فیدیبو نماینده قانونی نشر چشمه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .

کتاب ه همانند هیچکاک
زندگی و آثار آلفرد هیچکاک

نسخه الکترونیک کتاب ه همانند هیچکاک به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب ه همانند هیچکاک

پیچیده‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما را فیلم‌سازی انگلیسی ساخت که وقتی به دعوت امریکایی‌ها سر از هالیوود درآورد رونق تازه‌ای به سرزمین سینما بخشید و شماری از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما را در استودیوهایی ساخت که از هنر فیلم‌سازی او سر درنمی‌آوردند. پیش از آن‌که منتقدان جوان فرانسوی مشتاقانه به تماشای فیلم‌های او بنشینند و ساخته‌هایش را حد اعلای سینما بدانند، کمتر منتقدی حاضر بود فیلم‌های او را چیزی فراتر از فیلم‌های سرگرم‌کننده بداند. بعد از این بود که کارنامه درخشانش و به خصوص فیلم‌هایی که در دهه ۱۹۵۰ ساخت (از بیگانگان در قطار تا پنجره عقبی و مرد عوضی و سرگیجه)، به نمونه‌های کم‌نظیر سینمایی بدل شدند که می‌شد با «نظریه‌ مولف» دست به تحلیل‌شان زد. در همه این سال‌ها او تنها فیلم‌ساز تاریخ سینماست که همه تماشاگران سینما می‌شناسندش؛ فیلم‌سازی که سینما را از نو معنا کرد: آلفرد هیچکاک.

ادامه...
  • ناشر نشر چشمه
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 3 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۱۲ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب ه همانند هیچکاک

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱. هیچکاک در آغاز

هیچکاک را دیر اما به موقع شناختیم. آن روزها در جست وجوی سینمایی پاک و زلال، سینمایی خردمند و حساس و سینمایی تعالی بخش(۳) بودیم؛ سینمایی که ما را به فکر وادارد و سینمایی که فکر ما را تعالی ببخشد... آن روزها ما در جست وجوی عشق بودیم؛ در جست وجوی آن چه پروازمان دهد، آن چه بیدارمان کند و آن چه چشم های مان را به سوی فضایی روشن تر بگشاید.
هیچکاک را دیر شناختیم، چون در آن روزگار به دنبال قصه های رویایی هالیوودی، ماجراهای رابین هودی، شمشیربازی های ارول فلینی، داستان های عشقی پُرسوز سانتی مانتالی، عملیات قهرمانانه ی کابوی ها، ادابازی های روشنفکرانه و شعبده بازی ها و جادوگری های سینما بودیم و غافل از احساس تاثیرگذار و عمیقی که در زیر ظواهر ساده ی فیلم نهفته بود. ما عاشق سینما بودیم بی آن که بدانیم سینما به جز تفریح و تفنن چه دارد. هیچکاک را به موقع شناختیم چون به سنی رسیده بودیم که می دانستیم عشق چه معنایی می دهد، و خودمان به آن چگونه نگاه می کنیم و تازه می دانستیم به سینما چگونه باید نگاه کرد.
برای صحبت از هیچکاک ــ با آن همه کتاب که از دیدگاه های گوناگون نگاشته شده ــ همیشه موضوعی هست؛ یعنی هر زمان سراغ او بروید می توان از بین فیلم هایش حرف تازه ای بیرون کشید و نکته ی قابل توجهی کشف کرد. به همین دلیل هیچکاک دو جنبه ی متضاد دارد: هم فیلم های جنایی/ پلیسی هیجان انگیز و سرگرم کننده از خود باقی گذاشته که معیار اصیل سینمای متفنن امروز به شمار می رود، هم مظهر «سینمای مولف» است و در حقیقت تالیف گر و شاعر و خردمند و هنرمندی که بیش از نیم قرن فیلم هایش مانند الگوهایی بی مانند از هنر سینما مورد تحلیل قرار گرفته و معانی و مفاهیم فکری اش نشانه ی هوشمندی و توانایی اش به حساب می آید. این نکته کار را اندکی دشوار می کند. بحث درباره اش مستلزم مطالعه و کاوش فراوان است و شناخت هیچکاک از ورای فیلم هایش تنها با مطالعه و تجسس میسر نمی شود. لااقل باید مسیر فکری و حسی او را، از اولین تا آخرین فیلم، تعقیب کرد. نکته ی دیگر که کار دقت و مطالعه و سنجش در خصوص او را دشوارتر می سازد این که بزرگ ترین وجه امتیاز هیچکاک شیوه و سبک تصویرگرایی اش است و فهم این مسئله نیاز به تخصص و تبحر در تمامی هنرهای هفت گانه دارد تا با تحلیل دقیق بتوان راز و رمز زیبایی و استحکام زبان تصویری اش را دریافت، و این امر برای آنان که صرفاً زیبایی را می ستایند و پیوسته مجموع را می بینند و لذت می برند ــ بی آن که وارد رموز تخصصی کار بشوند ــ بسیار مشکل است.
نخستین بار که جذب هیچکاک شدم حوالی سال های ۳۲ ـ ۱۳۳۱ بود. چهارده پانزده سال بیشتر نداشتم و در دبیرستان درس می خواندم. یادم می آید سینما رکس فیلم زندگی دوزخی(۴)اش را نشان می داد و شبی که به تماشای آن نشستم هیچ آشنایی ای با کارگردان نداشتم و داستان در قالب لباس های قدیمی و دکور تاریخی بود و من هم آن نوع فیلم را زیاد نمی پسندیدم. با این که صحنه هایی کسل کننده داشت تنها یک صحنه ی آن یادم مانده، جایی که شوهر (جوزف کاتن) سعی در دیوانه جلوه دادن همسرش (اینگرید برگمن) داشت و زن هر وقت می رفت به اتاق خواب، روی تخت و زیر ملافه و پتو را برآمده می دید انگار چیزی زیر آن نهفته باشد، اما هربار که شوهر را فرامی خواند و او می آمد و ملافه را پس می زد، چیزی وجود نداشت. چندبار این ماجرا تکرار شد تا این که عاقبت یک شب زن خود جرئت کرد و به برآمدگی زیرِ پتو نزدیک شد و همین که با دلهره و هراس آن را کنار زد، ناگاه سر بریده ای را دید؛ زشت و بدشکل با ریش و موی بلند. چنان صحنه ی وحشت آوری بود که نه تنها من، بلکه همه ی تماشاچی ها سروصدا و آه وناله شان برخاست و همان لحظه هم زنی از بین حاضران فریادی از ترس کشید و بعد دیدیم او را از سالن بیرون بردند که معلوم شد غش کرده بود.
زندگی دوزخی چیزی نبود جز همان صحنه ی ترسناک و من گشتم و اسم کارگردان را پیدا کردم. دقیقاً نمی دانم چگونه و از کجا مطلبی درباره اش نوشتم و میل داشتم مقاله ی هیچکاک در مجله ای سینمایی چاپ شود (آن موقع در یک مجله ی ارتشی می نوشتم). پنج شش شماره ی پیک سینما درآمده بود و به نظرم مجله ی تروتمیزی می آمد و مطلب را با عنوان «هنرمندان پشت دوربین: آلفرد هیچکاک» پست کردم به آدرس مجله که در شماره ی هشت پیک سینما به سال ۱۳۳۳ چاپ شد. آن زمان شانزده سالم بود.
اما خاطرم هست قبل از زندگی دوزخی ، فیلم پرونده ی پارادین (۵) را از هیچکاک ــ بدون آن که بدانم کار اوست ــ در سینما رکس دیده بودم با اعلانی دمِ سینما با این مضمون «اگر کسی بتواند حدس بزند قاتل اصلی کیست، جایزه می گیرد.» جایزه هم نمی دانم چه بود ولی همین اعلان مرا به سینما کشاند، از این فیلم و داستان آن لحظه هایی محو و کمرنگ یادم مانده. آلیدا والی (ستاره ی زیبای ایتالیایی) نقش خانم پارادین را داشت و در خانه ای اشرافی و عتیق زندگی می کرد و تابلوِ بزرگی از شوهرش بر دیوار بود و وقتی پیانو می زد و نیم رخش با تصویر محو شوهر نابینایش ــ که به دست او مسموم شده بود ــ احساس غریبی را منتقل می کرد. موضوع اصلی فیلم رابطه ی رمانتیک و عاشقانه ای بود که بین وکیل مدافع (گریگوری پک) با خانم پارادین پس از جلسه های مداوم دادگاه ایجاد شد (بعدها شباهت هایی بین این شخصیت ها و فیلم سرگیجه (۶) یافتم).
پرونده ی پارادین را آن موقع نپسندیدم ولی بعدها برایم حکم یکی از هیچکاکی ترین فیلم هایش را پیدا کرد. هیچکاک اولین کارگردانی بود که شناختم. وقتی فهمیدم فیلم دامن خونین (۷) از او در سینمای تابستانی هما نمایش داده می شود با شوق رفتم و نومید برگشتم. فیلمی به شدت خسته کننده و پیچیده که اصلاً از موضوعش سر درنیاوردم. اما شاید شناخت بهتر هیچکاک با بیگانه ای در قطار(۸) بود در سینما رکس؛ فیلمی که مرا تحت تاثیر قرار داد و با این فیلم بود که شروع کردم به تجسس در تصاویرش ــ خفه کردن آن دخترکِ عینکی در شیشه ی عینک او که بر زمین افتاده یا سرهای تماشاگران تنیس که با بازی طرفین به دو سوی زمین می چرخد، جز سر قاتل که ثابت به حریف خیره مانده ــ و بعد هم اعتراف به گناه(۹) و دانستم که او «استاد مسلم دلهره» است.
در همین زمان که نامش مرا به سینما می کشاند، از طریق یکی از دوستان رفتم به یک سینمای خصوصی در پاساژی در خیابان نادری ــ مربوط به یک موسسه ی فرهنگی انگلیسی ــ برای تماشای آخرین فیلم استاد حرف «ام» را به نشانه ی مرگ بگیر(۱۰) به زبان اصلی که با عنوان پله ی پنجم به نمایش عمومی درآمد. آن موقع زبان نمی دانستم اما مبهوت فیلم شدم و به هر مکافات قصه اش را کشف کردم. صحنه ای که گریس کلی با قیچی قاتل مزدور را کشت شدیداً هیجان آور بود. دیگر هیچکاک برایم فیلم ساز کاملاً آشنایی شده بود، بی آن که بدانم در پس تصاویرش چه مفاهیمی نهفته است.
بعدها در گفت وگو با مجله ی گزارش فیلم گفتم: «وقتی هژیر داریوش برای تحصیل به فرانسه رفت، نخستین شماره ی مجله ی کایه دو سینما(۱۱) را برای ما فرستاد. با این مجله بود که فهمیدیم باید فیلم سازها را جدی بگیریم. با خواندن مطالب این مجله بود که دانستیم علاوه بر قصه ی فیلمی که می بینیم، فیلم سازها یک سبک و یک حرفی هم برای گفتن دارند. مطالب کایه دو سینما بود که ما را متوجه مفاهیم پشت فیلم ها کرد... کایه دو سینما ما را با هاکس و هیچکاک آشنا کرد.»
اما شناخت هیچکاکِ واقعی داستان دیگری بود که در یک موقعیت و دوره ی خاص پیش آمد. فیلم چهار سوار سرنوشت(۱۲) اثر وینسنت مینه لی را در سینما رادیوسیتی دیدیم؛ فیلمی که تاثیری غیرقابل تصور بر من گذاشت. بیش از حتا قصه و روابط شخصیت ها و طراحی صحنه و میزانسن های مینه لی، رنگ در آن فیلم واجد معنا بود. طوری که دریافتم شخصیت ها در دکور سرخ، از دیدگاه فیلم ساز چه حالت و روحیه ای را منعکس می کنند یا هنگامی که رنگ بنفش ناگاه بر پس زمینه ی شخصیتی دیده می شود، تداعی چه معنایی است. درست در همین اوقات بود که سینما چارلی سرگیجه را مجدداً به نمایش گذاشته بود و این تقارن باعث شد طور دیگری به این فیلم، که قبل ها دیده و مسحورش شده بودیم، بنگریم؛ به ویژه نقش رنگ و نوع میزانسن و بعد هم البته توجه کنیم که هیچکاک با عناصر سینما چگونه از اسرار وجود آدمی سخن گفته، و همین شد که برای ما پرسشی اساسی پیش آمد که چرا هیچکاک سرگیجه را با تکه های مجزا و مختلفِ صورت کیم نوواک آغاز کرده و چرا رنگ کبود را مثلاً برای لب او برگزیده و...
جالب است که هیچکاک هم مانند ما از پانزده سالگی دلبسته ی فیلم دیدن شد. آن اوایل فیلم های اولیه ی سینمای فرانسه و آلمان را می دید. آثار دیوید وارک گریفیث ــ به خصوص تولد یک ملت (۱۳) و تعصب (۱۴) ــ روی او تاثیر زیادی گذاشته بود. همین طور فیلم های باستر کیتن و داگلاس فربنکس و مری پیکفورد. هیچکاک فیلم های امریکایی را به دلیل تکنیک شان بر انگلیسی ها ترجیح می داد. از بین نویسندگان، ادگار آلن پوِ امریکایی را بیش از همه دوست داشت. خودش گفته است: «در شانزده سالگی بود که ادگار آلن پو را کشف کردم. ابتدا زندگی نامه اش را خواندم و زندگی غم انگیزش بر من بسیار تاثیر گذاشت. احساس ترحم فراوان به او داشتم چون به رغم استعدادش هیچ وقت خوشبخت نبود.»
خود هیچکاک هم با تربیت خشن و تند مذهبیِ پدرْ بزرگ شد؛ با این حال مرگ پدرش به طرز غیرقابل تصوری بر او، که پسر پانزده ساله ی حساسی بود، موثر افتاد. همان سختی ها در یک پسربچه ی تنها می توانست تخیل غریبی به وجود آورد. در حقیقت به خاطر سخت گیری ها و سرکوب گری والدین همیشه آرزوی مرگ داشت... او پدری شد که تمام عمر با وحشت خود را محبوس کرده بود.
و آلفرد هیچکاک نیم قرن آن را به دنیا نشان داد.

برای همسرم ثریا
و دخترهایم سها و ثنا

به جای پیش گفتار

یار دیرین...
از من خواسته ای که بر کتاب اخیرت، کتابی که درباره ی هیچکاک و آثارش آراسته ای، مقدمه ای بنویسم. به روی چشم. چیزی که هست، لازم است این بنده از همین جا اعلام کند واقعاً دستش نمی رود که بر این حاصل زحماتِ عاشقانه ی تو چیزی (مثلاً) «تحلیلی» یا «انتقادی» قلمی کند؛ به این دلیل ساده که به زعم بسیاری از زعمای «منطقی» و «استدلالیونِ» چیره دست معاصر، برای امر قضاوت و «انتقاد» انسان باید کاملاً بی طرف و عینی گر و به دور از عواطف خصوصی باشد (که لابد «آدم آهنی» ــ Robot ــ های قرن بیست و چهارم میلادی عاقبت به این مهم دست خواهند یافت) و این بنده ــ چنان که گفته اند و گفته ام ــ هنوز ــ به نوعی! ــ «آدم» هستم و غیر از معیارهایی که در مسیر عمر با «کوره سواد» و از راه آموخته ها برای آدم حاصل می شود، پدیده های هنری را با همه ی وجودم که عواطف، یعنی سلیقه و سابقه و ژن ها و خاطرات و همه چیزم ــ جزئی از آن هست ــ می سنجم (و نه این که قضاوت کنم. قضاوت ــ به فرمایش بزرگی ــ کاری است بسیار دشوار و کار بنده نیست...).
حالا هم بنده به حسب علاقه و ارادتم از دیرباز به شما و نیز به آقای آلفرد جان هیچکاک که، سرگیجه ی زیروروکننده اش را در کنار همدیگر (در مرحوم سینما کریستال) دیدیم، به این سبب نمی توانم کار شما را قضاوت کنم و این مهم را به قاضیان و ناقدان حرفه ای ــ کثر الله اجمعین ــ که تعدادشان هم اندک نیست (گویا یک سالن سینما فقط پُر از ناقدین ایم. خداوند برکت بدهد!) وامی گذارم... اندیشیدن به شما و این اثر شما از لحظه به لحظه ی روزها و راه های طولانی ای که باهم پیموده ایم، آن همه فیلم جانانه که (بدون نظر ناقدانه!) در کنار هم دیدیم و آن راه های مفصلی که درباره ی این فیلم ها صحبت کردیم جداً جدا نیست. چه بگویم که ندانی...
آن نوع فیلم و آن نوع سینما (و سالن سینماها) و تماشاگران آن نوع فیلم هم خداحافظ، رفیق! باقی می ماند عشق آدم هایی نظیر شما که می کوشند تا عطر و یاد آن آثار را یک جوری در فضا زنده کنند و یادآور شوند که سینما همیشه جلوه گاه «آدم آهنی ها» نبوده است (لابد به خاطر همین هم ناقد با فیلم امروزی باید مقداری «آدم آهنی» باشد!).
بنده کتاب شما را باعلاقه خواند و در دل خسته نباشیدی نثارت کرد و امیدوار است که دیگران هم با علاقه و نه لزوماً با قلم غلط گیری و شدیداً مو را از ماست بیرون کشیدن بخوانند . بنده ناقد نیستم؛ نه ناقد کتاب و نه متاب (یعنی غیرکتاب که مثلاً فیلم باشد) و این را پاره ای از ناقدان چیره دست معاصر (که گویا کلاس تعلیم و تدریس نقد فیلم و صدور گواهی نامه ی فوق کارشناسی نقد دارند) نیز فرموده اند.
کتاب شما برای بنده مرور عوالم خوشِ نوجوانی ـ جوانی مان بود که زندگی و جلوه هایش و فیلم ها را با «عشق» سنجیدیم. برایت خیر و خوبی و دوام عشق و اشتیاق آرزو دارم...

دوست دارت: پرویز دوایی

نظرات کاربران درباره کتاب ه همانند هیچکاک