی وی که می خواهد کالا را از گمرک ترخیص کند، باید از طرف امانت دهنده کالا یعنی موسسات حمل و نقل(زمینی، هوایی و دریایی) حواله نامه ای به عنوان گمرک ارائه نماید که به موجب آن، موسسه حمل و نقل اجازه می دهد صاحب کالا یا نماینده وی، آن کالا را از گمرک تحویل گیرد.
ترخیصیه در واقع نوعی مفاساحساب شرکت حمل با واردکننده (صاحب کالا) بوده و به موجب آن شرکت حمل کننده با تحویل قبض انبار کالای وارده به صاحب کالا بلامانع بودن تحویل کالا را از نظر خود به گیرنده مندرج در ترخیصیه به گمرک اعلام می دارد.
اطلاعات مندرج در ترخیصیه نیز همانند قبض انبار از مفاد بارنامه یا مانیفست استخراج می شود.
اطلاعات مندرج در یک ترخیصیه بشرح زیر خواهد بود:
۱- مشخصات گیرنده
۲- عنوان گمرک تحویل دهنده
۳- نام کشتی
۴- شماره بارنامه و تاریخ صدور
۵- بندر بارگیری
۶- بندر تخلیه
۷- تعداد و نوع بسته بندی
۸- شرح کالا
۹- وزن ناخالص
۱۰- نام شرکت کشتیرانی یا موسسه حمل و نقل
۱۱- مشخصات وسیله حمل
۱۲- شماره فهرست کل بار
۱۳- و...

بارنامه

Bill of Lading

بارنامه عبارت است از سندی که حمل کننده یا نماینده وی پس از وصول کالا صادر می کند و حاکی از حمل کالای مورد معامله از یک نقطه به نام مبدا به نقطه دیگری به نام مقصد با وسیله نقلیه مورد توافق مانند کشتی و یا ترکیبی از آن ها در مقابل دریافت کرایه حمل، می باشد. بارنامه سندی است که دلالت بر قرارداد حمل، تحویل و بارگیری و مالکیت کالا دارد و قابل معامله و قابل انتقال می باشد و اصلی ترین سند در تجارت بین المللی کالاست.
بارنامه قابل امضاء و پشت نویسی است و با توجه به نوع وسیله حمل تعیین می شود به عبارت دیگر انواع بارنامه ارتباط کامل با انواع شیوه های حمل و نقل دارد. نوع بار و نظر صاحب کالا در رابطه با شیوه حمل و نقل موثر است و بر این اساس بارنامه های متفاوت وجود دارد که جزء اسناد حمل تلقی می شوند.
بارنامه حاوی اطلاعاتی به شرح ذیل می باشد:
۱- شماره بارنامه
۲- نام و آدرس حمل کننده
۳- نام و آدرس گیرنده کالا
۴- نوع وسیله حمل
۵- نام محل بارگیری یا مبدا
۶- نام محل تخلیه یا مقصد کالا
۷- نوع بسته بندی و تعداد بسته ها
۸- شرح کالا
۹- ابعاد کالا
۱۰- وزن کالا
۱۱- نحوه پرداخت کرایه حمل
۱۲- شماره اعتبار اسنادی
۱۳- تاریخ حمل و صدور بارنامه
۱۴- و....

مانیفست

Manifest

مانیفست، فهرست کل بار یا محموله را می گویند. فهرست کل بار شامل بار حمل شده در یک وسیله یا واحد نقلیه است.
فهرست کل بار یا محموله شامل مشخصات تجاری کالا است. این مشخصات شامل شماره سند حمل، فرستنده، گیرنده، تعداد و نوع بسته ها، شرح و مقدار کالا است.
مانیفست در حکم اظهارنامه بار نیز می باشد و در بسیاری از کشورها از این سند بعنوان اظهارنامه بار استفاده می شود. هر محموله تجاری که از طریق مرزهای هوایی، دریایی و زمینی وارد قلمرو گمرکی می شود، باید برای آن، نسخه ای مانیفست ارائه شود، این سند دلالت بر آن دارد که کالا از گمرک خانه در یک کشور بارگیری و حمل شده و در طول راه به آن چیزی اضافه یا از آن کسر نشده، مگر این امر به موجب مانیفست نشان داده شده باشد.
در مانیفست مشخصات بارنامه های یک وسیله حمل بطور اختصار درج شده و لذا هر ردیفی در این فهرست مربوط به یک بارنامه خاص می باشد.
مانیفست یا فهرست کل بار نباید دارای خط خوردگی و اصلاح باشد. به طور کلی مانیفست یا فهرست کل بار، مشخصات کلی کالا (تعداد بسته ها، تعداد نگله ها و....) را نشان می دهد و تاکید اصلی روی بسته ها است.
در گمرکات اجرایی از روی مانیفست و بارنامه، اطلاعات مندرج در قبض انبار و ترخیصیه را استخراج می نمایند.

گواهی مبدا

Certi ficate of origin

گواهی مبدا(۵) سندی است که کشور تولیدکننده (سازنده) کالای مورد نظر را مشخص می نماید. این سند توسط اتاق بازرگانی کشور صادرکننده کالا (کشور فروشنده) و طبق فرمی که توسط اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) (۶) توصیه شده صادر می گردد. کشور سازنده و مبدا کالا را قبلاً کشور تولیدکننده نهائی کالا بشمار می آورند ولیکن با رونق ضوابط سازمان جهانی تجارت (WTO) (۷) و طبق قواعد تعیین مبدا کالا در حال حاضر تعیین مبدا کالا بر پایه تغییرات و مراحل تکمیل کالا و با توجه به تغییرات و مشخصات تعرفه بندی و کد سیستم هماهنگ شده کالا انجام می پذیرد.
از نقطه نظر کاربرد این سند باید متذکر شد که در بازرگانی بین المللی، بعضی دولت ها در روابط فی مابین برای کالاهای تولید شده در کشورهایشان (طرف ها خود ضابطه مربوط به تشخیص کالا های تولید شده در یک کشور را تعیین می کنند) مزایایی به صورت تخفیف در اخذ حقوق ورودی یا کلاً معافیت از آن، برای یکدیگر قائل می شوند. به منظور اینکه وارد کننده کالا از این مزایا سوء استفاده ننماید و کالای کشور دیگری را به نام کشور برخوردار از این مزایا وارد نکند، ارائه گواهی مبدا کالا ضرورت پیدا می کند تا مقامات گمرکی کشور وارد کننده، بتوانند تشخیص دهند آیا با توجه به کشور مبدا، کالای وارداتی می تواند از نرخ های تعرفه ترجیهی یا معافیت برخوردار گردد یا خیر؟
در قرارداد های پایاپای نیز می توان از این گواهی استفاده کرد و بر پایه آن مبدا کالا های مبادله شده میان کشور های طرف قرارداد ها را مشخص ساخت.
سازمان جهانی گمرک، گواهی یا گواهینامه مبدا را به شرح ذیل تعریف می کند:
«عبارت است از سند خاص شناسایی کالاها که در آن مقام یا ارگان صالحی که به او اختیار صدور گواهی مبدا داده شده است، صریحاً گواهی می کند کالا هایی که گواهینامه مربوط به آن ها می شود، در کشور معینی به وجود آمده است. این گواهی ممکن است همچنین حاوی یک اظهارنامه از طرف سازنده، تولید کننده، تهیه کننده، صادر کننده یا سایر اشخاص صلاحیتدار باشد»
گواهی مبدا در ایران توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران صادر می گردد و دارای مشخصات زیر می باشد:
۱- عنوان گواهی مبدا
۲- نام کشور سازنده کالا
۳- نام کشور و اتاقی که گواهی مبدا را صادر کرده است.
۴- فرستنده یا فروشنده کالا
۵- وسیله حمل و نقل
۶- تعداد اقلام کالا
۷- علائم و تعداد بسته ها
۸- شماره و نوع بسته بندی
۹- شماره و تاریخ فاکتور
۱۰- گواهینامه توسط مقام صادرکننده گواهی کننده
۱۱- محل و تاریخ و مهر و امضاء مقام مسئول گواهی کننده
۱۲- و...

مجوز ثبت سفارش

Registration Permission

این مجوز به استناد فرم درخواست ثبت سفارش که توسط بخش معاونت بازرگانی خارجی وزارت بازرگانی در اختیار متقاضیان واردات کالا قرار می گیرد، پس از تکمیل اطلاعات موردنظر و ضمیمه نمودن پروفرما به آن و با طی مراحل و اخذ مجوز های قانونی جهت واردات کالا موردنظر صادر می گردد.
فرم ثبت سفارش پر نشده فاقد ارزش بوده و برگ عادی تلقی می گردد که پس از تکمیل مشخصات متقاضی کالا از روی مندرجات پروفرما توسط وی و اخذ مجوز های لازم و بررسی کارشناسی و ممهور نمودن مهر مخصوص و امضاء کارشناس و درج شماره ۸ رقمی ثبت سفارش (که به صورت رمز می باشد و در مهندسی نرم افزار بانک مرکزی تولید می گردد و توسط اداره ثبت سفارش هر چند وقت با نامه محرمانه از بانک مرکزی دریافت می گردد) که ردیابی آن با این شماره امکان پذیر است، فرم ثبت سفارش دارای ارزش و اعتبار می گردد و طبق ماده ۸ قانون مقررات صادرات و واردات به آن مجوز ورود با مجوز ثبت سفارش گفته می شود.
برگه درخواست ثبت سفارش از ۵ قسمت تشکیل شده است:
۱- مشخصات و هویت درخواست کننده شامل نام کامل متقاضی، شماره شناسنامه، شماره کارت بازرگانی، نوع فعالیت، آدرس و...
۲- مشخصات ثبت سفارش کالا شامل نام فروشنده، کشور تولید کننده، نام و مشخصات کالا، شماره تعرفه، ارزش کالا، شماره پروفرما، تاریخ پروفرما، نوع معامله، نوع ثبت سفارش، نوع قرارداد و...
۳- مشخصات ثبت سفارش حمل شامل نام شرکت حمل کننده، کشور ذی نفع، وسیله حمل، نوع بسته بندی، کشور مبدا حمل، محل بارگیری، مرز ورودی، گمرک مقصد و...
۴- قسمت مربوط به مجوز دهندگان ورود کالا که اطلاعاتی نظیر نام وزارتخانه، نام و مشخصات کالا، میزان کالا، ارزش کالا، اعتبار موافقتنامه، محل تمدید مجوز و... درج می شود.
۵- قسمت مربوط به بخش تخصیص دهنده ارز که شامل مبلغ ارز، محل سهمیه ارزی، کد تخصیص ارز، نوع ارز، محل امضاء و مهر و... می باشد.
در ظهر برگ ثبت سفارش نیز شرح اختصاصی کالا با ذکر شماره فنی، مقدار و مبلغ فوب(۸) کالا (FOB)، هزینه حمل کالا، مبالغ ارزی کالا و...تکمیل و در قسمت چپ آن نیز مجوز وزارت بازرگانی با قید میزان ارز خارجی تایید می گردد و توسط دفتر ثبت سفارشات وزارت بازرگانی با تعیین نوع ارز و تاریخ صدور و اعتبار این مجوز ممهور به مهر خاصی(معمولاً مهر بیضی شکل) می گردد و سپس در دفاتر مربوطه، مراتب ثبت و ردیف دفتر و تاریخ آن در بالای صفحه اول درخواست ثبت سفارش به عنوان شماره مجوز ثبت سفارش قید و متعاقب آن متقاضی جهت انجام تشریفات گشایش اعتبار به بانک ارزی مربوطه مراجعه می نماید.
ضمناً متن پروفرما نیز به مهر ثبت سفارش وزارت بازرگانی ممهور می گردد.

کارت حق العمل کاری(ترخیص کاری)

Brokery license card

حق العمل کار گمرکی (Customs Broker) (۹) یا بهتر بگوییم (ترخیص کار) به شخص اعم از حقیقی یا حقوقی اطلاق می شود که تشریفات گمرکی متعلق به شخص دیگری را به وکالت از طرف وی در گمرک انجام دهد.
وفق مفاد آئین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۵۱ هیچ شخصی بعنوان حق العمل کار در گمرک پذیرفته نمی شود مگر اینکه پروانه مخصوص را از گمرک تحصیل نموده باشد. پروانه حق العمل کاری در گمرک به اشخاصی داده می شود که دارای کارت بازرگانی بوده و حائز شرایط خاص و پذیرفته شدن در آزمون مربوطه سالیانه گمرک می باشند. مدت اعتبار پروانه حق العمل کاری یکسال از تاریخ صدور بوده و وفق شرایطی قابل تمدید برای سال های بعد نیز می باشد. به استناد پروانه حق العمل کاری کارتی تحت عنوان کارت حق العمل کاری از طرف گمرک ایران صادر می گردد. کارت حق العمل کاری همانند کارت بازرگانی به قطع جیبی بوده و علاوه بر دارا بودن عنوان کارت حق العمل کاری و نام گمرک صادرکننده، شماره کارت بازرگانی، شماره پرونده، مدت اعتبار، نام دارنده کارت (اگر بنام شرکت باشد نام شرکت و نام مدیریت آن) و با دارا بودن عکس دارنده کارت و ممهور به مهر دفتر واردات گمرک ایران و مهر و امضاء مدیرکل دفتر مزبور می باشد و صفحه بعدی آن تمدید های سالیانه تا چهار سال وجود دارد لذا هر کارت حق العمل کاری اعتباری ۵ ساله داشته و پس از انقضاء سال اول برای چهار سال بعدی بطور سالیانه و رعایت شرایط خاص و موافقت گمرک قابل تمدید می باشد و پس از ۵ سال کارت حق العمل کاری بایستی تعویض و کارت جدیدی جایگزین آن شود.

کارت بازرگانی

Commercial ID card

طبق ماده ۳ قانون مقررات صادرات و واردات ایران، مبادرت به امر صادرات و واردات کالا به صورت تجاری مستلزم داشتن کارت بازرگانی است که توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران صادر و به تایید وزارت بازرگانی می رسد.
کارت بازرگانی ممکن است برای اشخاص حقوقی یا اشخاص حقیقی که رشته فعالیت آن ها مرتبط با امور بازرگانی (از جمله حق العملکاری) می باشد صادر شود. در این کارت جهت اشخاص حقوقی اطلاعاتی بشرح زیر ثبت می گردد.
۱- نام شرکت
۲- نوع شرکت
۳- شماره و محل ثبت شرکت
۴- تاریخ تاسیس شرکت
۵- شماره و تاریخ اظهارنامه ثبتی (ثبت شرکت ها)
۶- ملیت شرکت
۷- نوع مالکیت شرکت (خصوصی، تعاونی)
۸- میزان سرمایه
۹- نام کامل دارنده کارت
۱۰- و...
مشخصات سجلی دارنده کارت و آدرس و تلفن شرکت و مهر امضاء شعبه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران علاوه بر اطلاعات مذکور در صفحات دیگر کارت بازرگانی اطلاعاتی از جمله:
۱- شماره کارت عضویت
۲- رشته فعالیت (واردات، صادرات و غیره)
۳- تاریخ صدور کارت
۴- تاریخ انقضاء
در کارت بازرگانی که بشکل دفترچه ای به قطع جیبی است باید نمونه امضاء دارنده کارت نیز در آن درج گردد.
کارت بازرگانی بنا به دلایلی از جمله انقضاء مهلت و یا بواسطه تخلفات تجاری از جمله تخلفات گمرکی، قاچاق و... توسط گمرک و یا اتاق بازرگانی و صنایع و معادن لغو می گردد.

وکالت نامه

Power of attorney

وکالت نامه سندی است که به موجب آن شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی تحت عنوان موکل اختیارات خاصی را به شخص یا اشخاص دیگری اعم از حقیقی یا حقوقی تحت عنوان وکیل واگذار نماید.
وکالتنامه به مدرکی اطلاق می گردد که صاحب کالا به موجب آن برای نماینده خود یا به یک حق العمل کار (ترخیص کار)اختیار ترخیص کالا از گمرک را بدهد. این مدرک باید رسمی، ثبتی و کتبی باشد. بنابراین در مواردی که مراجعه کننده به گمرک غیر از فردی که به عنوان صاحب کالا تلقی می گردد باشد باید وکالت نامه رسمی و ثبتی ارائه نماید مگر اینکه صاحب کالا سازمان دولتی و یا سازمان های وابسته به دولت باشد که در این مواقع معرفی نامه رسمی سازمان دولتی یا سازمان های وابسته به دولت با امضاء مجاز، جهت ارائه به گمرک کافی می باشد.
در وکالت نامه می بایست موارد زیر درج شود:
۱. تاریخ صدور و شماره ثبت در دفتر رسمی
۲. مهر و امضاء مجاز دفترخانه
۳. اطلاعات سجلی و آدرس اقامت یا کار موکل
۴. اطلاعات سجلی و آدرس وکیل
۵. محدوده و مورد وکالت
۶. مدت اعتبار وکالت نامه
۷. و...

گواهی بازرسی

CERTIFICATE OF INSPECTION

گواهی بازرسی یا گواهی سوریانس(بازرسی کالا) سندی است که توسط یکی از شرکت های بازرسی کننده بین المللی صادر می شود.
در بازرگانی بین المللی که طرفین داد و ستد ساکن کشور های مختلف می باشند و در اکثر معاملات کالا نیز از کشور ثالثی بارگیری و حمل می شود قاعدتاً خریدار قبل از وصول کالا نمی تواند از انطباق مشخصات کمی و کیفی و سایر خصوصیات کالا با قراداد فروش اطمینان حاصل نماید بنابراین پس از جنگ جهانی دوم برای پاسخگویی به این نیاز تجارت جهانی و برطرف کردن این نقیصه و کمک به رشد تجارت بین المللی و دادن اطمینان بیشتر به طرفین داد و ستد به ویژه واردکنندگان، شرکت های بازرسی کننده بین المللی پا به عرصه تجارت جهانی گذاشتند و در کنار فورواردرها، بانک ها، شرکت های بیمه و شرکت های حمل و نقل جا گرفتند و به عنوان چشم و گوش و امین و به عبارتی بازوی فنی واردکنندگان کالا معرفی گردیدند.
بنابراین در این مواقع بازرسی قبل از حمل PRE SHIPMENT INSPECTION یا به اختصار PSI در تجارت بین المللی مطرح می شود. خریدار فقط از طریق این سند است که می تواند اطمینان حاصل نماید کالای تحویل داده شده به متصدی حمل و نقل یا شرکت کننده از لحاظ کمی و کیفی و سایر مشخصات با قرارداد فروش انطباق دارد. بازرسی ممکن است از زمان بسته بندی شروع و در حین بسته بندی تا موقع بارگیری برای حمل به مقصد ادامه یابد ولی معمولاً بازرسی از بسته های آماده جهت صدور انجام گرفته و سپس گواهی بازرسی صادر می شود.
گواهی های بازرسی انواع متعددی دارند:
۱- گواهینامه بازرسی که نشان دهنده انطباق کالا با سفارش با انجام ارزیابی و قضاوت و همچنین ارزیابی برگه نتایج آزمون می باشد.
۲- بازرسی قبل از حمل
(PSI) PRE SHIPMENT INSPECTION
۳- گواهی تایید قیمت
(CRF) CLEARING REPORT OF FINNING 
این سند به معنی تایید قیمت کالا توسط شرکت بازرسی معتبر است.
۴- گواهی کیفیت و کمیت و بسته بندی
(QQPC) QUANTITY QUALITY & PACKING CERTIFICATE
این سند گواهی بازرسی صادره توسط یک شرکت بازرسی است که کیفیت، کمیت و بسته بندی کالا را گواهی می کند.
۵- تاییدیه انطباق
(VOC) VERIFICATION OF CONFORMITY
سندی است که براساس آن یکی از شرکت های بازرسی یا مسئول کنترل کیفیت واحد تولیدی و یا مدیر عامل واحد تولیدی اظهارنامه عرضه کننده کالا را تایید می کند.
۶- و...
برخی اسناد و فرم ها نیز وجود دارد که استاندارد بودن کالا توسط عرضه کننده و یا تولید کننده به موجب آن تایید می شود و ممکن است با نظر خریدار به تایید شرکت های بازرسی نیز برسد و حسب مورد از طرف موسسه استاندارد از واردکننده یا صاحب کالا درخواست شود.
۱. اظهارنامه عرضه کننده
(SD) SUPPLIERS DECLARATION
۲. اظهارنامه تولید کننده
(MD) MANUFACTURES DECLARATION
۳. برگه نتایج آزمون
TEST REPORT

صرف نظر از اسنادی که توضیحات لازم پیرامون هر یک از آن ها ارائه گردید ممکن است حسب مورد برخی مجوزها و گواهی نامه نیز در مواقع واردات کالا توسط صاحب کالا از دستگاه ها و سازمان های ذیربط اخذ و به گمرک ارائه گردد.
از جمله مجوز ها و گواهی های مورد نیاز می توان به مجوز استاندارد، گواهی بهداشت، گواهی قرنطینه، گواهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجوز تاسیس و بهره برداری واحد های تولیدی یا کارت شناسایی کارگاه و روزنامه رسمی و... اشاره نمود.

نظرات کاربران درباره کتاب اسناد گمرکی و اسناد حمل، خرید، بیمه و پستی

کتابی با قیمت مناسب و در عین حال مفید.
در 1 ماه پیش توسط m a