فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب تمدن مایا

کتاب تمدن مایا
مجموعه تاریخ ۴۲

نسخه الکترونیک کتاب تمدن مایا به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۴,۱۴۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب تمدن مایا

مجموعه تاریخ جهان می‌کوشد چشم‌اندازی گسترده و ژرف از سیر تاریخ عرضه کند. این مجموعه با ارائه زمینه‌های فرهنگی رخدادهای تاریخی، خواننده را مجذوب خود می‌سازد. مجموعه تاریخ جهان اندیشه‌های سیاسی، فرهنگی و فلسفی تاثیرگذار را در گذر مشعل تمدن از بین‌النهرین و مصرباستان به یونان، روم، اروپای قرون وسطی و دیگر تمدن‌های جهانی تا روزگار ما پی می‌گیرد. این مجموعه نه تنها برای آشنایی خوانندگان با مبانی تاربخ تدوین شده است، بلکه همچنین در پی آگاه ساختن آن‌ها از این واقعیت است که زندگیشان بخشی از سرگذشت کلی انسان هاست. هر جلد از این مجموعه برداشتی جامع و روشن از یک دوره مهم تاریخی را به خواننده ارائه می‌دهد.

ادامه...

بخشی از کتاب تمدن مایا

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:





این کتاب ترجمه ای است از:
Maya Civilization
Patrici D.Netzley
Lucent Books,1998

پیشگفتار

کنار هم چیدنِ قطعات یک تمدن

کاشفان اسپانیایی در قرن شانزدهم قسمت عمده کشور مکزیک امروزی و بخش شمالی آمریکای مرکزی را به تصرف درآوردند و پس از آن شروع به جستجوی ثروت هایی کردند که انتظار داشتند در دنیای جدید بیابند. در قرنِ هجدهم هنگامی که منابع و ثروت های آشکار به پایان رسید، فکرشان متوجّه گنجینه های پنهانی شد. آیا امکان داشت جنگل های آمریکای مرکزی گنج های باستانی طلا را در خود پنهان کرده باشند؟
یکی از افسران ارتش اسپانیا به نام سروان آنتونیو دِل ریو در سال ۱۷۸۶ از سوی دولت ماموریت یافت برای پیدا کردن گنج به خرابه های شهر پالنکه(۱) برود، شهری باستانی در ناحیه ای که امروزه در جنوب مکزیک قرار دارد و ایالت چیاپاس(۲) نامیده می شود. در آن سرزمین، این افسر به اتفاق هفتاد و نه کارگر سرخپوست، با استفاده از کلنگ شروع کردند به خرد کردن و کاویدن معبدهای سنگی و سایر ساختمان های باستانی فرسوده، و آن قدر این کار را ادامه دادند تا افسر یاد شده سرانجام گزارشی به شرح زیر در این زمینه تنظیم کرد: «در این جا بالاخره نه پنجره ای ماند نه دَری، نه دیواری، نه دالانی، نه اتاقی، نه سالنی، نه بُرجی، نه راهرو زیرزمینی که ما آن را خراب نکرده و به عمق دو تا سه یارد [ حدود ۵/ ۳ متر[ درونش حفاری نکرده باشیم، زیرا این کار هدف ماموریت من بود.»(۱)

منشا نامعلوم

هنگامی که دِل ریو طلایی در آن جا پیدا نکرد، وی ــ و نیز دولت متبوعش ــ از سرزمین پالنکه دل برکندند. ولی هنگامی که در سال ۱۸۲۲، داستان گنج یابی او به عنوان بخشی از یک کتاب کوچک در لندن منتشر شد، سایر اروپاییان نسبت به خرابه های این سرزمین علاقه پیدا کردند، این کتاب به قلم هِنری برت هود و با عنوان: توصیف خرابه های شهر باستانی مکشوفه در کنار پالنکه منتشر شده بود. از میان این علاقه مندان یکی جان لوید استیفنس باستان شناس انگلیسی بود و دیگری نقاشی به نام فردریک کاتِروود،(۳) که در سال ۱۸۳۹ و ۱۸۴۲ از پالنکه دیدن کرد و در زمینه تجربیاتشان چهار جلد کتاب به نگارش درآورد که نقاشی هایی هم از مناظر محلِ کار در آن ها جای داده بود.



اکتشاف خرابه های ناحیه پالنکه سرآغاز مطالعه تمدن مایا بود.

خوانندگان این کتاب ها در زمینه هویت افرادی که این بناهای باستانی را ساخته بودند به تفکر و اندیشه پرداختند. پاره ای می گفتند امکان دارد یونانیان یا رومی های باستانی این بناها را ساخته و سپس شهر را ترک کرده باشند.
پاره ای دیگر بر این باور بودند این ساختمان های باستانی، زمانی بخشی از باغ عدن [ بهشت] بوده اند، و هنگامی که خداوند آدم و حوّا را از بهشت بیرون راند، ساختمان ها نیز تخریب شدند. تعداد اندکی از اروپاییان قرن نوزدهم باور داشتند که همان ساکنان آمریکای مرکزی استعداد و توانایی ایجاد این ساختمان های جالب توجه را داشته اند.

منظره ای حیرت انگیز

با آن که کلنگ های دل ریو و همکارانش به خرابه ها آسیب رسانده بودند، با وجود این خرابه ها هنوز هم حیرت انگیز و با شکوه بودند، عیناً به سانِ سایر خرابه هایی که باستان شناسان بعدی اکتشاف کردند. باستان شناسی به نام جرج ای.استیوارت که یکی از این مناظر مکشوفه در سال ۱۹۶۶ را مشاهده کرده بود چنین گزارش می دهد:

تصور تاثیر خرابه های پالنکه بر روی افرادی که نخستین بار آن ها را مشاهده می کنند، دشوار است. من با مشاهده خرابه کوچک چیکانا(۴) در نزدیکی مرکز جغرافیایی شبهِ جزیره یوکاتان،(۵) به این حقیقت واقف شدم.... نخستین بار ساختمان را میان جنگل حدود یکصدپا [ حدود سی متر] دور از محل دیدم. سه درِ ورودی آن رو به آفتاب باز می شد، اتاق های عقبی نِشست کرده در گودی فرو رفته بودند، ولی اتاق های جلویی دست نخورده بودند. نما و سر در سنگ و ساروجی این ساختمان دراز، به شکل چهره غول آسا و بزرگی ساخته شده بود. چشمان بزرگ این صورت از فراز درِ ورودی میانی به تماشاچی خیره می شد، دندان های بزرگ سنگی آن بر فراز درِ ورودی آویزان بود، که این در، دهانِ صورت را تشکیل می داد. بعد دالانی وجود داشت که کف آن از سنگریزه پوشیده شده بود و از این کفِ دالان تعدادی دندان سنگی بیرون آمده بود که بر روی هم این دالان تاریک پوشیده از برگ درختان، فک زیرین آن صورت را تشکیل می داد.
تا آن جا که به یاد دارم، ابهام یا آراستگی این بنای باورنکردنی نبود که احساسات مرا آن گونه تحت تاثیر قرار داد، بلکه آنچه مرا شیفته خود کرد هماهنگی این ساخته دست بشر با طبیعت وحشی سرسبزی بود که در برابر آن کاملاً رام گشته بود. چیکانا همیشه با من خواهد بود.(۲)

جامعه ای پیچیده

اکنون باستان شناسان می دانند مردمانی که این خرابه ها را در وسط جنگل بنا کردند مایاهای باستان بوده اند، یعنی نیاکان مایاها یا مایاها و سرخپوستان دورگه ای که هم اکنون حدود هفت و نیم میلیون نفر از ساکنان آمریکای مرکزی را تشکیل می دهند. مایاهای کهن جامعه ای پیچیده داشته اند که دانشمندان امروزی آن ها را جزء تمدن ها طبقه بندی می کنند. چنین طبقه بندی ای معنایش آن است که مایاها در بسیاری از هنرها مهارت فراوان داشته اند. پیتر هاریسون پژوهشگر در این زمینه چنین توضیح می دهد:

موضوع تمدن در نواحی مختلف جهان و در مکتب های گوناگون اندیشه آکادمیک، به روش های گوناگونی توصیف شده است.... گوردون چایلد، [ کارشناس تمدّن های ممتاز] برای چنین تمدن هایی معماری یادمانی، نظام خط و نوشتار، و دست کم یک نظام علمی ابتدایی را ضروری می شمارد. مایاها تمام این ها را در اختیار داشتند. آن ها با سنگ و بر سنگ یادمان هایی برپا داشتند که از نظر صرف انرژی، هزینه، طرّاحی و هنرهای ظریف به کار رفته در آن ها با یادمان های مصر باستان رقابت می کند. بعضی از سفال های آنان چنان ظریف ساخته و پرداخته شده اند که تصور این نکته که آنان از چرخ گردنده مخصوص سفال استفاده نکرده اند، شخص را به حیرت می اندازد و نیز رنگ آمیزی هایی که بر روی این سفال ها انجام داده اند با رنگ آمیزی های میکل آنژ قابل قیاس است. دانش نجوم، هندسه و تقویم آنان برابر بوده است با تمدن های عالی دنیای قدیم. شاید مهم ترین نکته این باشد که مایاها خط و نوشتاری داشته اند که تاریخ خود را با آن ثبت و ضبط کرده اند و جالب آن که نظم و ترتیب آن به شیوه تمام تاریخ نگاری هاست. در این مورد می توان مایاها را جزو ملل با فرهنگ قرار داد.(۳)

در جستجوی پاسخ ها در منابع مایا

متاسفانه بیش تر سوابق نوشتاری مایاها یا طومارهای آنان، در سال ۱۵۴۹، یعنی تقریباً دو دهه پس از تسخیر سرزمین آنان به دست اسپانیایی ها سوزانده شد. چنین تخریبی تعمّدی بود: به این معنی که اسقف دیگو دِلاندا مایل نبود در قلمرو مذهبی خود اثری از آثار مذهب بت پرستانه مایاها را تحمل کند. این روحانی اسپانیایی بعدها در باره این آثار که برای همیشه از تصاحب تاریخ و نیز پدیدآورندگانش به در رفته بود، چنین نوشت:

این مردمان در عین حال با استفاده از نشانه ها و حروف مشخص کتاب هایی نگاشته و در خلال آن ها امور باستانی خویش و دانش کهن خود را توصیف نموده بودند.... آن ها این نوشتارها را درک می کردند و به دیگران نیز می فهمانیدند و آموزش می دادند. ما تعداد بسیار زیادی از این کتاب ها با این حروف و نشانه ها یافتیم، و چون مشاهده کردیم در میان آن ها چیزی جز خرافات و دروغ های شیطانی وجود ندارد، همه آن ها را سوزاندیم که به وجه حیرت انگیزی باعث تاثر و افسوس آن ها شد و دست آخر آن ها را پریشان و محنت زده کرد.(۴)

کتاب هایی را که لاندا دستور سوزاندنشان را داد، نه تنها شامل تشریح عقاید مذهبی آنان می شد، بلکه منبع گرانبهایی از اطلاعات در باره تاریخ آنان و علوم پزشکی، ستاره شناسی، و ریاضیات می بود. با وجود این ادعای اسقف مبنی بر نابود کردن تعداد فراوان این کتاب ها، سه نوشتار از نوشتارهای مایاها به شیوه ای نامعلوم از شراره های آتش در امان ماندند؛ بدون این آثار مُستند، دانشمندان اطلاعات بسیار ناچیزی از تمدن مایاها می یافتند. نخستین نوشتار از این دسته، نوشتار کهن درِسدِن نام گرفته است، زیرا در کتابخانه عمومی شهر درسدِن آلمان قرار دارد. این اثر که در سال ۱۷۳۹ در شهر وین پایتخت اتریش یافت شد، حدوداً یکهزار سال پس از میلاد نگاشته شده و اطلاعاتی در زمینه ستاره شناسی و ریاضیات مایا در اختیار ما قرار می دهد.
دومین نوشتار کهن ترو ـ کورتِسیانوس(۶) نام دارد و در سال ۱۸۵۰ در اسپانیا کشف شد. نام این نوشتار از نام ارنان کورتس کاشف گرفته شده است که قسمت عمده نواحی آمریکای مرکزی را تسخیر کرد. پیشوند «ترو» به معنای «دو» از آن جهت است که پژوهشگران در آغاز چنین می پنداشتند که این نوشتار کهن دو کتاب مجزا و جداگانه است. چنین استدلالی منطقی بود، زیرا این نوشتار کهن در دو قسمت و در دو محل متفاوت و در دو زمان مختلف پیدا شد. کتاب ترو ـ کورتسیانوس مجموعه ای است که در باره طالع بینی یا ستاره بینی [ نه ستاره شناسی] از روی حرکت سیارات نگاشته شده و احتمالاً در قرن شانزدهم یعنی در دوران تسلّط اسپانیایی ها نوشته شده است.
سومین مجموعه نوشتار پرِسیانوس(۷)نام گرفته به این علت که در کتابخانه ملی در پاریس فرانسه جای گرفته است. این مجموعه احتمالاً اندکی پیش از تسلّط اسپانیایی ها نگاشته شده و در سال ۱۸۶۰ در صندوقی بدون نام و نشان مملو از اسناد کتابخانه یافت شده است. نوشتار پرِسیانوس شرحی است از خدایان مایا و تشریفات مذهبی مایاها.
پاره ای از باستان شناسان بر این باورند که باز هم از این مجموعه نوشتارهای کهن، شاید در پاره ای کتابخانه های خصوصی، وجود دارند که در انتظار یافته شدن هستند. در هر حال بدون نوشتارهایی بیش تر از این گونه نوشته های متعلق به دوران کهن، دانشمندان باید بر دو نوع منبع اطلاعاتی در باره مایاهای باستانی تکیه کنند: اطلاعات شفاهی و سنّتی مایاهای امروزی و نکات مربوط به فرهنگ و تاریخ مایا که به هنگام تصرف اسپانیایی ها دیده و شنیده شده بود.
اطلاعات مربوط به دوران هجوم اسپانیایی ها خود به دو گروه تقسیم می شود: آثاری که توسط قوم شکست خورده [ مایاها] تنظیم و تدوین گشت و آثاری که توسط قوم فاتح [ اسپانیایی ها] عرضه گردید.
گروه اوّل آن کتاب هایی هستند که مخفیانه و توسط روحانیون گمنام مایا نگاشته شده و آنان کوشیده اند که از این راه فرهنگ خود را حفظ کنند.
این کتاب ها شامل آثار زیر می شوند: کتاب کشیش جاگوار که در سال ۱۵۹۳ نوشته شده و تاریخ قوم مایا را از حدود سال ۱۷۶ میلادی تا اواخر قرن شانزدهم شرح می دهد، و نیز کتاب پوپول ووه(۸) یا «مجموعه نوشتارها» که افسانه ها، اساطیر، اعتقادات مذهبی و تاریخ دو شاخه از قوم مایا را توصیف می کند، این دو شاخه عبارتند از سرخپوستان کیچه(۹) و کاکچیکل(۱۰)
تمام آثار مایا که در قرن شانزدهم نگاشته شده اند اوضاع باستانی خود را به بهترین وضع ممکن به تصویر می کشند. همین امر در مورد تاریخ شفاهی مایاها نیز صدق می کند که از زبان نیاکان مردمانی که در آمریکای مرکزی و جنوبی بودند و با اسپانیایی ها برخورد داشتند، سینه به سینه نقل شده است. امّا کتاب هایی که توسط مولفین اسپانیایی، از جمله اسقف لاندا، در مورد فرهنگ مایاها نگاشته شده، تعصّباتی را بر ضد مایاها منعکس می کند. بنابراین هنوز هم بسیار چیزهاست که دانشمندان امروزی در مورد تمدن مایا نمی دانند ــ از جمله علل از میان رفتن و نابود شدن آن ها ــ و بسیاری از باستان شناسان نظر می دهند که بهترین منبع اطلاعاتی در باره مایاهای باستانی اشیاء و آثار هنری است که از خرابه های آن ها گردآوری می شوند.

نظرات کاربران درباره کتاب تمدن مایا

تمدن مایا همیشه جالب بوده .
در 9 ماه پیش توسط مرتضی ت