فیدیبو نماینده قانونی رهی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب رباب

کتاب رباب
سازهای ایران را بشناسیم

نسخه الکترونیک کتاب رباب به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب رباب

رباب: نام سازی‌ست تاردار که نام دیگرش تنبور(تنبور) است. (فرهنگ نظام). آلت موسیقی که نواخته شود. (از اقرب الموارد). (از متن اللغة). سازی است که نواخته شود. (منتهی الارب) (آنندراج). نوعی از ساز. (دهار) (از ناظم الاطباء). نام سازی. (شرفنامه منیری). سازی معروف. (انجمن آرا) (از غیاث اللغات) (از منتخب اللغات) (کشف اللغات) (از فرهنگ رشیدی) (از موید اللغات). عربی‌ست و پارسی آن، ساز رواده است و رباب معرب آن است. (انجمن آرا) (از رشیدی). در رساله معربات مسطور است که رباب، معرب رواده است و معنی رواده آواز حزین دارنده است؛ چه رواد به‌معنی آواز حزین است و (ه) برای نسبت و در سراج نوشته که رباب به‌فتح مصری رباب بضم است. (از غیاث اللغات) (از آنندراج). یکی از آلات مهتزه است از ذوات الاوتار و شارشک همان است و آن مانند تنبوری بزرگ است با دسته کوتاه و به‌ جای تخته، پوست بر روی آن کشیده می‌شود و چهار تار دارد.

ادامه...
  • ناشر رهی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.35 مگابایت
  • تعداد صفحات ۸۰ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب رباب

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



سخنی با شما

موسیقی گستره ایست سرشار از عشق، دانش و احساس که آدمیان با آن به درک زیبایی رسیده و با یکدیگر هم سویی را می آزمایند. سخنی از زبان ساز یا نغمه ای که از آوازی بر دل می نشیند، شورمندی، شیدایی، غم، اندوه و یا آرامشی بی مانند را به ارمغان می آورد که گه گاه ما را به هم آوایی واداشته و زبانی قدرتمند می بخشد تا پروردگار زیبایی ها را بستاییم.
آوای زمین در گردش کیهان، خود موسیقی ستایشگرانه ای از کردگاراست.نغمه های جاودان برجا مانده ی هر قوم بیانگر فرهنگی آشکار و نهان است که از هزارتوی نغمه ها به گوش می رسند و ما را از داشته ها،آرزوها،جنگ ها،دلاوری ها، عشق ها وآلام پیشینیان آگاه می سازند.
شناخت ساز در هر جغرافیا ما را به شناخت و دانستن فرهنگ گذشتگان رهنمون است.نقش سازهای گوناگون در آیین های پرستش،جشن های باشکوه و به سوگ نشستن ها کتمان ناپذیرند و هم اکنون نیز در جای جای ایران این آیین ها پابرجاست.
آنچه ما در این جستار برآن تلاش ورزیده ایم شناخت عمومی سازهای ایرانی است تا ارزش این دستاورد مردمان کهن و پاک نهاد را ارج نهیم،آموزش و نواختن آن را همچون دیگر هنرها والا بدانیم،برخی از هنرمندان پرتلاش گذشته و حال که به مقام استادی در این راه رسیده اند را بشناسیم،ساختارفیزیکی و ریخت شناسی آن را به خاطر بسپاریم و با شناخت آن خرد جمعی را در حفظ این میراث فرهنگی گران بها افزون ساخته و به داشتن این سازهای ملی افتخار کنیم و پس از شناخت آن با گوش جان سپردن به نغمه های خنیاگران و گوسانان از همسویی و مهرورزی به هم خوش روزگار باشیم.
پیشکش به مردمان پاک نهاد ایران زمین

پیمان پورشکیبایی،رضا جدیدی
پاییز ۱۳۹۳

ریشه و معنی رباب در لغت نامه



در فرهنگ دهخدا درباره ی واژه رباب چنین آمده است:
رباب: نام سازی ست تاردار که نام دیگرش تنبور(تنبور) است. (فرهنگ نظام). آلت موسیقی که نواخته شود. (از اقرب الموارد). (از متن اللغه). سازی است که نواخته شود. (منتهی الارب) (آنندراج). نوعی از ساز. (دهار) (از ناظم الاطباء). نام سازی. (شرفنامه منیری). سازی معروف. (انجمن آرا) (از غیاث اللغات) (از منتخب اللغات) (کشف اللغات) (از فرهنگ رشیدی) (از موید اللغات). عربی ست و پارسی آن، ساز رواده است و رباب معرب آن است. (انجمن آرا) (از رشیدی). در رساله معربات مسطور است که رباب، معرب رواده است و معنی رواده آواز حزین دارنده است؛ چه رواد به معنی آواز حزین است و (ه) برای نسبت و در سراج نوشته که رباب به فتح مصری رباب بضم است. (از غیاث اللغات) (از آنندراج). یکی از آلات مهتزه است از ذوات الاوتار و شارشک همان است و آن مانند تنبوری بزرگ است با دسته کوتاه و به جای تخته، پوست بر روی آن کشیده می شود و چهار تار دارد. (یادداشت مرحوم دهخدا).

در آن خانه سیصد پرستنده بود 
همه با رباب و نبید و سرود

نیامد سر مرغ و ماهی بخواب 
از آن بزم و آواز چنگ و رباب

فردوسی

نگارشی پیرامون ساز



رباب از سازهای خوش صدا و دل انگیز ایران و افغانستان است. رباب دارای روش های نوازندگی ویژه ای است و استادان چیره دست این ساز هریک نقشی درآفرینش و آموزش این روش ها داشته اند. روش های نوازندگی این ساز نیز به خاطر داشتن دسته ای کوتاه در نگاهی به تار ایرانی کمترند و سازی است که بیشتر مقامی است. این ساز هنوز هم در بلوچستان، سیستان، پاکستان، هند، کشمیر و تاجیکستان نواخته می شود.
رباب از ساز های زهی مضرابی است، صدایی کهن و محزون دارد و فیزیک آن مانند بیشتر سازهای ایرانی ترکیبی از چوب و پوست است. با توجه به فراوانی درخت توت درجغرافیای ایران و افغانستان بیشتر از این چوب ساخته شده است. ناگفته نماند که سازندگان امروزی به ساخت آن با چوب هایی هم چون بلوط،گردو، ون و درختان جنگلی پرداخته اند، اما بیشتر استادان چیره دست، صدایی را از رباب درست می دانند که از چوب توت درآید.
از ویژگی های مهم این ساز ارزشمند، آن است که علی رغم داشتن سیم های رزونانس، صدادهی ویژه ای دارد؛ به گونه ای که اگر در یک ارکستر نواخته شود، گوش نواز به نظرمی رسد و جغرافیا را یادآور می شود.
ساز رباب انواع گوناگون دارد و باتوجه به روش ساخت آن در جغرافیای سیستان، بلوچستان و افغانستان، صدادهی آن نیز دستخوش دگرگونی شده است. رباب پنج تار و رباب هجده تار از این دسته اند.
در گذرگاه تاریخ پر فراز و نشیب ایران، این ساز در شهرهای بزرگ به بوته ی فراموشی سپرده شد و کمتر نوازنده ای نواختن آن را به فرجام رساند. اما خوشبختانه اکنون با تدبیر بزرگان موسیقی و بهره گیری این ساز در ارکسترها یا برگزاری جشنواره های موسیقی مقامی، این ساز دوران شکوفایی خود را از سر گرفته است.
در ادبیات نیز هماره شاعران از این ساز نام برده اند:

به مرو اندر از بانگ چنگ ورباب
کسی را نبُد هیچ آرام و خواب

فردوسی

رباب و چنگ به بانگ بلند می گویند
که هوش و گوش به پیغام اهل راز کنید

حافظ

بر رود و رباب و ناله چنگ
یک رنگ نوای هر دو آهنگ

نظامی

عبدالوهاب مددی از موسیقی شناسان افغانستان نیز در کتاب سرگذشت موسیقی معاصر افغانستان درباره ساز رباب چنین نگاشته است:
«رباب این ساز سالخورده ی شورانگیز با نوای جان بخش اش، با مستی آفرینی و روان بخشی اش و با صوت اثرناکش در ادبیات ما سیمای شناسایی دارد. مولانا بلخی از نوای آن به قلق روحی می آید و صدای گشاده شدن درهای بهشت را می شنود و نعره آن را به منزله فریاد اشک چشم و جگرهای کباب می پندارد. در سماع عارفان سوخته دل، رباب غوغاگر است که عارف را به خلسه می کشاند، به بی خودی می برد، مست دهل زن می سازد و بی پا و سر می کند و این مولانا است که می گوید شش گوشه رباب ما شارح شش گوشه عالم است و هم اوست که بانگ برمی دارد، الف سیم های رباب اشارت است به الفی که ارواح را به اطاعت الف الله می کشاند.»

هیچ می دانی چه می گوید رباب
زاشک چشم و از جگر های کباب

پوستی ام دور مانده من زگوشت
چون ننالم در فراق و در عذاب

چنبرش گوید بُدم من شاخ سبز
زین من بشکست و بدرید آن رکاب

بانگ ما هم چون جرس در کاروان
یا چو رعدی وقت سیران سحاب

ای مسافر دل منه بر منزلی
که شوی خسته به وقت اجتذاب

زان که از بسیار منزل رفته ای
تو ز نطفه تا به هنگام شباب

ترک و رومی و عرب گر عاشق اند
هم زبان اوست این بانگ رباب

مولانا جلال الدین بلخی

آنچه ما پژوهشی چند در متون و کتاب های برجامانده داشته ایم، ربابی که از آن نام برده می شود، ربابی که امروز ریخت شناسی آن را در یاد داریم نیست. گویا رباب کهن به گونه ای دیگر بوده و با کمان نواخته می شده است.
رباب امروزی که سازی بسیار کهن نیز هست، بر سه گونه است:

• رباب بم یا بزرگ(که به آن شاه رباب می گویند)
• رباب میانه
• رباب زیرچه

نواختن رباب با مضراب است. رباب دارای سه تار یا سیم است که پیش تر از روده بوده، ولی اکنون از نخ قلاب ماهیگری یا سیم گیتار با کلفتی گوناگون بهره گرفته می شود و شانزده تار رزونانسی دارد که هشت سیم آن فولادی و هشت سیم دیگر برنجی است.
بسیاری از نوازندگان در این ساز دگرگونی های داشته اند که گه گاه خوب بوده و کاربری این ساز و صدا دهی آن را افزایش داده است.

نظرات کاربران درباره کتاب رباب