فیدیبو نماینده قانونی انتشارات بصیرت و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب کهکشان‌ها

کتاب کهکشان‌ها

نسخه الکترونیک کتاب کهکشان‌ها به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب کهکشان‌ها

مناظرۀ نجومی بزرگِ ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ دو جنبه داشت: ابعاد کهکشان راه‌شیری، و ماهیت سحابی‌های مارپیچی. در واقع، اصلاً مناظره نبود؛ دو نفر سخنرانْ هریک به‌مدت چهل دقیقه صحبت کردند و بعد از آن جلسۀ گفت‌وگوی عمومی برگزار شد. موضوع این جلسه، که محلِ برگزاری‌اش در آن زمان موزۀ ملی ایالات متحده بود و امروز موزۀ تاریخ طبیعی اسمیتسونی است، «مقیاس عالم» بود. شِیپلی و کرتیس دربارۀ معنای این گزاره دیدگاه‌های کاملاً متفاوتی داشتند که هریک در مقاله‌ای علمی، که سال بعد منتشر کردند، آن را شرح دادند. در اصل، شیپلی فکر می‌کرد راه‌شیریْ خودِ عالم یا دست‌کم مهم‌ترین بخش عالم است و به دانستن اندازۀ کهکشان خودمان علاقه‌مند بود؛ کرتیس فکر می‌کرد که سحابی‌های مارپیچیْ کهکشان‌هایی مانند کهکشان خودمان‌اند و به مقیاس چیزها فراتر از راه‌شیری علاقه‌مند بود. این مناظره در آن زمانِ خاص اتفاق افتاد چون اخترشناسان به‌تازگی به روش‌هایی برای سنجش فاصله در سرتاسر راه‌شیری دست یافته بودند. فاصلۀ ستاره‌های نزدیک را می‌شد با همان نوع روش‌های پیمایشی سنجید که با مثلثات شروع می‌شدند و لنرد دیگز با آنها آشنایی داشت. اگر ستاره‌ای نزدیک را در دو شب با فاصلۀ زمانی شش ماه از هم ـ که زمین در دو نقطۀ مقابل هم در مدارش به‌دور خورشید قرار دارد ـ رصد کنیم، به‌نظر می‌رسد آن ستاره در برابر پس‌زمینه‌ای از ستاره‌های دورتر جابه‌جا شده است.

ادامه...
  • ناشر انتشارات بصیرت
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.56 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۴۲ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب کهکشان‌ها

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

مقدمه

بررسی علمیِ کهکشان ها کمتر از صد سال پیش، در دهه ۱۹۲۰ میلادی، آغاز شد؛ وقتی نخستین بار معلوم شد که بسیاری از حباب های مِه آلود نوری، که با تلسکوپ دیده می شوند، جزیره هایی ساخته شده از تعداد بسیاری ستاره در فضا هستند؛ بسیار فراتر از راه شیری، جزیره ـ کهکشان خودمان. بدون تلسکوپ، هرگز نمی توانستیم عالمِ فراتر از راه شیری را کاوش کنیم و به بررسی ماهیت کهکشان ها بپردازیم، اما تقریباً چهارصد سال طول کشید تا تلسکوپ ها آن قدر پیشرفته شوند که ماهیت حقیقی کهکشان ها را آشکار کنند.
تا جایی که امروز می دانیم، نخستین کسی که از تلسکوپ برای نگاه کردن به آسمان شب استفاده کرد لِنرد دیگز،(۱) ریاضی دان و کاوشگر تحصیل کرده آکسفورد، بود(۲) که زمانی حدود سال ۱۵۵۱ هم تئودولیت را اختراع کرد. او استفاده از تلسکوپ (در واقع تئودولیتی که به سوی آسمان نشانه رفته بود) را از دیگران مخفی نگه داشت، چون تئودولیت در کار او ارزش بسیاری داشت. همچنین او یکی از نخستین کتاب های عمومیِ علمی را به زبان انگلیسی نوشت که شامل شرحی بر مدل زمین مرکز بطلمیوس(۳) از عالم بود. لنرد در سال ۱۵۵۹ درگذشت ولی پسرش، تامس دیگز،(۴) کار پدر را ادامه داد. تامس، که در دهه ۱۵۴۰ متولد شده بود، ریاضی دان شد و در سال ۱۵۷۱ ترتیبِ انتشار کتابی نوشته پدرش را داد که در آن نخستین بار ساختار تلسکوپ به صورت مکتوب شرح داده شده بود. تامس دیگز همچنین به کار رصد نجومی هم مشغول بود و در سال ۱۵۷۶ نسخه ای بازبینی شده و مبسوط از کتاب نخست پدرش منتشر کرد. آن کتاب شامل نخستین شرح مکتوب مدل خورشیدمرکز کُپرنیک(۵) به زبان انگلیسی بود.
در آن کتاب، Prognostication Everlasting، دیگزِ جوان گفت که جهان نامتناهی است و تصویری از خورشید به آن اضافه کرد که سیاره ها به دورش می گشتند و خودش در مرکزِ مجموعه ای از ستاره ها، که تا بی نهایت در همه جهت ها ادامه داشت، قرار گرفته بود. از آنجاکه می دانیم دیگز دست کم یک تلسکوپ در اختیار داشته، طبیعی است که نتیجه بگیریم او با تلسکوپ به نوارِ نورانی کشیده شده در سرتاسر آسمان، که به راه شیری می شناسیمش، نگاه کرده و کشف کرده بود که این نوار از بی نهایت ستاره منفرد تشکیل شده است.
شاید داستان لنرد و تامس دیگز برای تان تعجب آور باشد، چون معمولاً اعتبار هر دو کار ـ استفاده از تلسکوپ برای مقاصد نجومی و کشف اینکه راه شیری از ستاره ها شکل گرفته ـ را از آنِ گالیله ئو گالیله،(۶) در ابتدای نخستین دهه قرن هفدهم میلادی، می دانیم. در واقع، تلسکوپ چندین بار در اروپای شمالی و غربی به طور مستقل اختراع شد و اخبار این اختراع تازه در سال ۱۶۰۹ از هلند به ایتالیا رسید. گالیله، با دردست داشتن شرحی درباره این ابزار، یکی برای خودش ـ نخستین از چندین ـ ساخت و آن را به سوی آسمان هم نشانه رفت. کشف های او در سال ۱۶۱۰ در کتابی با عنوان پیام آور ستاره ای(۷) منتشر شد. اینْ او را مشهور کرد و منشا این افسانه شایع شد که او نخستین اخترشناسی بوده که از تلسکوپ استفاده کرده است. اما گالیله هم، مانند تامس دیگز پیش از او، واقعاً با رصد به این نتیجه رسید که راه شیری از بی شمار ستاره تشکیل شده است.
گام بعدی در راهِ رسیدن به درکی از جایگاه ما در عالم را تامس رایت(۸)، ابزارساز و فیلسوف انگلیسی، در اواسط قرن هجدهم برداشت. اما مشارکت های او هم، همچون دیگز، تقریباً به فراموشی سپرده شد. راه شیری در سرتاسر آسمان شب نواری از نور شکل می دهد. رایت در کتابش، نظریه اصلی یا فرضیه ای جدید در باب عالم،(۹) که در سال ۱۷۵۰ منتشر شد، گفت که نوار راه شیری تکه صفحه ای از ستاره هاست و شکلش را به سنگ آسیاب تشبیه کرد. حتی شگفت انگیزتر اینکه فهمید خورشید نه در مرکز این صفحه قرص شکل ستاره ها بلکه خارج از یکی از لبه هایش قرار دارد. او حتی این موضوع را مطرح کرد که حباب های مه آلود نور، که از درون تلسکوپ دیده می شوند و به سبب شباهت شان به ابرها سحابی نام دارند، ممکن است خارج از راه شیری قرار داشته باشند؛ هرچند او از نظر تخیلْ آن گام بلند را برنداشت تا عنوان کند که چه بسا سحابی ها منظومه های ستاره ایِ دیگری مانند خود راه شیری باشند. ایمانوئل کانت،(۱۰) فیلسوف و دانشمند آلمانی، این افکار را از رایت به امانت گرفت؛ او قدمی دیگر برداشت و اعلام کرد که شاید سحابی ها «جهان های جزیره ای» شبیه راه شیری باشند. این اندیشه جدی گرفته نشد.
همین طور که تلسکوپ ها پیشرفت کردند، سحابی های بیشتر و بیشتری کشف و فهرست شدند. یک علت برای فهرست بندیِ دقیق این بود که اخترشناسان اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم مشتاقِ یافتن دنباله دارها بودند و حباب مه آلود سحابی ها در نگاه نخست شبیه حباب مه آلود دنباله دارها به نظر می رسد. پس، افرادی مثل شارل مسیه(۱۱) در دهه ۱۷۸۰ و ویلیام هرشل(۱۲) ـ که فهرستی را در سال ۱۸۲۰ کامل کرد ـ مکان سحابی ها را شناسایی کردند تا هیچ ابهامی در بین نباشد. فهرست هرشل شامل ۲۵۰۰ سحابی بود که امروز می دانیم اغلب شان کهکشان اند. طی بیست سالِ بعدی، او سعی کرد بفهمد سحابی ها از چه ساخته شده اند، اما حتی بزرگ ترین تلسکوپ او، با آینه ای به قطر ۴۸ اینچ (۲/ ۱ متر)، نمی توانست این توده های مه آلود را به ستاره های سازنده شان تفکیک کند. او در سال ۱۸۲۲ در حالی چشم از جهان فروبست که فکر می کرد سحابی ها واقعاً ابرهایی مه آلود از ماده درون راه شیری اند.
گام رصدیِ بعدی را ویلیام پارسونز، معروف به لُرد راس،(۱۳) برداشت. او در دهه ۱۸۴۰، تلسکوپی غول پیکر با آینه ای به قطر ۷۲ اینچ (۸ /۱ متر) ساخت. او با این ابزار کشف کرد که بسیاری از سحابی ها ساختاری مارپیچی دارند؛ مثل الگوی شیری که داخل فنجانی قهوه سیاه ریخته می شود. طی دهه های بعدی، به قطعیت معلوم شد که برخی از سحابی ها واقعاً ابرهای درخشان گاز درون راه شیری اند، و برخی هم به خوشه هایی از ستاره ها تفکیک می شوند، در مقیاسی بسیار کوچک تر از راه شیری و مرتبط با آن. ولی سحابی های مارپیچی در هیچ یک از این دسته ها جای نگرفتند. پیشرفت عکاسی نجومی در نیمه دوم قرن نوزدهم بررسیِ سحابی های مارپیچی را آسان تر کرد ولی عکس ها هنوز آن قدر خوب نبودند که ماهیت حقیقی آنها را آشکار کنند.
در ابتدای قرن بیستم، اغلب اخترشناسان بر این باور بودند که سحابی های مارپیچیْ ابرهای چرخانی از ماده اند که ستاره ای در حال شکل گیری را احاطه کرده اند، مثل ابری که تصور می شد منظومه شمسی از آن شکل گرفته است. ولی طی دو دهه بعدی، اندیشه جهان های جزیره ای به قدر کافی پشتیبانی کسب کرد که آکادمی ملیِ علوم ایالات متحده را بر آن دارد که مناظره ای درباره این موضوع برگزار کند. در این مناظره، هارلو شِیپلی،(۱۴) آن زمان از رصدخانه مونت ویلسون(۱۵) در کالیفرنیا، به نمایندگی از طرف تفکر ضدّ اندیشه جهان های جزیره ایْ و هیبر کرتیس،(۱۶) از رصدخانه لیک(۱۷) در کالیفرنیا، به نفع آن صحبت کردند. این جلسه، که در ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ برگزار شد، بین اخترشناسان به «مناظره بزرگ» معروف شد. هرچند، این مناظره موفق به حل ماجرا نشد، لحظه آغاز بررسی های علمی درباره کهکشان ها را رقم زد.

۱. مناظره بزرگ

مناظره نجومی بزرگِ ۲۶ آوریل ۱۹۲۰ دو جنبه داشت: ابعاد کهکشان راه شیری، و ماهیت سحابی های مارپیچی. در واقع، اصلاً مناظره نبود؛ دو نفر سخنرانْ هریک به مدت چهل دقیقه صحبت کردند و بعد از آن جلسه گفت وگوی عمومی برگزار شد. موضوع این جلسه، که محلِ برگزاری اش در آن زمان موزه ملی ایالات متحده بود و امروز موزه تاریخ طبیعی اسمیتسونی است، «مقیاس عالم» بود. شِیپلی و کرتیس درباره معنای این گزاره دیدگاه های کاملاً متفاوتی داشتند که هریک در مقاله ای علمی، که سال بعد منتشر کردند، آن را شرح دادند. در اصل، شیپلی فکر می کرد راه شیریْ خودِ عالم یا دست کم مهم ترین بخش عالم است و به دانستن اندازه کهکشان خودمان علاقه مند بود؛ کرتیس فکر می کرد که سحابی های مارپیچیْ کهکشان هایی مانند کهکشان خودمان اند و به مقیاس چیزها فراتر از راه شیری علاقه مند بود.
این مناظره در آن زمانِ خاص اتفاق افتاد چون اخترشناسان به تازگی به روش هایی برای سنجش فاصله در سرتاسر راه شیری دست یافته بودند. فاصله ستاره های نزدیک را می شد با همان نوع روش های پیمایشی سنجید که با مثلثات شروع می شدند و لنرد دیگز با آنها آشنایی داشت. اگر ستاره ای نزدیک را در دو شب با فاصله زمانی شش ماه از هم ـ که زمین در دو نقطه مقابل هم در مدارش به دور خورشید قرار دارد ـ رصد کنیم، به نظر می رسد آن ستاره در برابر پس زمینه ای از ستاره های دورتر جابه جا شده است. این اثرِ اختلاف منظر درست مثل آن است که شما انگشت تان را جلوِ صورت تان بگیرید و به ترتیب هریک از چشم های تان را ببندید، در حالی که دیگری باز باشد. به نظر می رسد انگشت شما نسبت به زمینه جابه جا می شود، و هرچه انگشت به چشم شما نزدیک تر باشد، این اثرِ اختلاف منظر بیشتر می شود. مقدار جابه جایی ستاره و قطر مدار زمین (که خودش از روابط مثلثاتی درون منظومه شمسی دانسته می شود) تنها چیزهایی است که برای به دست آوردن فاصله ستاره نیاز داریم.
متاسفانه، اغلب ستاره ها بسیار دورتر از آن اند که بتوان این اثر را برای شان سنجید. حتی نزدیک ترین ستاره به ما، آلفاـ قنطورس، آن قدر از خورشید دور است که نورش برای رسیدن به ما ۲۹/ ۴ سال در راه است (پس فاصله اش از ما ۲۹/ ۴ سال نوری است). تا سال ۱۹۰۸، فقط حدود صد فاصله ستاره ای به این روش اندازه گیری شده بودند. دیگر روش های هندسی، بر اساس نحوه حرکت دسته جمعیِ ستاره های خوشه های ستاره ایِ نزدیک در فضا، سنجش فاصله ها را تا حدود صد سال نوری ـ یا به واحدی که اخترشناسان ترجیحش می دهند، ۳۰ پارسکی(۱۸)ـ هم ممکن کرده اند. این دقیقاً برای به قاعده درآوردنِ مهم ترین شاخص فاصله ای در نجوم کافی بود.
برای اینکه اهمیت این شاخص فاصله ای جدید را درک کنیم، فقط باید نگاهی بیندازیم به بهترین تخمین از اندازه راه شیری که در نخستین سال های قرن بیستم انجام شد. اخترشناس هلندی، یَکُبوس کاپتاین،(۱۹) تعداد ستاره های معلوم در تکه های هم اندازه از آسمان در جهت های مختلف را شمرد و ـ بر اساس روش هایی که شرح شان دادم و نیز بر این اساس که ستاره ها از روی زمین چقدر کم نور دیده می شوند ـ تخمین هایی از فاصله این ستاره ها به دست آورد. او اشاره کرد که شکل راه شیری قرص مانند است ـ با ضخامت حدود دوهزار پارسک (دو کیلوپارسک) در میانه و قطر ۱۰ کیلوپارسک ـ و خورشید جایی نزدیک مرکزش قرار دارد. امروز می دانیم که این تخمین بسیار بسیار کوچک است؛ بیشتر به این سبب که بین ستاره ها مقدار فراوانی غبار وجود دارد که کاپتاین از آن خبر نداشت، و این غبار همچون مِهی عمل می کند که دیدرس ما در امتداد صفحه راه شیری را محدود می کند؛ پدیده ای که آن را جذب غباری می نامیم. درست مثل مسافری که در مِه گم شده است و خودش را مرکز جهانش می پندارد، کاپتاین هم در «مِهِ» راه شیری گم شده بود و به نظرش می رسید که در مرکز عالمِ کوچک خودش قرار دارد. کمتر از صد سال پیش، اغلب اخترشناسان بر این باور بودند که این قرص از ستاره ها در واقع نمایانگرِ کلّ عالم است.
در دهه دوم قرن بیستم، تغییراتی آغاز شد. هنریتا سوان لیویت،(۲۰) که در رصدخانه کالج هاروارد(۲۱) کار می کرد، کشف کرد که درخشندگی دسته مشخصی از ستاره ها، معروف به قیفاووسی ها، طوری تغییر می کند که می توان آنها را شاخص هایی برای سنجش فاصله در نظر گرفت. هر ستاره قیفاووسی به طور منظم درخشان و کم فروغ می شود، و این چرخه را دوباره و دوباره تکرار می کند. برخی چرخه را در کمتر از یک روز طی می کنند؛ برای برخی این چرخه تا صد روز طول می کشد. ستاره قطبی شمالی، یا جَدی، ستاره ای قیفاووسی است با چرخه ای حدوداً چهارروزه؛ هرچند تغییرات درخشندگی در مورد این ستاره آن قدر کم است که نمی توان با چشم برهنه (غیرمسلح) آن را تشخیص داد. کشف بزرگ لیویت این بود که چرخه قیفاووسی های درخشان تر طولانی تر از قیفاووسی های کم نورتر است. حتی بهتر اینکه، بین دوره تناوب تغییراتِ درخشندگیِ هر ستاره قیفاووسی و درخشندگیِ آن رابطه ای دقیق وجود دارد. مثلاً قیفاووسی ای که چرخه اش پنج روزه باشد، ده بار درخشان تر از قیفاووسی ای است که چرخه اش یازده ساعته باشد.
لیویت این کشف را با بررسیِ نور صدها ستاره در «سحابی»ای به نام ابر کوچک ماژلان(۲۲) (SMC)، مجموعه ای از ستاره های مرتبط به راه شیری، انجام داد. او نمی دانست SMC چقدر از ما دور است، ولی این مهم نبود چون همه ستاره های آن مجموعه در واقع در فاصله یکسانی از ما قرار دارند. پس درخشندگی های نسبی آنها را می شد با هم مقایسه کرد، بدون نگرانی از اینکه شاید یکی از آنها به سبب فاصله بیشترش کم نورتر به نظر برسد. در سال ۱۹۱۳، اخترشناس دانمارکی، اِینار هرتسپرونگ،(۲۳) فاصله سیزده ستاره قیفاووسی نزدیک را با روش های هندسی اندازه گرفت و رصدهای این ستاره ها را با داده های لیویت ترکیب کرد تا درخشندگی واقعیِ ستاره قیفاووسی فرضیِ استانداردی با دوره تناوب دقیقاً یک روز را به دست آورد. با دردست داشتن این قاعده می شد با به دست آوردن درخشندگیِ واقعی هر ستاره قیفاووسی بر اساس درجه بندیِ هرتسپرونگ و دانستن دوره تناوبش و بعد مقایسه آن، به روشی به دقت قابل محاسبه، با میزان کم نورشدگی ستاره در آسمانْ فاصله آن را اندازه گرفت (هرچه کم نورتر، دورتر). در کنار دیگر نتایج، این درجه بندی از مقیاس فاصله قیفاووسی ها به این معنا بود که SMC دست کم ۱۰ کیلوپارسک از ما فاصله دارد. از آن زمان، به مدد رصدهای بهتر و درکی از پدیده جذب غباری، تخمین هرتسپرونگ دستخوش بازبینی و اصلاح شده است، اما در سال ۱۹۱۳ نشانگرِ افزایشی چشمگیر در مقیاس بود؛ از تخمین کاپتاین از اندازه راه شیری (کلّ عالم!) تا اعلام اینکه SMC آن قدر دور است.
هارلو شِیپلی بود که از روش قیفاووسی ها برای واسنجیدنِ(۲۴) اندازه و شکل کهکشان راه شیری استفاده کرد، بعد از اینکه خودش درخشندگی این ستاره های متغیر را واسنجی کرد. اینْ در واقع مشارکت او در مناظره بزرگ بود.
کلیدِ بررسی شیپلی درباره راه شیری این بود که می توانست از ستاره های متغیر برای سنجش فاصله تا منظومه های ستاره ای، معروف به خوشه های کروی، بهره ببرد. خوشه های کروی، همان طور که از نام شان پیداست، سامانه هایی کُره شکل تشکیل شده از ستاره ها هستند. آنها ممکن است شامل صدهاهزار ستاره منفرد باشند و در قلب چنین خوشه ای چه بسا هزار ستاره در فضایی به حجم یک پارسکِ مکعب فشرده شده باشند؛ خیلی متفاوت از منطقه ما در کهکشان، که در فاصله یک پارسکی تا خورشید هیچ ستاره ای وجود ندارد. خوشه های کروی را بالا و پایین صفحه راه شیری می بینیم. شِیپلی، با سنجش فاصله این خوشه ها، دریافت که آنها در حجمی کروی از فضا به مرکزیت نقطه ای در راستای صورت فلکی قوس اما هزاران پارسک دورتر از ما، در مرکز نواری نورانی به نام راه شیری، توزیع شده اند. نتیجه این بود که آن نقطه نشان دهنده مرکز کهکشان راه شیری است و، بنابراین، منظومه شمسی جایی نزدیک لبه کهکشان قرار دارد. در سال ۱۹۲۰، شیپلی به این تخمین رسید که قطر کهکشان ما حدود سیصدهزار سال نوری (حدود صد کیلوپارسک) است و خورشید حدود شصت هزار سال نوری (حدود بیست کیلوپارسک) از مرکزش فاصله دارد. او در همایش واشینگتن این موضوع را چنین مطرح کرد:

یکی از نتایج نظریه خوشه ها در منظومه کهکشانی این است که معلوم شد خورشید از مرکز کهکشان خیلی دور است. به نظر می رسد که ما نزدیک مرکز خوشه ای محلی و بزرگ یا ابری از ستاره ها قرار داریم، اما خود این ابر دست کم شصت هزار سال نوری از مرکز کهکشان فاصله دارد.



۱. توزیع خوشه های کروی (دایره ها) در یک سمت آسمان نشان می دهد که خورشید از مرکز راه شیری بسیار دور است.

در این تصویر، به نظر شیپلی و اخترشناسانِ هم فکرش ممکن نبود که سحابی های مارپیچیْ کهکشان های دیگری مثل راه شیری باشند. استدلال آنها ساده بود. اندازه ظاهری (زاویه ای) هر جسم در آسمان به اندازه واقعیِ خطی اش و فاصله آن از ما بستگی دارد؛ درست همان طور که گاوی واقعی که آن سوی مزرعه، دور از ما، ایستاده باشد هم اندازه گاوی اسباب بازی می شود که شما در دست دارید. اگر سحابی های مارپیچی هم قطری حدود سیصدهزار سال نوری داشتند، اندازه های زاویه ایِ کوچک شان در آسمان نشان می داد که فاصله شان از ما می بایست چندین میلیون سال نوری باشد؛ که بسیار بزرگ تر از آن به نظر می رسید که جدی گرفته شود. در عوض، شیپلی بر این باور بود که سحابی های مارپیچی یا منظومه های ستاره سازْ درون کهکشان راه شیری قرار دارند، یا حداکثر کهکشان های بسیار کوچکِ اقماری برای راه شیری اند؛ جزایری در مقایسه با «قاره» راه شیری. او می گفت: «من ترجیح می دهم باور داشته باشم که آنها اصلاً از ستاره تشکیل نشده اند، بلکه واقعاً اجرامی سحابی وارند».
او دستاویز دیگری هم داشت. آدریان فان مانِن،(۲۵) اخترشناس دانمارکیِ دیگری که اتفاقاً از دوستان خوب شیپلی بود، ادعا کرد که، با مقایسه عکس هایی که با فاصله های زمانی چندساله گرفته شده اند، چرخش چندین سحابی مارپیچی را اندازه گرفته است. اثر به دست آمده به طور قابل توجهی کوچک بود. در یک مورد، سحابی ۱۰۱M، او گفت که جابه جایی ای به اندازه ۰۲ /۰ ثانیه قوسی ـ یعنی حدود ۰۰۱/ ۰ درصدِ اندازه زاویه ای ماه به صورتی که از روی زمین دیده می شود ـ سنجیده است. هر چرخش این چنینی را می توان به سرعتی خطی متناظر با فاصله هر بخش سحابی از مرکز چرخش تبدیل کرد. مسلماً اینْ به ابعاد واقعیِ جسمِ در حال چرخش بستگی دارد. اگر مارپیچی ها هم اندازه راه شیری بودند، اندازه گیری های فان مانن بر سرعت هایی قابل مقایسه با ـ یا حتی بیشتر از ـ سرعت نور دلالت داشت. اگر او درست می گفت، مارپیچی ها می بایست اجرامی کوچک و نسبتاً نزدیک به ما بودند. باورش برای اغلب اخترشناسان سخت بود که فان مانن واقعاً چنین اندازه گیری های دقیقی انجام داده باشد. بررسی های بعدی نشان داد که فان مانن مرتکب اشتباهی شده بود اما ـ معلوم نیست چرا ـ در زمان مناظره بزرگْ قبول داشتنِ داده های او مسئله «ایمان» بود؛ و شیپلی به دوستش اعتماد داشت. شیپلی در سال ۱۹۲۱ در مقاله ای تاکید کرد که نتایج فان مانن برای اندیشه جهان جزیره ای «حیاتی به نظر می رسد» و «از نظر منطقی ممکن نیست مارپیچی های درخشانْ همان اجسام بی نهایت دوردستی باشند که تئوری ایجاب می کند».

نظرات کاربران درباره کتاب کهکشان‌ها