فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر

کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر

نسخه الکترونیک کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر

این‌ کتاب‌ به‌ رویدادهای‌ ارتباطی‌ بین‌ مادر و نوزاد به‌ شیوه‌ای‌ نو و تازه‌ می‌نگرد. برخلاف‌ کتاب‌هایی‌ که‌ به‌ این‌ مبحث‌ همیشگی‌ پرداخته‌اند، کانون‌ توجه‌ این‌ کتاب‌ جزئیات‌ شیوه‌ رفتار مادر و نوزاد در ارتباط‌ با همدیگر است‌. به‌ خصوص‌ توجه‌ بیش‌تری‌ به‌ رویدادهای‌ بازیگوشانه‌ و ظاهراً سطحی‌ شده‌ است‌ که‌ پیوسته‌ در امور روزمره‌ مادر و نوزاد پیش‌ می‌آید و آن‌ها را تنظیم‌ می‌کند. دانیل‌ استرن‌ با شواهد متقاعدکننده‌ نشان‌ می‌دهد که‌ این‌ رویدادها بسی‌ مهم‌تر از شوخی‌ یا بازیگوشی‌ صرف‌ است‌، بلکه‌ به‌ طرز بی‌نظیری‌ تنظیم‌ شده‌اند تا نوزاد براساس‌ آن‌ها ماهیت‌ اجتماعی‌ را که‌ باید در آن‌ زندگی‌ کند، شناسایی‌ کند. «این‌ کتابی‌ است‌ که‌ علاقه‌ بسیاری‌ از خوانندگان‌ را برمی‌انگیزد... خواننده‌ با اطمینان‌ قوی‌ نسبت‌ به‌ اهمیت‌ شش‌ ماه‌ اوّل‌ حیات‌ آگاهی‌ کسب‌ می‌کند... و به‌ درک‌ تازه‌ای‌ در خصوص‌ ماهیت‌ انسانی‌ خود می‌رسد.

ادامه...
  • ناشر گروه انتشاراتی ققنوس
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 1.72 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۹۲ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱. یادگیری امور انسانی



ما ناظر تعامل اجتماعی، بین نوزادان و مراقبانشان در خانه، آزمایشگاه، زمین های بازی، پارک ها، متروها و جاهای دیگر بوده ایم. هدف این تحقیق درک چگونگی شکل گیری نوزاد، به عنوان فردی اجتماعی، طی مدت شش ماه اوّل زندگی است. در این دوره کوتاه، که من آن را نخستین مرحله یادگیری امور انسانی می نامم، نوزاد می آموزد مادرش را به بازی دعوت و تعامل را با او آغاز کند؛ همچنین در نگهداری و تنظیم جریان تبادل اجتماعی مهارت می یابد و نشانه هایی را برای خاتمه دادن یا گریختن از برخورد با افراد یاد می گیرد، یا خیلی ساده آن را به طور موقت در «الگوی نگهداری»(۱) قرار می دهد. به طور کلی، نوزاد بر بیش تر نشانه ها و قراردادهای اصلی تسلط پیدا می کند تا بتواند پا به پای مادرش «حرکات» و مجموعه ای از الگوهای تقلیدی را انجام دهد. نتیجه این «حرکات» و الگوها، رقص هایی اند که آن ها را با عنوان تعامل باز می شناسیم. این رقص نگاری زیست شناختی(۲) به عنوان پیش نمونه(۳) برای همه تبادل های میان فردیِ آتیِ نوزاد به کار گرفته می شود.
مطالب این کتاب در باره چیزهایی است که من در خصوص فرایند نخستین تعامل، اجتماعی یعنی رفتارِ مراقب و نوزاد، شامل: شکل گیری، ساختار، اهداف و عملکردهای رشدیِ آن، آموخته ام. این کتاب در شمار کتاب های راهنما نیست، بلکه بیش تر کتابی توصیفی به شمار می آید.
در اجرای این تحقیق انگیزه ای ساده داشتم. مراقب و نوزاد، چه بدانند و چه ندانند، نسبت به تعامل های اجتماعی خود بیش تر از ما آگاهی دارند. آنان در حالی که به کنش و واکنش عادی خود سرگرم بودند، تنها آموزگاران من محسوب می شدند. مادر سرگرم فرایندی طبیعی با نوزاد خود است، فرایندی که مادران و نوزادان طی هزاران سال تکامل، با پیچیدگی و دشواری خیره کننده ای برای آن آماده و مهیا شده اند. از آن جا که آگاهی مادر و نوزاد از کیفیت احساسی و تاثیر تبادل های شان «شهودی» است، ناگزیر بودم بهترین راه فراگیری از آنان را در باره چیزهایی بیابم که لزوما نمی شد آن ها را در قالب کلمات در آورد به این منظور، من و همکارانم گاه تنها مشاهده گر بودیم و با چشم و گوش باز هر رویداد ارتباطی را که اتفاق می افتاد زیر نظر می گرفتیم. امّا رویدادها خیلی سریع و یکباره اتفاق می افتادند. برای حل این مشکل، اغلب در خانه شرکت کنندگان، رویدادها را روی نوار ویدئو ضبط می کردیم تا در آزمایشگاه نوارها را بارها و بارها ببینیم و مرور کنیم. وقتی پی بردیم مشاهداتی دقیق تر و بیش تر لازم است، فیلم های شانزده میلیمتری را تصویر به تصویر با صرف ساعت ها وقت برای اتفاق هایی که در چند ثانیه افتاده بودند، مطالعه کردیم. در مواقع دیگر، رفتارهای خاصی را مانند نگاه خیره یا آواسازی ضبط کردیم و به کامپیوتر دادیم تا در جستجوی الگوها و رابطه ها کمکمان کند.
پیش از این که جلوتر بروم، می خواهم نوع رویدادهایی را توصیف کنم که مورد توجه ما بودند و از آن ها مطالب زیادی می آموختیم. این رویدادها تبادل های میان فردی نسبتا عادی و مشترکی اند که در نیم سال اوّل حیات نوزاد، مابین او و مراقب اولیه اش پیش می آیند. رویدادها لحظاتی اند که تقریبا ماهیت اجتماعیِ صرف دارند و بیش تر به شکل غیر منتظره در میانه فعالیتی یا در فاصله بین فعالیت ها اتفاق می افتند. با این حال، چنان که نشان خواهم داد، این لحظات در ایجاد تجربه هایی که نوزاد با استفاده از آن ها در می یابد چگونه با افراد دیگر رابطه برقرار کند، بسیار حیاتی اند. در این جا نمونه مشروحی می آید که ویژگی این پدیده را دارد و بعدها به عنوان مرجعِ ما کاربرد خواهد داشت.
مادری به نوزاد سه ماه و نیمه اش با شیشه شیر می دهد. هر دوی آن ها تقریبا تا نیمه کار پیش آمده اند. طی مرحله نخست تغذیه، نوزاد در حال مکیدن شیشه شیر و در کار خود جدّی بوده است. گهگاهی هم به مادرش نگاهی می انداخته که بعضی اوقات مدتی طول می کشیده است (ده الی پانزده ثانیه). در مراحل بعد، نوزاد با تنبلی به اطراف اتاق خیره می شود. مادر تقریبا بی حرکت است، انگار که بخواهد نوزادش را وارسی کند، به طور متناوب به او می نگرد. گاهی هم بی آن که با او حرفی بزند یا حالت چهره اش را تغییر دهد، نگاه های طولانی (۲۰ الی ۳۰ ثانیه) به او می اندازد. مادر وقتی به نوزاد نگاه می کند به ندرت حرف می زند، امّا وقتی نگاهش متوجه من می شود، اغلب با قیافه پر نشاطی صحبت می کند. تا این جا، عمل تغذیه به طور طبیعی انجام یافته ولی هیچ نوع تعامل اجتماعی روی نداده است. بعد از این، تغییری صورت می پذیرد. وقتی که مادر مرا نگاه می کند و با من حرف می زند، رو به نوزادش می کند و به چهره او خیره می شود. نوزاد که خیره به سقف نگاه می کند از گوشه چشم، صورت مادرش را می بیند که به سمت او می چرخد، بر می گردد و نگاه خیره اش را متوجه مادر می کند. بعد از این اتفاق ها نوزاد دیگر این ضرباهنگ را رعایت نمی کند و از مکیدن شیشه شیر باز می ایستد. سر پستانک را رها می کند و خلا داخل آن، وقتی که نوزاد دهان خود را برای کوچک ترین نشانی از لبخند شل می کند، پر می شود. مادر حرفش را قطع می کند و در حالی که به صورتِ در حال تغییر نوزاد می نگرد چشمانش را کمی گرد می کند و ابروهایش را تا حدی بالا می کشد. نگاه نوزاد در نگاه مادر گره می خورد. برای مدتی بی حرکت به همدیگر خیره می شوند. نوزاد مکیدن شیر را از سر نمی گیرد و مادر در ابراز شور و حال اندک خود پایداری نشان می دهد. این لحظه ساکت و تقریبا ساکن ادامه می یابد تا این که مادر با گفتن «هی!» سکوت را می شکند و چشم های خود را گردتر می کند. ابروها را هرچه بالاتر می کشد و سر را به طرف نوزاد می گرداند. تقریبا در این حین چشمان نوزاد گشاد می شود، سرش به یک سو می چرخد و با گشوده تر شدن لبخندش سر پستانک از دهانش بیرون می افتد. مادر می گوید: «هی سلام!... سَ... لام.... سَ... لا... م!» طوری که با تکرار پی در پی هر سلام، صدایش زیرتر و «سلام» طولانی تر و پر فشارتر ادا می شود. با گفتن هر «سلام» نوزاد لذت بیش تری می برد و بدنش با هر نفس مثل بادکنکی که دارند بادش می کنند پر بادتر می شود و به لرزه می افتد. مادر درنگ کرده و صورت خود را شل می کند. مادر و نوزاد لحظه ای همدیگر را مشتاقانه نگاه می کنند، بعد هیجان پیش آمده مابین آن ها فروکش می کند ولی پیش از محو کامل آن، نوزاد ابتکار عمل ناگهانی نشان می دهد و هیجان را دوباره باز می گرداند. سر را با چرخشی سریع پیش می آورد، دست ها را رو به بالا تکان داده و لبخندی پرطنین سر می دهد. مادر تکانی می خورد. صورت را با دهانی باز و چشمانی درخشان جلو برده و می گوید: «اوووه... می خوای بازی کنی نه... می خوای؟... نمی دونم بازم گشنته یا نه... نه... نه... نه نمی دونم» و به این ترتیب هر دو از این مرحله خارج می شوند.
پس از تبادلی ساده، آرامش و شور و هیجان به سطح بالاتری انتقال می یابد و در آن سطح تعامل به شکل تکرار بازی ظاهر می شود. چرخه بازی تقریبا با این ترتیب ادامه می یابد: مادر با قیافه ای اخم آلود خم می شود ولی با درخششی در چشم هایش نزدیک تر می رود، دهانش را گرد می کند و با لحنی که گویی هر لحظه آماده لبخند است، می گوید: «این بار می خوام بگیرمت» هم زمان با این گفته دست خود را بالای شکم نوزاد می برد و آماده می شود تا به نشانه غلغلک، انگشتان خود را بالای شکم و فرو رفتگی های خنده آور گردن و زیر بغل نوزاد به حرکت در آورد. همچنان که مادر مَکث کرده و صحبت می کند، نوزاد می خندد و وول می خورد ولی هرگز نگاهش از نگاه مادر دور نمی شود. حتی فشار غلغلک واقعی نیز نگاه خیره متقابل آن ها را برهم نمی زند.
بعد از این که حرکت انگشتان به گردن رسیده و با آخرین غلغلک تمام می شود، مادر به سرعت خود را عقب می کشد و به صندلی تکیه می دهد. صورتش اخمو نیست و چشمانش به اطراف می گردد، انگار به طرحی تازه و بسیار جذاب تر برای رفتار بعدی می اندیشد. نوزاد حین نگاه، مجذوب می شود و صدایی مانند «اَاَاَه» که به سادگی قابل شنیدن است در می آورد؛ در این اثنا، تصورات مادر به راحتی در چهره اش نمایان می شود، گویی صورتش پرده روشنی است که تصاویر متغیر ذهنش را به نمایش گذارده است.
مادر بار دیگر پیش می آید، احتمالاً این بار کمی زودتر و پر شتاب تر از دفعه های قبل. تمایل نوزاد هنوز کاملاً فروکش نکرده است و در یک لحظه غافلگیر می شود. صورتش بیش تر شگفت زدگی نشان می دهد تا لذت. چشمانش گشاد می شوند و دهانش نه زیاد، تنها اندکی گشوده می شود. بعد صورت خود را کمی بر می گرداند ولی نگاه متقابلش را همچنان حفظ می کند. وقتی مادر در انتهای این چرخه خود را عقب می کشد، متوجه می شود که چرخه چندان موفق نبوده (نتیجه برعکس نداده، بلکه موفق نبوده است) و علائم سرخوشی از بین رفته است. بی آن که عملی انجام دهد چند لحظه به صندلی خود تکیه می دهد و با صدای بلند با خود و با نوزاد حرف می زند. در این حال به ارزیابی اوضاع می پردازد و بعد بازی را از سر می گیرد. ولی این بار قسمت غلغلک دادن را کنار می نهد و به حرکات خود ضرباهنگ منظم و مشخص تری می بخشد. کاملاً یکنواخت، با حرکات نمایشی جذّاب و متغیر ابروان، چشم ها و دهان نزدیک تر رفته و با حالتی که بیش تر حاکی از نوید و وعده است تا تهدید و خطر، کاری را که می گوید، انجام می دهد، «می خوام بگیرمت.» توجه نوزاد بار دیگر به سوی او جلب می شود و لبخند آرامی در دهان نیمه بازش نقش می بندد. صورتش به سمت بالا پیش می آید و چشمانش اندکی بسته می شوند.
طی چهار دوره بعدی، مادر بازی جدید و متنوعی را تا حد زیادی به شکل یکسان برگزار می کند و در هر دوره موفقیت آمیز، با تغییر وضع چهره، صدا و زمان، بر شدت هیجان می افزاید. تقریبا کاری شبیه به این انجام می دهد: «می خوام بگیرمت... می ی ی خوام بگیرمت... می ی ی خوام م م بگیرمت... می ی ی ی خوام م م بگی ی رمت!!» نوزاد به تدریج برانگیخته تر می شود و هیجان فزاینده مادر و نوزاد ترکیبی از خطر و شادی است. در اثنایِ دوره اوّل، نوزاد مجذوب و مسحور رفتار عجیب مادرش می شود. تقریبا می خندد و هرگز نگاهش را از چهره مادر نمی گیرد. در دوره دوم با نزدیک شدن مادر صورتش را کمی بر می گرداند ولی خنده اش ادامه دارد. با شروع سومین حمله مادر، نوزاد هنوز حالت چهره به چهره کامل را نمی پذیرد و سر را کمی دورتر می برد. همچنان که مادر نزدیک تر می رود صورت نوزاد بیش تر می چرخد ولی باز نگاه را از مادر نمی گیرد و در همان حال لبخندش محو می شود. با اظهار هر خنده و جدّیت، ابروها و گوشه های لب نوزاد به سمت جلو و عقب تکان می خورند. با افزایش هیجان ظاهرا نوزاد میان سرخوشی و ترس مردد می ماند و بالاخره در حالی که بر تردیدش افزوده می شود نگاه را از مادر دور می کند، گویی برای لحظه ای به این طریق خود را جمع و جور می کند تا از شدت هیجانش بکاهد. بعد از این که به طور کامل از عهده این کار بر می آید، نگاه خیره اش را به مادر از سر گرفته و خنده ای طولانی سر می دهد. درست در این لحظه، مادر با شور خاصی چهارمین و پر هیجان ترین دوره چرخه را آغاز می کند ولی این چرخه نوزاد را متقاعد کرده و وا می دارد در تردیدِ میان سرخوشی و ترس، جانب ترس را بگیرد. بلافاصله نگاه خیره اش را قطع می کند. سرش بر می گردد و چهره اش تو هم می رود. مادر خیلی سریع متوجه می شود، بازی را شروع نکرده رها می کند و به نرمی می گوید: «اوه عزیزم، مثل این که هنوز گشنته،ها... بیا یه کم دیگه شیر بخور.» نوزاد دوباره نگاه می کند، صورتش آرام شده و بار دیگر سر پستانک را می گیرد. «لحظه» تعامل اجتماعی پایان یافته است. عمل تغذیه دوباره از سر گرفته می شود. (کل این رویداد تقریبا چهار دقیقه طول می کشد.)
از تجزیه و تحلیل چنین لحظاتی است که در می یابیم تعامل هایی صرفا اجتماعی بین مادر و نوزاد، که بعضی وقت ها «بازی آزاد»(۴) نامیده می شوند، در میان تجربه های بسیار حساس نوزاد در نخستین مرحله یادگیری و مشارکت او در رویدادهای انسانی وجود دارند. در اواخر شش ماه اوّل زندگی، این دوره تاثیر قابل توجه خود را اعمال می کند.
نوزاد طرح واره(۵)هایی را از چهره، صدا و لمس انسانی پدید می آورد و در چارچوب همین مقولات است که چهره، صدا، لمس و حرکات ویژه مراقب اولیه اش را باز می شناسد. همچنین طرح واره هایی از تغییرات مختلف که دست اندرکار تشکیل جلوه ها و نشانه های گوناگون عاطفه انسانی اند را به دست می آورد و الگویابیِ(۶) زمانی در مورد رفتار انسان و معنی تحولات گوناگون و نوسان های سرعت و آهنگ را «کسب» می کند. کودک سرمشق ها و قراردادهای اجتماعی ای را یاد می گیرد که به طور متقابل در شروع، حفظ، خاتمه و اجتناب در خصوص تعامل هایش با مادر تاثیر می گذارند. او شیوه های مختلف بحث یا گفتگو، مانند رعایت نوبت(۷) را یاد می گیرد. او دیگر پایه و اساس نوعی تصویر مرکب ذهنی از مادرش را با خود دارد، بنابراین چند ماه پس از پایان این دوره می توانیم از برقراری ثبات شی ء یا بازنمایی طولانی مدت مادر که در هرجا با خودش دارد ـ چه مادر حضور داشته باشد چه نداشته باشد ـ سخن به میان آوریم.
برای این که دریابیم کارکردهای رشدی دوره نخستین به چه کیفیتی انجام می گیرد به این شیوه عمل خواهیم کرد: ابتدا مجموعه ای از رفتارهای مربوط به چهره و گفتار و رفتارهای دیگر را که مراقب به عنوان اولین و مهم ترین تجربه های نوزاد در خصوص انبوهی از محرک های انسانی در اختیار او می گذارد، مورد بررسی قرار خواهیم داد. در قدم بعد مجموعه دیگری از رفتارها و توانایی های ادراکی را که نوزاد برای درک دنیای رفتارهای انسانی کسب می کند، بررسی خواهیم کرد. سپس در باره بعضی یافته های آزمایشگاهی و ملاک های نظری که از آن ها در فهم چگونگی تاثیر متقابل رفتارهای جداگانه مادر و نوزاد و نحوه شکل گیری تعامل سود برده ایم، سخن خواهیم گفت. همچنین در این خصوص که اصولاً این رفتارها چه اهدافی را دنبال می کنند و از چه نوع عملکرد رشدی برخوردارند، بحث خواهیم کرد. در آخر، در فصلی کاملاً بالینی در مورد شیوه هایی که باعث می شوند تعامل به بیراهه رود، بحث خواهیم کرد.

نظرات کاربران درباره کتاب نخستين رابطه نوزاد با مادر