هدف اصلی این کتاب نیز توجه به نفس علوم طبیعی و جهانشناسی بین مسلمین است، و کوشش ما در این رساله مشاهده عالم است از دریچه چشم مروجین و بانیان این علوم در اعصار گذشته، نه تجزیه و تحیلی تفکرات آنان با توسل به تصورات و مفاهیمی که از افق عالم قدما دور و به طریق تفکر آنان نامأنوس است.
در تمدن اسلامی مانند سایر تمدنهای کهن که پایه هریک مبنی بر عقائد دینی خاصی بوده است علوم جها نشناسی وطبیعی با اصول کلی اسلام، که مبدا وحی آسمانی سرچشمه گرفته است، انطباق کامل یافته و هر علمی بنوبۀ خود حقائق کلی را در مرتبهای از مراتب وجود که بستگی به موضوع آن علم داشته منعکی میساخته است.