فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب تاریخ پرستاری

کتاب تاریخ پرستاری
مجموعه تاریخ ۷۱

نسخه الکترونیک کتاب تاریخ پرستاری به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب تاریخ پرستاری

«پرستاری هنر است: و اگر هنر است، پرستار مثل هر هنرمند دیگری، از جمله نقاشان و پیکرتراشان، باید با تعهدی همه‌جانبه برای دوره‌های دشوار آمادگی داشته باشد؛ اما سروکار داشتن با بوم‌های نقاشی یا سنگ مرمر بی‌جان را چطور می‌توان با مراقبت از بدن‌های زنده‌ای که معبدی برای روح خداوندی هستند، مقایسه کرد؟ من همواره گفته‌ام: پرستاری یکی از هنرهای ظریف است؛ و ظریف‌ترینِ آن‌ها.» این جملات را فلورانس نایتینگل (۱۸۲۰-۱۹۱۰)، یکی از معروف‌ترین و تأثیرگذارترین پرستاران جهان، گفته است. تاریخچه پرستاری داستانی طولانی، رنگارنگ و معمولاً سرشار از احساسات مهیج است. پرستاری به شکلی که ما امروزه آن را می‌شناسیم ــ حرفه‌ای برای افراد آموزش‌دیده و مستقل از پزشکان ــ در قرن نوزدهم میلادی شکل رسمی به خود گرفت و سرانجام با تلاش‌های مستمر خانم نایتینگل این حرفه رسمیت یافت. اما نقش مراقبت از بیماران، افراد زخمی، فقرا و بینوایان همواره بخشی از زندگی انسانی از زمان پیدایش جوامع انسانی اولیه بوده است.

ادامه...

بخشی از کتاب تاریخ پرستاری

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

رویدادهای مهم در تاریخ پرستاری

 حدود ۲۵۰ ق.م
آشوکا، پادشاه هند، اولین بیمارستان های شناخته شده را تاسیس می کند و کسانی در مقام پرستار در آن جا استخدام می شوند.

۶۰ م
فوبه، خادمه کلیسا، اولین پرستاری است که به عیادت بیماران می رود.

۳۰۰ م
انجمن مسیحی اخوت پارابولانی برای مراقبت از بیماران و تدفین اجساد تشکیل می شود.

حدود ۴۵۰ م
فرقه پرستاری بندیکتی ها پایه گذاری می شود.

۵۴۲ م
همه گیری طاعون تقریبا دوسوم جمعیت اروپا را از بین برد.



۶۵۱ م
هتل دیو در پاریس فرانسه تاسیس می شود.

۱۰۰۰ م
فرقه های مذهبی و نظامی متعددی برای مراقبت از بیماران تاسیس می شوند.



۱۲۰۷ م
تولد الیزابت قدیس در مجارستان، قدیس حامی پرستاری.



۱۳۴۸ م
سازمان برادران آلکسین برای مراقبت از بیماران مبتلا به طاعون بنیان گذاشته می شود.

۱۴۰۰ م
انجمن های پرستاری غیرمذهبی پدید می آید.

۱۶۳۳ م
وَنسان دو پلِ قدیس، خیریه دختران (یا خواهران) را تاسیس می کند.

۱۵۵۰ـ۱۸۵۰ م
دوران تاریک پرستاری.

۱۸۲۰ م
تولد فلورانس نایتینگل



۱۸۵۳ م
آغاز جنگ کریمه.

۱۸۶۰ م
فلورانس نایتینگل اولین برنامه آموزشی مدون را برای پرستاری پدید می آورد.

۱۸۷۳ م
لیندا ریچاردز اولین پرستار آمریکایی است که رسما برای این کار آموزش می بیند.

۱۸۸۱ م
کلارا بارتون صلیب سرخ آمریکا را تاسیس و در مقام اولین رئیس آن خدمت می کند.

۱۹۰۱ م
هیئت نظامی پرستاری آمریکا بخشی از اداره پزشکی نظامی می شود.

۱۹۰۸ م
اولین قانون پروانه کار پرستاری در کارولینای شمالی تصویب می شود.

۱۹۱۱ م
انجمن پرستاران آمریکا تاسیس می شود.

۱۹۱۴ـ۱۹۱۸ م
جنگ جهانی اول؛ همه گیری آنفلوانزا میلیون ها نفر را به کام مرگ می کشاند.

۱۹۳۸ م
در آرامگاه ملی آرلینگتون بنای یادبودی به پرستاران اختصاص داده می شود.

۱۹۳۹ـ۱۹۴۵ م
جنگ جهانی دوم.

۱۹۴۲ م
بیست و یک پرستار استرالیایی به دست سربازان ژاپنی طی قتل عام جزیره بانگکا کشته می شوند.

۱۹۴۵ م
واحدهای بیمارستانی جراحی سیار نیروی زمینی تشکیل می شوند.



۱۹۵۰ـ۱۹۵۳ م
جنگ کره.

۱۹۶۵ م
اولین پرستاران نظامی ایالات متحده در جریان جنگ ویتنام کارشان را شروع می کنند.

۱۹۶۶ م
آغاز به کار مردان در کسوت پرستار نظامی در ایالات متحده.

۱۹۷۱ م
فلورانس وُلد و همکارانش جنبش آسایشگاه را آغاز می کنند.

۱۹۷۸ م
تاریخ بین المللی جامعه پرستاری شکل می گیرد.

۱۹۸۰ م
انجمن آمریکایی مردان پرستار تشکیل می شود.

۲۰۱۰ م
کنگره قانون حمایت از بیمار و مراقبت های بهداشتی قابل دسترس را تصویب می کند؛ برای توجه به نگرانی هایی که درباره آینده پرستاری وجود داشت انجمن طب گزارش آینده پرستاری: تغییر پیشرو، بهداشت پیشرفته را منتشر کرد.

۱. رسالت دینی

ریشه های پرستاری سازمان یافته را می توان در ظهور مسیحیت یافت که همچون نیرویی راهنما وارد زندگی روزمره شد. در اوایل دوران مسیحیت، حدود دوهزار سال پیش، امپراتوری روم بر بخش اعظم اروپا و بخش هایی از آسیا و آفریقا حکومت می کرد. در زمان تولد نجاری به نام عیسی ناصری در یهودیه، امپراتوری روم در اوج شکوه و قدرت بود. عیسی در بزرگسالی به پیامبری برگزیده شد و پیامش آمرزش گناهان و زندگی جاودان در بهشت برای پیروانش بود. این پیام برای بسیاری از مردم که تحت حکومت سرکوبگر روم بودند جذاب بود و بعد از مرگ عیسی در حدود سال ۳۳ م، حواریون، یا پیروان نزدیکش، پیام او را در سرتاسر امپراتوری گسترش دادند. بسیاری از مردم به مسیحیت گرویدند و در اطراف سرزمین های مدیترانه کلیساهای مسیحی متعددی ساختند.
در سال ۳۱۲ م، کنستانتین، امپراتور روم، به مسیحیت گروید. سال بعد، او مسیحیت را دین رسمی در سراسر امپراتوری اعلام کرد. در آن زمان، به علت منازعات سیاسی، بحران های اقتصادی و تهاجم قبایل جنگ طلب از سمت شمال، قدرت امپراتوری رو به افول داشت. بعد از زوال امپراتوری، توسعه مسیحیت ادامه یافت و قدرت زیادی گرفت. تا سال ۴۰۰ م، مسیحیت از یک دین ساده به دینی پیچیده با آیین و رسوم بسیار زیاد، قوانین سختگیرانه برای زندگی روزمره و سلسله مراتبی برای کشیشان، اسقف ها و سایر صاحب منصبان روحانی تبدیل شد.

پرستاری و مسیحیت اولیه

یکی از آموزه های اساسی مسیحیتِ اولیه درباره اهمیت عشق و بخشش افراد بشر بود. مراقبت از کسانی که رنج می کشیدند به عملی معنوی بدل شد. بر اساس نوشته های انجیل، کلیسا هفت احسان دنیوی تعریف کرد: طعام دادن به گرسنگان، رفع عطش تشنگان، پوشاندن برهنگان، پناه دادن به افراد بی خانمان، عیادت از بیماران، ملاقات با زندانیان و تدفین درگذشتگان. ام. پاتریشیا دوناهیو،(۳) تاریخ نگار پرستاری، می نویسد:

از همان آغاز تاریخ مسیحیت، کلیسا مراقبت از بیماران، تهیدستان و بی پناهان را به عهده داشت. این کار بر طبق این آموزه مسیح بود که رنج کشیدن انسان پذیرفته نیست. در سایر ادیان رنج کشیدن سزاوار شمرده می شد، اما مسیح به طور خاص خواستار از بین بردن درد و رنج بود. این معنای معنوی به مراقبت از انسان ها و به خصوص انسان های رنج کشیده تعبیر شد. به این ترتیب مراقبت از بیماران و مصیبت زدگان وظیفه آشکار هر مرد و زن مسیحی بود.( ۴ )

طبق آموزه های مسیح، از نظر خداوند مردان و زنان با هم برابر بودند و بر همین اساس زنان می توانستند همپای مردان در انجام وظایف الهی شرکت کنند. ارتقای مراقبت از بیماران و فقرا به رسالتی معنوی، برای زنان به خصوص زنان مجرد موقعیتی فراهم کرد تا در خارج از خانه عملکردی قابل احترام داشته باشند. گروه های مختلفی از زنان در کلیساها مراقبت از بیماران را به عهده داشتند. در این گروه ها زنان بیوه، خادمه های کلیسا و زنان خانه دار هم بودند.
در کلیساهای اولیه، زنان بیوه وظایف خاصی از جمله مراقبت از بیماران و فقرا را به عهده داشتند. در آن زمان واژه بیوه الزاما به زنانی که همسرشان را از دست داده بودند اطلاق نمی شد، بلکه به خانم های مسن تر (معمولاً بالای ۶۰ سال) گفته می شد و همراه با احترام بود. بیوه ها گاه در صومعه ها (اجتماعات دینی) زندگی می کردند، و گاه ممکن بود در خانه های خودشان زندگی کنند. آن ها پیمان پاکدامنی بسته بودند و نمی توانستند ازدواج کنند. در حدود قرن سوم، بیوه های صومعه ها عنوان راهبه به خود گرفتند.



در قرون وسطی مراقبت از بیماران یکی از وظایف بارز مردان و زنان مسیحی بود.

خادمه های کلیسا هم از مسئولان کلیسا به شمار می آمدند. فقط زنان یا بیوه های مجرد می توانستند خادمه کلیسا شوند. بسیاری از آن ها تحصیل کرده و ثروتمند و گاهی از خویشاوندان زمینداران متمول یا مردان صاحب منصب کلیسا مثل اسقف ها بودند. خادمه های کلیسا در جامعه و کلیسا وظایف مختلفی داشتند، از جمله مراقبت از بیماران و انجام دادن کارهای خیریه برای فقرا. خادمه ها مسئول زنودوخیا(۴) (نام یونانی موسسه هایی که پیشگام بیمارستان های امروزی بودند) بودند. در این موسسه ها به تمام کسانی که نیازمند کمک بودند؛ اعم از بیماران، فقرا، بی خانمان ها، معلولان ذهنی و جسمی، یتیمان و مسافران، خدماتی ارائه می شد. این موسسه ها خانه ها و دفاتری برای پزشکان و پرستارانی که در آن کار می کردند، داشتند. به تدریج، زنودوخیا تخصصی تر شد و به هر گروه بخش های اختصاصی داده شد. بخش مربوط به بیماران، نوزوکومیا(۵) نامیده می شد.
مادران روحانی از زنان رومیِ طبقات بالای اجتماع بودند که به مسیحیت گرویده بودند و در خدمات عمومی به شکل های مختلف شرکت می کردند، خدماتی که معمولاً مراقبت از بیماران و فقرا را شامل می شد. بعضی از مادران روحانی تصمیم می گرفتند ثروتشان را در امور خیریه صرف کنند، از جمله مارسلا که کاخش را در مرکز رم به یک صومعه تبدیل کرد، یا فابیولا که تمام دارایی اش را به فقرا بخشید و بعد از مرگ همسر دومش، خانه اش را به بیمارستانی رایگان تبدیل کرد.


پیشگفتار: ظریف ترین هنر

«پرستاری هنر است: و اگر هنر است، پرستار مثل هر هنرمند دیگری، از جمله نقاشان و پیکرتراشان، باید با تعهدی همه جانبه برای دوره های دشوار آمادگی داشته باشد؛ اما سروکار داشتن با بوم های نقاشی یا سنگ مرمر بی جان را چطور می توان با مراقبت از بدن های زنده ای که معبدی برای روح خداوندی هستند، مقایسه کرد؟ من همواره گفته ام: پرستاری یکی از هنرهای ظریف است؛ و ظریف ترینِ آن ها.» این جملات را فلورانس نایتینگل (۱۸۲۰-۱۹۱۰)، یکی از معروف ترین و تاثیرگذارترین پرستاران جهان، گفته است.( ۱ ) تاریخچه پرستاری داستانی طولانی، رنگارنگ و معمولاً سرشار از احساسات مهیج است. پرستاری به شکلی که ما امروزه آن را می شناسیم ــ حرفه ای برای افراد آموزش دیده و مستقل از پزشکان ــ در قرن نوزدهم میلادی شکل رسمی به خود گرفت و سرانجام با تلاش های مستمر خانم نایتینگل این حرفه رسمیت یافت. اما نقش مراقبت از بیماران، افراد زخمی، فقرا و بینوایان همواره بخشی از زندگی انسانی از زمان پیدایش جوامع انسانی اولیه بوده است.

مراقبت های بهداشتی در دوران ماقبل تاریخ

در مورد مراقبت های بهداشتی در جوامع انسانی ابتدایی اطلاعات ناچیزی در دست است. انسان های اولیه شاید با مشاهده روش های مراقبت جانوران از زخم هایشان چیزهایی آموخته باشند. به تدریج، هنگامی که انسان ها تلاش کردند برای پدیده های طبیعی اطرافشان، از قبیل بیماری ها، توضیحی بیابند اعتقاد به موضوع های فراطبیعی پیدا شد. ارواح طیبه و خبیثه، خرافه پرستی ها، آیین و مراسم، طلسم و جادو و درمان های خاصی مثل عمل ترفین (سوراخ کردن جمجمه به منظور خارج کردن ارواح خبیثه) بخش مهمی از درمان بیماری ها و دفع شیاطین شد. با پیچیده تر شدن آیین و رسوم روحانی، اعضای خاصی از جامعه مسئول تعبیر و انجام دادن این آیین ها و باورها شدند. زنان و مردان درمانگر، کاهنان پزشک یا شمن ها شفادهندگان اصلی این گروه شدند. زنان معمولاً مسئول آماده سازی و اجرای این روش های درمانی از جمله آماده سازی داروهای گیاهی و مراقبت از زخم ها بودند.
با پیشرفت تمدن های انسانی، به خصوص در خاورمیانه، نهادهای اجتماعی ای مثل دولت و دین پدید آمدند و قوانین حقوقی و قضایی و مراقبت های بهداشتی شکل گرفتند. در مصر سلسله مراتب پیچیده ای از شفادهندگان و نظام مراقبت بهداشتی و جراحی پدید آمد. در سایر تمدن های باستانی مثل ایران، بین النهرین، فلسطین، هند و چین نیز نظام های بهداشتی توسعه یافته ای عمدتا بر پایه دین، جادو و خرافه پرستی تشکیل شدند.

یونان و روم باستان

تغییر و تحول نظام مراقبت های بهداشتی از آیین های دینی به روش های منطقی از یونان باستان شروع شد. توضیحات علمی، مبتنی بر مشاهده، فلسفی و طبیعی جایگزین تعابیر فراطبیعی گردیدند. بقراط، پزشک و فیلسوف یونانی، یکی از اندیشمندان تاثیرگذار تاریخ باستان بود که پدر علم طب خوانده می شود. در ادبیات یونان اشاره هایی به پرستاران شده است که عمدتا مربوط به ماما (قابله)ها و دایه ها می شود. کارهای پرستاری، مشابه آنچه امروز می شناسیم، را عمدتا مردان یا برده ها انجام می دادند، در حالی که زنان معمولاً در خانه حضور داشتند و از خانواده خودشان مراقبت می کردند.
در روم باستان نیز نظام پیشرفته ای برای مراقبت های بهداشتی داشتند که وابستگی زیادی به شفاعت خدایان و الهه ها داشت. رومی ها در زمینه های بهداشت و سلامت عمومی نوآوری هایی داشتند. گروهی از مردان شاغل که نوزوکومی(۱) نامیده می شدند، در مقام پرستار انجام وظیفه می کردند. زنان در کنار بردگان در خانه از بیماران مراقبت می کردند. بعد از تسخیر یونان به دست روم، چون بسیاری از پزشکان یونانی به بردگی گرفته شدند، ناگزیر در پرستاری رومی ها تاثیر گذاشتند. جالینوس، پزشک یونانی، نویسنده ای پرکار و جراحی ماهر بود. اندیشه های بقراط و جالینوس بعدها و تا قرن ها در اندیشه های پزشکی اروپاییان تاثیر داشت تا وقتی که مسیحیت ظهور کرد و بر زندگی غربی غالب شد.

پرستار کیست؟

واژه nurse (پرستار) از واژه لاتین nutrire به معنای تغذیه کردن و nutrix به معنای «مادر شیرده» یا «کسی که به نوزاد شیر می دهد» مشتق شده است. این واژه اولین بار در قرن سیزدهم در زبان انگلیسی استفاده شد و به زنانی اطلاق می شد که به بچه دیگران شیر می دادند [دایه]. بعد از آن این واژه به کسی (معمولاً خانمی) گفته می شد که از کودکان مراقبت می کرد و بعدها به کسانی اطلاق شد که از بیماران مراقبت می کردند. چون این وظایف از دیرباز بر عهده زنان بود، پرستاری به عنوان نقشی عمدتا زنانه پیشرفت کرد. با ظهور مسیحیت، پرستاری در مقام یک حرفه مجزا از طبابت و پزشکان به وجود آمد. در قرن هجدهم، پرستاری به حرفه ای اطلاق می شد که زیر نظر و با هدایت یک پزشک انجام می شد.
عملکرد و نقش پرستار هیچ گاه به خوبی ارج گذاشته نشد و در دوره هایی از تاریخ، پرستاران و حرفه پرستاری کاملاً نادیده گرفته و مورد جفا واقع شده است. ویکتور رابینسون (۱۸۸۶-۱۹۴۷ م)، پزشک و نویسنده، چنین نوشته است:



جالینوس، پزشک یونانی، جراح ماهری بود و در مورد موضوعات پزشکی در قرن دوم میلادی مطالب زیادی نگاشته است.

زنان به واسطه برخورداری از غریزه مادری، پرستارهایی غریزی هستند. وجود پرستار همیشه لازم بوده است. هرچند در سطح اجتماع چنین حرفه ای وجود نداشت. در دوران های ابتدایی، برده ها پرستار می شدند و در دوره های شهرنشینی، مستخدمه ها این نقش را بر عهده داشتند. قانونگذاران پرستاری را نادیده می گرفتند و در برنامه های آموزشی هم از پرستاری حمایتی نمی شد و آموزشی برای آنان در نظر گرفته نمی شد... پرستاران که از سپاه بی شمار و بی نام و نشان فقر بیرون می آمدند، مثل خدمتکاران مطیع بودند. شان و مقام چنین حرفه ای نادیده گرفته می شد و برای آن هیچ اخلاق حرفه ای در نظر گرفته نمی شد و پرستاران نمی توانستند از مرتبه اجتماعی شان فراتر بروند. هیچ گاه به نظر فیلسوفان قدیمی نرسیده بود که برای رفاه عمومی آموزش پرستاران از آموزش وکلا واجب تر است. تاریخ پرستاری بدون آموزش به اندازه عمر نسل انسان طولانی است، اما پرستاری آموزش دیده پدیده ای نو است. تفاوت این حرفه در این دو دوره یکی از زننده ترین تعبیرهایی است که جهل و پیش داورهای انسانی باعث آن شده اند.( ۲ )

طی قرن ها و در سراسر جهان، دانش، مهارت و خرد پرستاران از هر نوعی رشد و پیشرفت کرده و طی گذر از نسل ها همواره توسعه یافته است.
نقش پرستار در دوره معاصر همچنان رو به گسترش است و صدها عملکرد از جمله در آموزش بهداشت، ترویج بهداشت و سلامت و پژوهش های پیشگام را به عهده دارد و به علاوه نقش سنتی خود را همچون مراقبت از افراد بیمار، مجروح و در حال مرگ نیز ادامه می دهد. در قرن بیست و یکم و با پیشرفت جوامع انسانی، نقش پرستاران موثرتر و مستقل تر و ارزشمندتر از پیش شده است. هر کجا از انسان نشانی باشد، پرستار هم حضور دارد. از زاغه های هندوستان و برزیل گرفته تا سالن های عظیم دانشگاه های اروپایی و آمریکایی، از بیابان های آفریقای شمالی تا جنگل های انبوه آمریکای جنوبی، در خانه، در بیمارستان، در آزمایشگاه، مدرسه، جامعه و میدان های جنگ. مری اِلن اسنودگراس،(۲) تاریخ نگار پرستاری، چنین نوشته است: «تقاضای آینده هرچه باشد ــ چه بیماری های مسری ناشناس یا سقوط ساختارهای اجتماعی، خشونت و بلایای طبیعی ــ پرستاری همه شیوه های انسانی را به کار می گیرد تا با شکل دهی دوباره و نظمی تازه به تعالی انسان کمک کند.»( ۳ )

نظرات کاربران درباره کتاب تاریخ پرستاری